IV Ka 421/16

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2016-07-12
SAOSKarnepostępowanie karneŚredniaokręgowy
kradzieżwarunkowe umorzenieobronazdrowie psychiczneprawo procesowe karneuchylenie wyrokunaprawienie szkody

Podsumowanie

Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego umarzający warunkowo postępowanie karne i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu braku obrońcy dla oskarżonego z zaburzeniami psychicznymi.

Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec W.S. za kradzież pieniędzy, orzekając jednocześnie obowiązek naprawienia szkody. Oskarżony zaskarżył wyrok, kwestionując natychmiastową zapłatę. Sąd Okręgowy uchylił wyrok, uznając apelację za przedwczesną i wskazując na naruszenie prawa procesowego – brak ustanowienia obrońcy dla oskarżonego z chorobą psychiczną, co stanowiło bezwzględną podstawę uchylenia.

Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając apelację oskarżonego W.S. od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego za kradzież pieniędzy z kurtki, orzekając jednocześnie obowiązek naprawienia szkody w kwocie 650 zł. Oskarżony zaskarżył wyrok, kwestionując sposób rozstrzygnięcia o obowiązku naprawienia szkody, a konkretnie natychmiastową zapłatę zamiast umożliwienia wykonania go w terminie 6 miesięcy. Sąd Okręgowy uznał apelację za przedwczesną, wskazując na istotne uchybienie procesowe. Z opinii sądowo-psychiatrycznej wynikało, że oskarżony, cierpiący na schizofrenię paranoidalną, nie powinien prowadzić obrony samodzielnie. Mimo wniosku prokuratora o wyznaczenie obrońcy z urzędu, obrońca nie został ustanowiony. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd I instancji naruszył art. 79 § 1 pkt 4 kpk, który nakazuje ustanowienie obrońcy, gdy istnieje uzasadniona wątpliwość co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego pozwalającego na samodzielną obronę. Brak obrońcy stanowił bezwzględną podstawę uchylenia wyroku z art. 439 § 1 pkt 10 kpk. Sąd podkreślił, że obowiązek ustanowienia obrońcy istnieje nawet w przypadku posiedzenia, w którym udział oskarżonego nie jest obligatoryjny.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak ustanowienia obligatoryjnego obrońcy dla oskarżonego, którego stan zdrowia psychicznego budzi uzasadnione wątpliwości co do możliwości samodzielnego prowadzenia obrony, stanowi bezwzględną podstawę uchylenia wyroku na podstawie art. 439 § 1 pkt 10 kpk.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd I instancji naruszył art. 79 § 1 pkt 4 kpk, nie ustanawiając obrońcy z urzędu dla oskarżonego zdiagnozowanym zaburzeniem psychicznym. Brak obrońcy w takiej sytuacji jest rażącym naruszeniem prawa procesowego, które obliguje sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
W. S.osoba_fizycznaoskarżony
M. Ł.osoba_fizycznapokrzywdzony
Julita PodlewskainneProkurator Prokuratury Okręgowej

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

Dotyczy czynu kradzieży.

k.k. art. 66 § 1

Kodeks karny

Podstawa warunkowego umorzenia postępowania.

k.k. art. 67 § 1

Kodeks karny

Warunki orzeczenia obowiązku naprawienia szkody przy warunkowym umorzeniu.

k.p.k. art. 79 § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakaz ustanowienia obrońcy, gdy stan zdrowia psychicznego oskarżonego nie pozwala na samodzielną obronę.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne podstawy uchylenia orzeczenia, w tym pkt 10 - brak obligatoryjnego obrońcy.

Pomocnicze

k.k. art. 67 § 3

Kodeks karny

Dotyczy obowiązku natychmiastowej zapłaty przy naprawieniu szkody.

k.p.k. art. 79 § 3

Kodeks postępowania karnego

Wyłączenie obligatoryjności udziału obrońcy w posiedzeniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak ustanowienia obligatoryjnego obrońcy dla oskarżonego z zaburzeniami psychicznymi.

Godne uwagi sformułowania

nie powinien prowadzić obrony w sposób samodzielny nie respektowano wskazanej wyżej zasady procesowej doszło do sytuacji o jakiej mowa w art. 439 § 1 pkt 10 kpk oskarżony musi mieć obrońcę

Skład orzekający

Mariusz Górski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa procesowego poprzez brak ustanowienia obligatoryjnego obrońcy dla oskarżonego z zaburzeniami psychicznymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu zdrowia psychicznego oskarżonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie praw procesowych, zwłaszcza w kontekście obrony osób z problemami zdrowia psychicznego, co ma znaczenie praktyczne dla prawników i społeczne.

