IV KA 376/14

Sąd Okręgowy w Piotrkowie TrybunalskimPiotrków Trybunalski2014-07-15
SAOSKarnewykroczeniaŚredniaokręgowy
wykroczeniewspółwłasnośćuszkodzenie mieniazarządzanie rzeczą wspólnąprawo karneapelacjauniewinnienie

Sąd Okręgowy uniewinnił obwinionego od zarzutu uszkodzenia krzewu bzu, uznając, że jego działania mieściły się w ramach rozsądnego zarządzania rzeczą wspólną, a nie wykroczenia.

Obwiniony B.S. został skazany przez Sąd Rejonowy za uszkodzenie krzewu bzu, stanowiącego współwłasność. Obwiniony odwołał się, zarzucając naruszenie prawa procesowego (brak doręczenia zawiadomienia o rozprawie) oraz błędne ustalenia faktyczne co do własności. Sąd Okręgowy uznał, że doręczenie było prawidłowe, jednak zmienił zaskarżony wyrok, uniewinniając obwinionego. Sąd uzasadnił to tym, że podcięcie gałęzi krzewu, które ocierały się o elewację budynku, stanowiło konieczny zabieg pielęgnacyjny, a nie uszkodzenie rzeczy w rozumieniu przepisów o wykroczeniach, zwłaszcza że krzew był współwłasnością.

Sprawa dotyczyła obwinionego B.S., który został skazany przez Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim wyrokiem zaocznym za popełnienie wykroczenia z art. 124 § 1 kw, polegającego na umyślnym uszkodzeniu krzewu bzu, stanowiącego współwłasność jego i innych osób. Sąd Rejonowy wymierzył mu karę nagany. Obwiniony zaskarżył ten wyrok, podnosząc dwa główne zarzuty: naruszenie prawa procesowego poprzez brak skutecznego doręczenia mu zawiadomienia o rozprawie oraz wydanie wyroku w oparciu o nierzetelne ustalenia dotyczące własności krzewu. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając apelację, przeanalizował oba zarzuty. W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa procesowego, sąd stwierdził, że tryb doręczenia pisma został dochowany zgodnie z przepisami kpk i kpw, ponieważ korespondencja została dwukrotnie awizowana, a mimo to nie została podjęta przez obwinionego. W kwestii ustaleń faktycznych, sąd potwierdził, że krzew bzu stanowił część składową nieruchomości, która była współwłasnością obwinionego i innych osób, zgodnie z odpisem z księgi wieczystej. Jednakże, Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy błędnie zastosował art. 124 § 1 kw. Sąd odwoławczy podkreślił, że czynności podejmowane przez jednego ze współwłaścicieli wobec rzeczy wspólnej, które mieszczą się w ramach rozsądnego zarządzania i mają charakter pielęgnacyjny (jak w tym przypadku podcięcie gałęzi ocierających się o elewację), nie noszą znamion niszczenia, uszkadzania lub czynienia niezdatnym do użytku w rozumieniu przepisów o wykroczeniach. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, uniewinniając obwinionego od zarzucanego mu czynu i przejmując koszty postępowania na rachunek Skarbu Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie działanie nie stanowi wykroczenia z art. 124 § 1 kw, ponieważ mieści się w ramach rozsądnego zarządzania rzeczą wspólną i ma charakter pielęgnacyjny, a nie niszczący.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ingerencja prawa wykroczeń nie wchodzi w grę w przypadku podejmowania przez jednego ze współwłaścicieli drobnych czynności, mieszczących się w ramach rozsądnego zarządzania rzeczą wspólną, nawet jeśli skutkowałyby naruszeniem jej substancji. Działanie obwinionego polegające na wycięciu kilku gałęzi krzewu bzu, które ocierały się o elewację, miało charakter koniecznego zabiegu pielęgnacyjnego, a nie niszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku poprzez uniewinnienie

Strona wygrywająca

B. S.

Strony

NazwaTypRola
B. S.osoba_fizycznaobwiniony
P. S.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (7)

Główne

kw art. 124 § § 1

Kodeks wykroczeń

Przepis penalizujący umyślne niszczenie, uszkadzanie lub czynienie niezdatnym do użytku cudzej rzeczy, jeżeli szkoda nie przekracza 1/4 minimalnego wynagrodzenia. Sąd uznał, że czyn obwinionego nie wyczerpał znamion tego wykroczenia.

kpk art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Możliwość zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd odwoławczy.

kpk art. 438 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zmiany orzeczenia w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.

Pomocnicze

kpk art. 133 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Procedura doręczania pism poprzez pozostawienie w placówce pocztowej po dwukrotnym awizowaniu.

kpw art. 38 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Procedura doręczania pism.

kc art. 48

Kodeks cywilny

Definicja części składowych gruntu, w tym drzew i roślin.

kc art. 47 § § 1

Kodeks cywilny

Zakaz odrębnego przedmiotu własności dla części składowej rzeczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czyn obwinionego nie wyczerpuje znamion wykroczenia z art. 124 § 1 kw, ponieważ stanowił konieczny zabieg pielęgnacyjny rzeczy wspólnej, a nie jej uszkodzenie.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa procesowego poprzez brak skutecznego doręczenia zawiadomienia o rozprawie. Zarzut wydania wyroku w oparciu o nierzetelne i nieprawdziwe ustalenia co do własności krzewu bzu.

Godne uwagi sformułowania

ingerencja prawa wykroczeń nie będzie wchodzić w grę w przypadku podejmowania przez jednego ze współwłaścicieli drobnych, dokonanych z zachowaniem umiaru i mieszczących się w ramach rozsądnego zarządzania rzeczą wspólną czynności Tego rodzaju konieczne zabiegi, zbliżone do pielęgnacyjnych, nie noszą cech niszczenia, uszkodzenia, czy też czynienia niezdatnym do użytku wspomnianego krzewu w rozumieniu art. 124 § 1 kw.

Skład orzekający

Ireneusz Grodek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 124 § 1 kw w kontekście współwłasności i działań mieszczących się w ramach zarządu rzeczą wspólną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i drobnych działań pielęgnacyjnych. Nie dotyczy sytuacji, gdy szkoda przekracza określony próg lub działania są rażąco nadmierne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak prawo wykroczeń nie powinno być stosowane do zwykłych, drobnych czynności związanych z zarządzaniem wspólną własnością, nawet jeśli formalnie można by je podciągnąć pod definicję uszkodzenia.

Czy podcięcie gałęzi krzewu to już wykroczenie? Sąd Okręgowy wyjaśnia granice współwłasności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ka 376/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lipca 2014 roku. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący SSO Ireneusz Grodek Protokolant Agnieszka Olczyk przy udziale ----------- po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 roku sprawy B. S. obwinionego z art. 124 § 1 kw z powodu apelacji wniesionej przez obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 17 kwietnia 2014 roku sygn. akt II W 454/13 na podstawie art. 437 § 2 kpk i art. 438 pkt 1 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpw , art. 118 § 2 kpw zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnia obwinionego B. S. od zarzucanego mu czynu; koszty postępowania w sprawie przejmuje na rachunek Skarbu Państwa . Sygn. akt IV Ka 376 / 14 UZASADNIENIE B. S. obwiniony został o to, że w dniu 6 lipca 2013 r. na terenie posesji przy ul. (...) w T. M. ., woj. (...) , umyślnie dokonał uszkodzenia krzewu bzu poprzez podcięcie kilku gałęzi, powodując straty w wysokości 20 złotych na szkodę P. S. , tj. o czyn z art. 124 § 1 kw. Wyrokiem zaocznym z dnia 17 kwietnia 2014 r. w sprawie II W 454 / 13 Sad Rejonowy w Tomaszowie Maz.: 1. obwinionego uznał winnym dokonania zarzuconego czynu i za to na podstawie art. 124 § 1 kw w zw. z art. 39 § 1 i 2 kw wymierzył mu karę nagany; 2. zwolnił obwinionego od opłaty oraz od wydatków, które przejął na rachunek Skarbu Państwa. Powyższy wyrok zaskarżył obwiniony, podnosząc zarzuty: - naruszenia prawa procesowego poprzez rozpoznanie sprawy pomimo braku skutecznego doręczenia obwinionemu zawiadomienia o rozprawie; - wydanie wyroku w oparciu o nierzetelne i nieprawdziwe ustalenia co do własności krzewu bzu. W konkluzji skarżący wnosił o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie go od zarzuconego czynu, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub umorzenie postępowania wobec „ oczywistego braku podstaw do prowadzenia sprawy i wydania orzeczenia ”. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Co do pierwszego z opisanych wyżej zarzutów – stosownie do treści art. 133 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 132 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 38 § 1 kpw , jeżeli doręczenia nie można dokonać adresatowi osobiście ( bądź w razie chwilowej nieobecności adresata w jego mieszkaniu – dorosłemu domownikowi, administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi, którzy podjęliby się oddać pismo adresatowi ) pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego pozostawia się w najbliższej placówce pocztowej tego operatora. O pozostawieniu pisma doręczający umieszcza zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz, że należy je odebrać w ciągu 7 dni. W razie bezskutecznego upływu tego terminu należy czynność zawiadomienia powtórzyć jeden raz. Jeśli pismo nie zostanie odebrane, uznaje się je za doręczone z ostatnim dniem „ drugiego ” siedmiodniowego terminu – chodzi o termin biegnący od dnia powtórnego awizowania. Korespondencja obejmująca wezwanie dla B. S. do stawienia się na rozprawę wysłana została na adres, jaki w toku całego postępowania obwiniony przywoływał jako miejsce zamieszkania i stałego pobytu oraz jako adres dla doręczeń. Korespondencja ta nie została przez obwinionego podjęta pomimo podwójnej jej awizacji, która miała miejsce w dniach 26 lutego 2014 r. oraz 6 marca 2014 r., wskutek czego po dniu 14 marca 2014 r. doręczyciel zwrócił pismo nadawcy – Sądowi Rejonowemu w Tomaszowie Maz. Z powyższego wynika, iż tryb doręczeń, o jakim mowa w art. 133 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 132 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 38 § 1 kpw został dochowany, w związku z czym zarzut, iż skarżący nie został powiadomiony prawidłowo o terminie rozprawy, na której zapadło zaskarżone orzeczenie, nie jest prawidłowy. Co do drugiego z zarzutów – ustalenia Sądu I instancji co do własności nieruchomości oraz krzewu bzu, który na niej porastał, były prawidłowe. Opierając na odpisie zwykłym księgi wieczystej tej nieruchomości Sąd Rejonowy trafnie wskazał, iż stanowi ona współwłasność czterech osób w częściach równych – B. S. , H. J. , W. Z. i P. S. , których udziały wynosiły po 1 / 4. Stosownie do treści art. 48 kc , z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. Część składowa rzeczy nie może zaś być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych ( art. 47 § 1 kc ). Z powyższego wynika, iż współwłasność nieruchomości wyżej wymienionych osób dotyczyła także posadzonego na nim krzewu bzu. Sąd Rejonowy z obrazą art. 124 § 1 kw uznał natomiast, iż zachowanie obwinionego wyczerpało znamiona wykroczenia stypizowanego w tym przepisie. Penalizuje on zachowanie tego, kto cudzą rzecz umyślnie niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, jeżeli szkoda nie przekracza 1/4 minimalnego wynagrodzenia. Nie wchodząc bliżej w mogące budzić wątpliwości zagadnienie, czy czynności sprawcze określone w art. 124 § 1 kw, dokonane wobec rzeczy wspólnej przez jednego ze współwłaścicieli, mogłyby zostać potraktowane jako odnoszące się do rzeczy „ cudzej ” ( por. komentarze do art. 278 kk i art. 284 kk, odnoszące się do zbliżonej problematyki przywłaszczenia oraz zaboru w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej, stanowiącej przedmiot współwłasności, przez jednego z właścicieli i prezentowane tam orzecznictwo i literaturę dotyczące tej problematyki w: Kodeks Karny. Komentarz, red. prof. dr hab. Alicja Grześkowiak, prof. dr hab. Krzysztof Wiak, rok wydania: 2013, Wydawnictwo: C.H. Beck, wydanie: 2, opubl. Legalis; Kodeks karny. Komentarz, red. prof. dr hab. Ryszard Stefański, Rok wydania: 2013, Wydawnictwo: C.H.Beck, Wydanie: 7, opubl. Legalis; Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Komentarz do art. 222 – 316, red. prof. Andrzej Wąsek, prof. dr hab. Robert Zawłocki, rok wydania: 2010, wydawnictwo: C.H.Beck, Wydanie: 4; opubl Legalis), to nawet dopuszczając taką możliwość uznać należy, iż ingerencja prawa wykroczeń nie będzie wchodzić w grę w przypadku podejmowania przez jednego ze współwłaścicieli drobnych, dokonanych z zachowaniem umiaru i mieszczących się w ramach rozsądnego zarządzania rzeczą wspólną czynności, nawet jeśli skutkowałyby naruszeniem jej substancji i były podejmowane bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Zachowanie obwinionego sprowadzało się zaś do wycięcia kilku gałęzi krzaku bzu, dokonanych po okresie jego kwitnienia ( a więc nie zakłócających walorów bzu jako krzewu ozdobnego ), które zaczęły się ocierać o elewację budynku od strony pomieszczeń zamieszkiwanych przez obwinionego. Tego rodzaju konieczne zabiegi, zbliżone do pielęgnacyjnych, nie noszą cech niszczenia, uszkodzenia, czy też czynienia niezdatnym do użytku wspomnianego krzewu w rozumieniu art. 124 § 1 kw. Uznając więc, iż czyn obwinionego nie wyczerpał znamion wykroczenia w typ przepisie określonego, należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI