IV Ka 382/25

Sygnatura akt IV Ka 382/25 1. 2.WYROK 2.1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2025 roku 4.Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: 1.Przewodniczący: 1.SSO Waldemar Majka 1.Protokolant: 1.Magdalena Telesz przy udziale Elżbiety Reczuch Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 roku 6.sprawy 1. P. I. 7.syna A. i U. z domu K. 8. urodzonego (...) w W. 9.oskarżonego z art. 279 § 1 kk w związku z art. 64 § 1 kk , 2. M. M. 10.syna J. i K. z domu S. 11. urodzonego (...) w W. 12.oskarżonego z art. 279 § 1 kk w związku z art. 64 § 1 kk 13.na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora 14.od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu 15.z dnia 13 marca 2025 roku, sygnatura akt III K 1841/24 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. stwierdza, iż koszty procesu zaistniałe w postepowaniu odwoławczym ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 382/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 13 marca 2025 roku, sygn. akt III K 1841/24 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ Uchylenie ☒ Zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. P. I. Oskarżony był karany sądownie. Informacja z KRK 107-110 2.1.1.2 M. M. Oskarżony był karany sądownie. Informacja z KRK 105-106 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.1 Informacja z KRK Dowód urzędowy, niekwestionowany przez strony. 2.1.1.2 Informacja z KRK Dowód urzędowy, niekwestionowany przez strony. 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Prokurator zaskarżył wyrok w części co do przepadku na niekorzyść oskarżonych i zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonym, a to przepisu art.45 § 1 k.k. – poprzez brak orzeczenia przez sąd pierwszej instancji przepadku równowartości korzyści majątkowej osiągniętej z przestępstwa w wysokości 1000 złotych pomimo tego, że z treści wyjaśnień oskarżonych złożonych na etapie postępowania przygotowawczego nie ulega wątpliwości, że dokonali oni zbycia owoców przestępstwa za kwotę 1 tysiąca złotych, co sprawa, że orzeczenie przepadku miało charakter obligatoryjny. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja nie jest zasadna. Sprawca przestępstwa kradzieży czy oszustwa nie nabywa własności rzeczy skradzionych (czy wydanych przez pokrzywdzonego) , a więc utraconych w rozumieniu art. 169 § 2 k.c. przedmiotów przestępstwa - rzeczy lub pieniędzy. Na sprawcy tym ciąży obowiązek ich zwrotu pokrzywdzonemu , a w przypadku rozporządzenia nimi, a więc sprzedaży, darowania aktualizuje się obowiązek odszkodowawczy, w ramach realizacji którego pozostaje też zwrot korzyści majątkowej uzyskanej przez sprawcę na skutek takiego rozporządzenia lub zwrot jej równowartości. Stąd też w takich sytuacjach zgodnie z normą zawartą w zdaniu drugim art. 45 § 1 k.k. przepadku korzyści lub jej równowartości nie orzeka się. Podlega ona bowiem zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi uprawnionemu. W sytuacji w której sprawca „spieniężył” przedmiot zaboru (częstokroć poniżej jego rzeczywistej wartości) nie jest już możliwy obowiązek restytucyjny z jego strony i wtedy aktualizuje się obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. W każdym z tych wypadków przepadku opisanego w art.45§ k.k. nie orzeka się. Instytucja opisana w art.45§1 k.k. aktualizuje się zatem zawsze wtedy kiedy orzeczenie obowiązku naprawienia szkody nie wchodzi w rachubę (tak jak na przykład w wypadku przestępstw narkotykowych). Ponadto – co istotne - nawet brak orzeczenia z urzędu o obowiązku naprawienia szkody nie pozbawia pokrzywdzonych prawa do dochodzenia stosownego odszkodowania przed sądem cywilnym. Nie jest więc uprawnione orzekanie przepadku (z art. 45 § 1 k.k. ) do czasu, gdy pokrzywdzony nie został zaspokojony lub nie wystąpiły inne okoliczności, które definitywnie uniemożliwiają dochodzenie przez pokrzywdzonego odszkodowania zarówno w drodze postępowania karnego, jak i cywilnego. W sytuacji kiedy nadal istnieje roszczenie odszkodowawcze ze strony pokrzywdzonych w stosunku do oskarżonych - orzeczenie przepadku na podstawie art. 45 § 1 k.k. jest nieuprawnione. Należy podkreślić, że zakaz orzekania przepadku obowiązuje niezależnie od tego czy przedmiot pochodzący bezpośrednio z przestępstwa, czy też osiągnięta z popełnienia przestępstwa korzyść majątkowa zostały zwrócone pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi. Istotne dla zastosowania wyjątku od zasady orzekania przepadku przedmiotu bądź korzyści nie jest ustalenie, że przedmiot ten bądź korzyść uległy już zwrotowi, ale że podlegają takiemu zwrotowi (podzielając argumentację prawną wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2008 r., WK 11/08, OSNKW 2008, z. 9, poz. 70). Przepadek korzyści majątkowej osiągniętej z popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu lub jej równowartości nie może być bowiem orzeczony, jeżeli zachodzi wypadek, w którym podlega ona zwrotowi w całości pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi ( art. 45 § 1 k.k. ), a zatem tam gdzie możliwy jest do realizacji obowiązek naprawienia szkody opisanej instytucji przepadku nie stosuje się. Wniosek Prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez dodatkowe orzeczenie - na podstawie art. 45 § 1 k.k. – przepadku równowartości korzyści majątkowej osiągniętej z przestępstwa w wysokości 1000 złotych – w częściach równych, tj. w wysokości po 500 złotych od każdego z oskarżonych. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek nie jest zasadny wobec bezzasadności zarzutu apelacji. Gdyby wniosek taki został uwzględniony w realiach niniejszej sprawy prowadziłoby to przy orzeczeniu obowiązku naprawienia szkody w całości (pkt II dyspozycji) do kumulacji orzeczeń przekraczających wysokość szkody, co byłoby niedopuszczalne. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 13 marca 2025 r., sygn. akt III K 1841/24 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność apelacji 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono zgodnie z art.636§1 kpk . 7. PODPIS SSO Waldemar Majka 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 13 marca 2025 r., sygn. akt III K 1841/24 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐ Uchylenie ☒ zmiana