Brak obrońcy dla chorego psychicznie oskarżonego to błąd, który uchyla wyrok.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV Ka 421/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Mariusz Górski Protokolant: Magdalena Telesz przy udziale Julity Podlewskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. sprawy W. S. syna Z. i Ł. z domu S. (...) r. w Ś. z art. 278 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 31 marca 2016 r. sygnatura akt VI K 64/16 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sygn. akt IV Ka 421/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem, na podstawie art. 66 § 1 kki art. 67 § 1 kk umorzono warunkowo na okres lat 2 postępowanie karne wobec W. S. o to, że w dniu 19 listopada 2015 roku w Ś. , woj. (...) , w Szpitalu (...) dokonał kradzieży pieniędzy w kwocie 420 zł i ok. 60 dolarów amerykańskich z kurtki, czym spowodował łączne straty w wysokości ok. 650 zł na szkodę M. Ł. , tj. o czyn z art. 278 § 1 kk Nadto, zważywszy na treść art. 67 § 3 kk orzeczono od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego 650 złotych tytułem obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem. Wyrok powyższy zaskarżył oskarżony a z treści jego apelacji wynika, ze kwestionuje on sposób rozstrzygnięcia opartego o art. 67 § 3, a to orzeczenia natychmiastowej zapłaty kwoty 650 złotych tytułem obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, zamiast umożliwienia wykonania tej powinności w terminie 6 miesięcy. Sąd Okręgowy zważył: Apelację należy uznać za przedwczesną, bowiem niezależnie od jej treści należy zauważyć, że jak wynika z treści opinii sądowo – psychiatrycznej z 10 grudnia 2015 r W. S. może co prawda brać udział w toczącym się postępowaniu i odpowiadać przed sądem, jednak z uwagi na chorobę psychiczną (schizofrenia paranoidalna) nie powinien prowadzić obrony w sposób samodzielny. Analiza akt sprawy wskazuje jednak, że mimo sporządzenia wniosku przez prokuratora o wyznaczenie obrońcy z urzędu dla podejrzanego faktycznie wniosek ów nie był rozpoznany (być może w ogóle nie dotarł do sądu) jak też nie wyznaczono oskarżonemu obrońcy z urzędu już po wpłynięciu wniosku o warunkowe umorzenie postępowania, choć jego autorka wyraźnie przytoczyła wskazane wyżej stanowisko lekarzy psychiatrów. W konsekwencji trzeba stwierdzić, że Sąd I instancji albo nie zapoznał się z treścią omawianego wniosku albo nie jest mu zanana treść art. 79 § 1 pkt 4 kpk , stanowiącego, iż w postępowaniu karnym oskarżony musi mieć obrońcę jeżeli zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy jego stan zdrowia psychicznego pozwala m.in. na prowadzenia obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny. Skoro zatem nie respektowano wskazanej wyżej zasady procesowej doszło do sytuacji o jakiej owa w art. 439 § 1 pkt 10 kpk , co musiało skutkowa uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Zaprezentowanego stanowiska nie może zmienić treść § 3 art. 79 kpk , bowiem choć sprawę rozpoznano na posiedzeniu, w którym udział oskarżonego, a tym samym i obrońcy, nie jest obligatoryjny, to trzeba stwierdzić, że i to nie wyłącza obowiązku wcześniejszego ustanowienia oskarżonemu (czy też podejrzanemu) obrońcy z urzędu, który może zdecydować, czy uczestniczyć w posiedzeniu w przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania, czy też nie. Ma on bowiem możliwość wcześniejszego przeanalizowania sytuacji prawnej oskarżonego i zdecydowania czy taki wniosek jest zasadnym, czy też nie. Konstatując trzeba stwierdzić, że takim przypadku jak rozpatrywany oskarżony musi mieć obrońcę, nawet jeżeli ten nie będzie uczestniczył w posiedzeniu w przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania. Skoro w sprawie omawianej nie został faktycznie w ogóle ustanowiony – należało zdecydować jak na wstępie.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę