IV Ka 390/16

Sąd Okręgowy
SAOSKarnewykroczeniaŚredniaokręgowy
koszty zastępstwa procesowegorozporządzenie o opłatachstawki minimalnepodatek VATwykroczenie drogoweocena dowodówwiarygodność zeznańapelacja

Podsumowanie

Sąd Okręgowy częściowo zmienił wyrok Sądu Rejonowego, obniżając zasądzoną kwotę kosztów zastępstwa procesowego z uwagi na błędne zastosowanie przepisów dotyczących opłat za czynności adwokackie.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację obwinionego w sprawie o wykroczenie. Apelacja została uwzględniona jedynie w części dotyczącej kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy ustalił, że Sąd Rejonowy błędnie zasądził kwotę przekraczającą dopuszczalne stawki minimalne i uwzględniającą podatek VAT, stosując niewłaściwe przepisy rozporządzenia. W pozostałym zakresie apelacja, dotycząca ustaleń faktycznych i oceny dowodów, została uznana za bezzasadną.

Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie rozpoznał apelację obwinionego M. M. od wyroku Sądu Rejonowego, który m.in. zasądził od niego na rzecz oskarżycielki posiłkowej M. P. kwotę 3690 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy stwierdził, że apelacja jest zasadna jedynie częściowo, w zakresie kosztów zastępstwa procesowego. Wskazał, że do ustalania wysokości tych kosztów za postępowanie przed Sądem Rejonowym powinny mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia z 2002 r., gdyż sprawa została wszczęta przed 1 stycznia 2016 r. Stawka minimalna wynosiła 180 zł, z możliwością podwyższenia o 20% za każdy kolejny termin rozprawy i maksymalnie sześciokrotności stawki minimalnej. Sąd Rejonowy zasądził kwotę 3000 zł netto (3690 zł brutto), naruszając prawo procesowe, gdyż nie wlicza się podatku VAT, a kwota przekraczała sześciokrotność stawek minimalnych. Sąd Okręgowy, uwzględniając nakład pracy pełnomocnika, obniżył zasądzoną kwotę do 1944 zł. W pozostałym zakresie apelacja, dotycząca błędów w ustaleniach faktycznych i ocenie dowodów, została uznana za bezzasadną. Sąd Okręgowy aprobowal z ocenę dowodów i ustalenia Sądu Rejonowego, uznając zeznania świadków i biegłego za wiarygodne, a wyjaśnienia obwinionego za niewiarygodne i dostosowywane do realiów procesu. Kara wymierzona obwinionemu nie nosi cech rażącej niewspółmierności. Sąd Okręgowy zasądził również od obwinionego kwotę 840 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, stosując przepisy rozporządzenia z 2015 r. i uznając, że nakład pracy pełnomocnika w tej instancji był niewielki. Obwiniony został obciążony kosztami postępowania w obu instancjach, z uwagi na jego dochody i majątek.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Należy stosować przepisy poprzednio obowiązującego rozporządzenia, jeśli sprawa została wszczęta przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z zasadą intertemporalną, do ustalania kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie przed Sądem Rejonowym zastosowanie miały przepisy rozporządzenia z 2002 r., gdyż sprawa została wszczęta przed 1 stycznia 2016 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

obwiniony (w części dotyczącej kosztów)

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznaobwiniony
M. P.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa
Skarb Państwaorgan_państwowykoszty postępowania

Przepisy (13)

Główne

Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. § § 14 ust. 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Stawka minimalna w postępowaniu w sprawie o wykroczenia przed Sądem Rejonowym wynosiła 180 zł.

Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. § § 16

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Stawka minimalna ulegała podwyższeniu o 20 procent za każdy kolejny termin rozprawy.

Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. § § 2 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Kwota wynagrodzenia dla pełnomocnika z wyboru mogła być podwyższana – ale nie więcej niż do sześciokrotności stawki minimalnej.

Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. § § 2 ust. 3 a contrario

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Do kosztów podlegających zwrotowi nie wlicza się podatku VAT.

kpw art. 119

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

kpk art. 627

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 634

Kodeks postępowania karnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 11 ust. 2 pkt 4

Dotyczy kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 15 ust. 3

Określa okoliczności pozwalające na podwyższenie wynagrodzenia dla pełnomocnika ponad stawkę minimalną w postępowaniu odwoławczym.

kpw art. 118 § 4

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy zryczałtowanych wydatków postępowania.

Dz.U. Nr 118, poz. 1269 § § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia

Określa wysokość zryczałtowanych wydatków postępowania.

Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 8

Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 21 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących kosztów zastępstwa procesowego przez Sąd Rejonowy. Przekroczenie dopuszczalnej wysokości kosztów zastępstwa procesowego. Wliczenie podatku VAT do kosztów zastępstwa procesowego.

Odrzucone argumenty

Błąd w ustaleniach faktycznych. Błędna ocena dowodów. Naruszenie prawa procesowego poprzez brak dopuszczenia opinii innego biegłego. Rażąca niewspółmierność wymierzonej kary.

Godne uwagi sformułowania

Apelacja jest zasadna jedynie częściowo. Sąd Rejonowy naruszył w ten sposób prawo procesowe. Ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy jest obiektywna, prawidłowa, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Obwiniony składając takie wyjaśnienia realizował jedynie swoją linię obrony. Kara nie nosi cech rażącej niewspółmierności.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów zastępstwa procesowego w sprawach o wykroczenia, w szczególności w kontekście stawek minimalnych, podatku VAT i przepisów intertemporalnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu obowiązywania przepisów i specyfiki spraw o wykroczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących kosztów zastępstwa procesowego i ich stosowania w praktyce, co jest częstym problemem.

Błąd w kosztach zastępstwa procesowego: Sąd Okręgowy koryguje wyrok Sądu Rejonowego.

Dane finansowe

koszty zastępstwa procesowego: 1944 PLN

koszty zastępstwa procesowego: 840 PLN

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: IV Ka 390/16 UZASADNIENIE Apelacja jest zasadna jedynie częściowo. Do ustalania wysokości kosztów zastępstwa procesowego za postepowanie przed Sądem Rejonowym zastosowanie miały jeszcze przepisy poprzednio obowiązującego rozporządzenia, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), gdyż sprawa została wszczęta przed dniem 1 stycznia 2016 roku ( w którym to dniu zaczęło obowiązywać nowe rozporządzenie w tym przedmiocie). Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 w/w rozporządzenia stawka minimalna w postepowaniu w sprawie o wykroczenia przed Sądem Rejonowym wynosiła 180 zł., zgodnie z § 16 ulegała podwyższeniu o 20 procent za każdy kolejny termin rozprawy, a zgodnie z § 2 ust. 2 kwota wynagrodzenia dla pełnomocnika z wyboru mogła być podwyższana – ale nie więcej niż do sześciokrotności stawki minimalnej. Pełnomocnik złożył fakturę za świadczenie swych usług na kwotę 3000 zł netto ( 3690 zł. brutto) i taką kwotę Sąd Rejonowy zasądził od obwinionego na rzecz oskarżycielki posiłkowej. Naruszył w ten sposób prawo procesowe, albowiem po pierwsze, w przypadku pełnomocnika z wyboru do ustalania kosztów podlegających zwrotowi nie wlicza się podatku VAT ( § 2 ust. 3 a contrario w/w rozporządzenia), a po drugie, kwota ta przekraczała sześciokrotność stawek minimalnych. Sąd Okręgowy widzi, że oskarżycielka posiłkowa poniosła koszty w kwocie 3690 zł ( vide faktury k.292 - 292 ), a nakład pracy pełnomocnika w tej sprawie przed Sądem Rejonowym uzasadniał zasadzenie stawek wyższych niż minimalne ( bo rozprawa miała wiele terminów, przesłuchiwano wielu świadków, a także biegłego), ale zasądzona kwota nie mogła przekraczać – przy uwzględnieniu czterech dodatkowych terminów rozpraw – sumy 1944 zł. Na kwotę tę składa się 180 zł. za pierwszy termin rozprawy, po 36 zł. za każdy kolejny co daje dodatkowo 144 zł. (4 x 36 = 144), a tak obliczona suma ( 180 + 144 = 324) mogła być podwyższona jedynie sześciokrotnie ( 324 x 6 =1944). Dlatego Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i obniżył kwotę kosztów zastępstwa adwokackiego zasądzoną od obwinionego M. M. na rzecz oskarżycielki posiłkowej M. P. w pkt 2 wyroku Sądu Rejonowego do 1944 zł. W pozostałym zakresie apelacja była bezzasadna. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych oraz błędnej oceny dowodów nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny w oparciu o rzetelnie i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy. Każdy istotny dowód został poddany analizie i oceniony w kontekście innych, powiązanych z nim dowodów. Ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy jest obiektywna, prawidłowa, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, oparta o całokształt ujawnionego na rozprawie materiału dowodowego. Sąd Okręgowy nie będzie w tym miejscu tej oceny i tych ustaleń powielał, albowiem wobec doręczenia stronom odpisu uzasadnienia zaskarżonego wyroku analiza ta powinna być im znana - dość powiedzieć, że Sąd odwoławczy aprobuje dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę dowodów oraz oparte na niej ustalenia faktyczne. W szczególności Sąd Rejonowy prawidłowo uznał za wiarygodne zeznania D. W. , a także zeznania interweniujących policjantów ( Z. S. i A. O. ) i opierał się na nich rekonstruując stan faktyczny. Z zeznań tych wynika, że do kolizji doszło podczas wyjeżdżania autobusu z zatoki ( a zatem podczas włączania się do ruchu przez kierującego autobusem obwinionego). Obwiniony potwierdził to zresztą w pierwszej, przeprowadzonej „na gorąco”, rozmowie z w/w policjantami. Dopiero później, po telefonicznej rozmowie z pracodawcą, wycofał się z tego. Ponadto ta wersja zdarzeń znajduje potwierdzenie w opinii biegłego ds. rekonstrukcji wypadków. Dlatego słusznie odmówiono wiary obwinionemu, a także świadkom – pasażerom autobusu, którzy relacjonowali to odmiennie. Obwiniony składając takie wyjaśnienia realizował jedynie swoją linię obrony, zaś świadkowie będący pasażerami autobusu nie mogli dokładnie widzieć momentu zdarzenia, o czym najlepiej świadczy sprzeczność ich relacji ( co apelant skrzętnie pomija). Część z tych świadków zeznawała, że do kolizji doszło podczas wjeżdżania autobusu do zatoki ( A. D. , P. K. i K. M. i na nich powołuje się apelant), ale był pasażer, który twierdził, że do kolizji doszło, gdy autobus jechał już prosto na prawym pasie drogi ( B. J. ). Tymczasem obie te wersje ( jazdy prosto i wjeżdżania do zatoki) są nieprawdopodobne w świetle obiektywnych dowodów w postaci uszkodzeń obu pojazdów i ich pokolizyjnego położenia. Wersje te wykluczył również biegły sądowy. Jak widać świadkowie nie obserwowali uważnie drogi, nie skupiali się na manewrach wykonywanych przez kierowcę autobusu podczas monotonnej jazdy tym środkiem komunikacji, uderzenie w autobus kompletnie ich zaskoczyło i dlatego pomylili się, zeznając bardziej o swych wrażeniach i przypuszczeniach niż o tym, co w rzeczywistości miało miejsce. Co więcej, wersję, że do uderzenia doszło podczas jazdy prosto, początkowo utrzymywał obwiniony ( k. 32 – 33), by potem ją zmienić na wersję wjeżdżania do zatoki, albowiem zrozumiał, że w świetle uszkodzeń pojazdów jego pierwotna wersja ( że do uderzenia doszło podczas jazdy prosto) jest nieprawdopodobna. Świadczy to o niewiarygodności wyjaśnień obwinionego, który dostosowywał swe wyjaśnienia do zmieniających się realiów procesu aby uniknąć odpowiedzialności. Chybiony jest zarzut naruszenia prawa procesowego poprzez brak dopuszczenia opinii innego biegłego ds. rekonstrukcji wypadków. Skarżący nie wykazał, aby dotychczasowa opinia była niepełna, niejasna lub nierzetelna, a to, że obwiniony się z nią nie zgadza, to jeszcze nie powód, aby powoływać kolejnego biegłego. Co do odmiennej ( od przyjętej przez biegłego) wersji trzech świadków, to ich zeznania słusznie uznano za niewiarygodne ( było to analizowane powyżej). Wymierzona obwinionemu kara nie nosi cech rażącej niewspółmierności – pamiętajmy, że był on kierowcą autobusu, przewoził wielu pasażerów, naraził ich na niebezpieczeństwo, powodując stan poważnego zagrożenia w ruchu lądowym. Dlatego wymierzona kara jest adekwatna do stopnia winy obwinionego i do stopnia społecznej szkodliwości jego czynu. Sąd Rejonowy zasadnie obciążył obwinionego opłatą za pierwszą instancję i wydatkami postepowania poniesionymi przez Skarb Państwa. Obwiniony pracuje i zarabia ( zadeklarował dochód w kwocie 1700 zł. miesięcznie – k. 31v), ma majątek ( 2,54 ha ziemi ornej – k. 31v), ponadto to jego postawa spowodowała wygenerowanie znacznej części tych wydatków ( koszty opinii biegłych). Dlatego ustalenia faktyczne Sądu meriti są prawidłowe, zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocena dowodów pełna, logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym, a rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym wyroku jest sprawiedliwe, nie uchybiające prawu materialnemu, zaś sam wyrok ( poza omówioną na początku kwestią kosztów zastępstwa adwokackiego ) zapadł bez obrazy prawa procesowego. Na podstawie art. 119 kpw w zw. z art. 627 kpk w zw. z art. 634 kpk w zw. z § 11 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) Sąd zasądził od obwinionego na rzecz oskarżycielki posiłkowej kwotę 840 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego świadczonego w postępowaniu odwoławczym przez adwokata z wyboru. W ocenie Sądu Okręgowego nie zachodziły żadne okoliczności, wymienione w § 15 ust. 3 w/w rozporządzenia ( które stosuje się do kosztów adwokackich za postepowanie odwoławcze w niniejszej sprawie, gdyż sprawa wpłynęła do drugiej instancji już po dniu 1 stycznia 2016 roku), pozwalające na podwyższenie wynagrodzenia dla pełnomocnika ponad stawkę minimalną. W przeciwieństwie bowiem do postępowania przez Sądem Rejonowym, w postepowaniu odwoławczym nakład pracy pełnomocnika był niewielki. Na wydatki Skarbu Państwa w postępowaniu odwoławczym złożyły się zryczałtowane wydatki postępowania w kwocie 50 zł. ( art. 118 § 4 kpw w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia z dnia 10 października 2001 r. Dz.U. Nr 118, poz. 1269). O kosztach sądowych za drugą instancję orzeczono na podstawie art. 119 kpw w zw. z art. 634 kpk w zw. z art. 627 kpk oraz art. 8 i art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity: Dz. U. Nr 49, poz. 223 z 1983r. z późniejszymi zmianami). Obwiniony ma stały dochód, pracuje, zarabia 1700 zł. miesięcznie i ma majątek w postaci 2,54 ha ziemi ornej ( k. 31v), Sąd Okręgowy nie odnajduje żadnych przesłanek przemawiających za zwolnieniem go od ponoszenia kosztów procesu, tym bardziej, że koszty za drugą instancję nie są wysokie. Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd drugiej instancji orzekł jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę