IV KA 420/25

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 420/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 14 kwietnia 2025 roku w sprawie II K 919/24. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐  na korzyść ☒  na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. ------------------- ---------------------------------------------------------- ------------- --------------- 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. ------------------- ---------------------------------------------------------- ------------- --------------- 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------------- -------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- -------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.2. Podniesiony w apelacji prokuratora zarzut: - obrazy przepisów prawa materialnego, na podstawie art. 438 pkt 1a k.p.k. , a mianowicie art. 178a § 5 k.k. oraz art. 44b k.k. , poprzez ich niezastosowanie, błędną wykładnię, a w konsekwencji nieorzeczenie obligatoryjnego środka karnego w postaci przepadku pojazdu, którym poruszał się oskarżony, podczas gdy zgodnie z treścią art. 178a § 5 k.k. , sąd orzeka przepadek, o którym mowa w art. 44b k.k. , w razie popełnienia przestępstwa określonego w § 1 lub § 4, chyba że zawartość alkoholu w organizmie sprawcy przestępstwa określonego w § 1 była niższa niż 1,5‰ alkoholu we krwi lub 0,75 mg alkoholu na decymetr sześcienny w wydychanym powietrzu albo nie prowadziła do takiego stężenia, a jednocześnie – zdaniem skarżącego – nie zachodziła żadna z przesłanek negatywnych, wskazanych w art. 44b k.k. , ani też nie wystąpił wyjątkowy przypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami, który uzasadniałby odstąpienie od orzeczenia przepadku. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty podniesione w apelacji prokuratora okazały się bezzasadne w stopniu oczywistym i tym samym apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd odwoławczy rozpoznał sprawę w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, zgodnie z art. 433 § 1 k.p.k. oraz art. 434 § 1 k.p.k. , uznając, iż apelacja prokuratora nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Rejonowy nie dopuścił się obrazy prawa materialnego, w szczególności art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b k.k. Należy przypomnieć, że choć art. 178a § 5 k.k. statuuje zasadę orzekania przepadku pojazdu albo jego równowartości, to ustawodawca nie wyłączył możliwości odstąpienia od tego środka, jeżeli zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, oceniany w realiach konkretnej sprawy. Ocena taka została dokonana przez sąd meriti w sposób prawidłowy, wszechstronny i zgodny z zasadami swobodnej oceny sądowej, a jej rezultaty zasługują na pełną aprobatę. Sąd odwoławczy w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególny, wyjątkowy przypadek, który uzasadniał odstąpienie od orzeczenia przepadku równowartości pojazdu. Pamiętać bowiem należy, iż w polskim prawie karnym obowiązuje zasada indywidualizacji kary. Orzekanie tym samym wobec oskarżonego przepadku kwoty 107.800 zł (na taką kwotę oszacowano wartość pojazdu, którym poruszał się oskarżony) byłoby w okolicznościach analizowanej sprawy niedorzeczne. Funkcją przepadku, o jakim mowa w art. 178 a § 5 k.k. nie jest przecież karanie za prowadzenie drogich samochodów. Zatem - widząc tę rażącą dysproporcję (trudną sytuację materialną oskarżonego i ponadprzeciętną wartość samochodu) Sąd Okręgowy uznał w ślad za Sądem Rejonowym, że zachodzi określony w art. 178 a § 5 k.k. in fine wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami, pozwalający na odstąpienie od orzekania przepadku. W szczególności uwzględnienia wymagały następujące okoliczności: • oskarżony nie był dotychczas karany, a jego niekaralność stanowi istotną okoliczność łagodzącą, świadczącą o dotychczasowym prawidłowym funkcjonowaniu w społeczeństwie; • brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że oskarżony jest osobą uzależnioną od alkoholu – z materiału dowodowego wynika jedynie, że alkohol spożywał w sposób ryzykowny, incydentalny; • oskarżony leczy się psychiatrycznie z powodu depresji i zaburzeń nastroju, nadal przyjmuje środki antydepresyjne, choć – jak wskazał na rozprawie – jego stan obecnie uległ poprawie; • oskarżony odczuwa skutki rozpadu życia rodzinnego – ani on, ani jego dzieci nie utrzymują kontaktu z żoną, wobec której oskarżony zobowiązany jest do spłaty; • jego sytuacja materialna jest skrajnie trudna – oskarżony wskazał, że aktualnie „jest bez grosza”, osiąga dochód w wysokości około 4.500 zł miesięcznie, przy jednoczesnych znaczących obciążeniach finansowych. Orzeczenie przepadku równowartości w/w pojazdu stanowiłoby dla oskarżonego istotną stratę nie tylko w sensie materialnym, z uwagi na brak realnych możliwości odtworzenia tego majątku, lecz przede wszystkim w sensie funkcjonalnym, utrudniając realizację podstawowych potrzeb życiowych. Z tych względów, kierując się zasadami humanitaryzmu oraz proporcjonalności reakcji karnej, sąd odwoławczy uznał odstąpienie od przepadku jego równowartości za w pełni uzasadnione. Sąd odwoławczy podkreśla, że celem reakcji karnej jest zapobieganie przestępstwom, co konkretyzuje się w postaci prewencji generalnej i prewencji indywidualnej. Orzeczona wobec oskarżonego kara grzywny (200 stawek dziennych każda w wysokości 25 złotych), zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz świadczenie pieniężne w znacznej wysokości (20.000 złotych) w sposób wystarczający realizują cele prewencji generalnej, kształtując świadomość prawną społeczeństwa, oraz w pełni realizują również cele prewencji indywidualnej, zapobiegając ponownemu naruszeniu porządku prawnego przez oskarżonego. Z uwagi na dotychczasowy sposób życia oskarżonego oraz okoliczności czynu, nie wymaga on większej represyjności reakcji karnej dla utrwalenia postaw zgodnych z prawem. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego przepadku równowartości pojazdu mechanicznego, prowadzonego przez oskarżonego w ruchu lądowym, a w pozostałym zakresie – o utrzymanie wyroku w mocy. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek jest niezasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Utrzymanie w mocy wszystkich rozstrzygnięć zawartych w wyroku. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie ustalenia sprawstwa oskarżonego S. C. , kwestii jego winy i kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu, a także wymierzonej mu kary. Sąd Okręgowy podziela ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Sąd Rejonowy w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu, jak i odtworzony na podstawie tego materiału stan faktyczny. Kontrola odwoławcza wykazała wszak, że Sąd Rejonowy dokonując ustaleń faktycznych w tym względzie działał w zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, w ramach i na podstawie obowiązującego prawa oraz zasad doświadczenia życiowego. Stąd też rozumowanie Sadu Rejonowego, które doprowadziło do dokonania ustaleń faktycznych na kanwie przedmiotowej sprawy w tym zakresie, znajduje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia, w którym Sąd Rejonowy w sposób syntetyczny i trafny odniósł się do poszczególnych dowodów, a Sąd odwoławczy w pełni ocenę tą aprobuje. Brak stwierdzenia uchybień wskazanych w środku odwoławczym w tym zakresie, a także uznania zasadności podniesionych zarzutów oraz uwzględnienia sformułowanych wniosków. Zarzuty zawarte w złożonej apelacji oraz zaprezentowane twierdzenia w tej części, stanowią polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji. 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ----------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.4.1. ----------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2.-3. Zgodnie z treścią art. 636 § 1 k.p.k. w związku z nieuwzględnieniem środka odwoławczego wniesionego przez oskarżyciela publicznego, Sąd Odwoławczy: • zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego S. C. kwotę 840 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu odwoławczym, • ustalił, że koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa. 7. PODPIS 0.1.1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Prokuratury Rejonowej w Bełchatowie. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 14 kwietnia 2025 roku w sprawie II K 919/24. 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐  na korzyść ☒ na niekorzyść ☐w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana