IV Ka 364/18

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2018-08-03
SAOSKarneprzestępstwa skarboweŚredniaokręgowy
przestępstwo skarbowekarta podatkowauchylanie się od opodatkowaniauszczuplenie podatkupodatek dochodowyurząd skarbowyapelacjasąd okręgowy

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok skazujący za przestępstwo skarbowe z art. 54 § 1 kks, uznając, że oskarżony uchylał się od opodatkowania poprzez niezawiadomienie urzędu skarbowego o zmianach w karcie podatkowej, co naraziło Skarb Państwa na uszczuplenie podatku dochodowego.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego R. B. od wyroku skazującego za przestępstwo skarbowe z art. 54 § 1 kks. Oskarżony został uznany za winnego uchylania się od opodatkowania poprzez niezawiadomienie urzędu skarbowego o zmianach w karcie podatkowej, co naraziło Skarb Państwa na uszczuplenie podatku dochodowego w kwocie ponad 458 tys. zł. Sąd odwoławczy uznał apelację za bezzasadną, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji i zasądzając od oskarżonego koszty postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy w Świdnicy, w IV Wydziale Karnym Odwoławczym, rozpoznał sprawę R. B., oskarżonego o przestępstwo skarbowe z art. 54 § 1 Kodeksu karnego skarbowego (kks). Oskarżony prowadził działalność gospodarczą w zakresie tele- i radiomechaniki, opodatkowaną w formie karty podatkowej. Akt oskarżenia zarzucał mu, że nie zawiadomił Urzędu Skarbowego o zmianach w stosunku do stanu faktycznego podanego we wniosku, co skutkowało utratą możliwości opodatkowania w tej formie za 2008 rok. W konsekwencji, oskarżony był obowiązany rozliczyć podatek dochodowy na zasadach ogólnych, nie złożył zeznania podatkowego i nie prowadził właściwych ewidencji, czym naraził Skarb Państwa na uszczuplenie podatku dochodowego od osób fizycznych na kwotę 458.016,06 zł. Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich wyrokiem z dnia 29 marca 2018 roku uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 54 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks, wymierzając karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych po 100 zł każda. Obrońca oskarżonego wniósł apelację, zarzucając błędne przyjęcie znamion przestępstwa, brak zamiaru popełnienia czynu zabronionego oraz wprowadzenie w błąd przez Urząd Skarbowy. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną. Podkreślono, że niezawiadomienie urzędu o zmianach powodujących utratę możliwości opodatkowania kartą podatkową wyczerpuje znamiona art. 56 § 1 kks, a działanie to stanowiło środek do niepłacenia podatku dochodowego na zasadach ogólnych, co uzasadnia kwalifikację z art. 54 § 1 kks. Sąd odrzucił argumentację oskarżonego dotyczącą płacenia podatku w zbyt niskiej wysokości, wskazując na różnicę między podatkiem zryczałtowanym a na zasadach ogólnych. Utrzymano w mocy zaskarżony wyrok i zasądzono od oskarżonego koszty postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, takie zachowanie wyczerpuje znamiona przestępstwa skarbowego z art. 54 § 1 kks, nawet jeśli pierwotnie mogło być kwalifikowane z art. 56 § 1 kks, gdyż stanowiło środek do osiągnięcia celu w postaci niepłacenia podatku dochodowego na zasadach ogólnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że niezawiadomienie urzędu o zmianach w karcie podatkowej prowadzi do utraty tej formy opodatkowania i obowiązku rozliczenia podatku na zasadach ogólnych. Działanie to, mające na celu uniknięcie wyższego podatku, jest podstawą do przypisania przestępstwa z art. 54 § 1 kks, a nie tylko z art. 56 § 1 kks (oszustwo podatkowe poprzez deklarację).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
R. B.osoba_fizycznaoskarżony
I. K. z Urzędu Skarbowego w Z.instytucjainna

Przepisy (13)

Główne

kks art. 54 § 1

Kodeks karny skarbowy

kks art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

Pomocnicze

u.z.p.d. art. 36 § 1

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

u.z.p.d. art. 36 § 7

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

u.z.p.d. art. 40 § 1

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

kpk art. 438 § 1

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 434 § 1

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

u.o.p.k. art. 8

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

u.o.p.k. art. 3 § 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

u.o.p.k. art. 21 § 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

o.p. art. 258 § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezawiadomienie urzędu skarbowego o zmianach w karcie podatkowej stanowi przestępstwo skarbowe z art. 54 § 1 kks. Działanie oskarżonego było środkiem do uniknięcia opodatkowania na zasadach ogólnych. Decyzja ustalająca stawkę karty podatkowej wygasa z chwilą ziszczenia się skutku prawnego warunkującego jej podstawę.

Odrzucone argumenty

Zachowanie oskarżonego nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 54 § 1 kks. Oskarżony nie miał zamiaru popełnienia czynu zabronionego. Oskarżony nie uchylał się od zobowiązań podatkowych ani nie naraził Skarbu Państwa na uszczuplenie. Oskarżony działał w wyniku wprowadzenia w błąd przez pracowników Urzędu Skarbowego. Konieczne było stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia 28 stycznia 2008 roku w sprawie ustalenia stawki karty podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

uchylał się od opodatkowania w ten sposób, że działając z góry powziętym zamiarem w krótkich odstępach czasu wielokrotnie nie zawiadamiał właściwego Urzędu Skarbowego o zmianach... przez co naraził na uszczuplenie podatek dochodowy od osób fizycznych na kwotę 458.016,06 zł nie złożył zeznania podatkowego i nie prowadził właściwych ewidencji za 2008 rok nie zawiadomienie naczelnika właściwego urzędu skarbowego o zmianie objętych wcześniej złożonym oświadczeniem danych powodujących utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej Działanie to jednakże stanowiło środek do osiągnięcia celu, którym pozostawało niepłacenie przez oskarżonego podatku dochodowego na zasadach ogólnych mimo istnienia ku temu podstaw. Podatek dochodowy bowiem płacony w formie zryczałtowanej to podatek różny od podatku dochodowego płaconego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skład orzekający

Waldemar Majka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przestępstw skarbowych związanych z niezawiadomieniem o zmianach w karcie podatkowej i uchylaniem się od opodatkowania na zasadach ogólnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezawiadomienia o zmianach w karcie podatkowej i uchylania się od opodatkowania na zasadach ogólnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy przestępstwa skarbowego i uchylania się od opodatkowania, co jest tematem istotnym dla przedsiębiorców i podatników. Pokazuje konsekwencje braku prawidłowego rozliczania podatków.

Nie zawiadomił urzędu o zmianach w karcie podatkowej? Grozi za to przestępstwo skarbowe i wysoka grzywna!

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ka 364/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 sierpnia 2018 roku Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Waldemar Majka Protokolant: Marcelina Żoch przy udziale I. K. z Urzędu Skarbowego w Z. , po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2018 r. sprawy R. B. syna A. i H. z domu C. urodzonego (...) w Z. oskarżonego z art. 54 § 1 kks na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich z dnia 29 marca 2018 roku, sygnatura akt II K 151/15 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe związane z postępowaniem odwoławczym, w tym wymierza 2000 (dwa tysiące) złotych opłaty za to postępowanie. Sygnatura akt IV Ka 364/18 UZASADNIENIE Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wniósł akt oskarżenia przeciwko R. B. oskarżając go o to, że: prowadząc w 2008r. działalność gospodarczą w zakresie tele – i radiomechaniki opodatkowaną w formie karty podatkowej nie zawiadomił tut. Urzędu o zmianach, jakie zaszły w stosunku do stanu faktycznego podanego we wniosku w terminie 7 dni od daty powstania okoliczności powodującej zmiany o zastosowaniu opodatkowania w formie karty podatkowej i w konsekwencji utracił możliwość opodatkowania w tej formie za 2008 rok, czym naruszył art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 1998r. Nr 144, poz. 930 z późn. zm.) i wobec tego obowiązany był rozliczyć podatek dochodowy od osób fizycznych za 2008 rok na zasadach ogólnych i w związku z tym nie złożył zeznania podatkowego i nie prowadził właściwych ewidencji za 2008 rok, przez co naraził na uszczuplenie podatek dochodowy od osób fizycznych na kwotę 458.016,06 zł ,tj. o przestępstwo skarbowe z art. 54 § 1 kks . Wyrokiem z dnia 29 marca 2018 roku (sygnatura akt II K 151/15) Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich: I. oskarżonego R. B. uznał za winnego tego, że: w okresie 2008r., do dnia 07.01.2009r. w Z. woj. (...) prowadząc działalność gospodarczą w zakresie tele – i radiomechaniki opodatkowaną w formie karty podatkowej uchylał się od opodatkowania w ten sposób, że działając z góry powziętym zamiarem w krótkich odstępach czasu wielokrotnie nie zawiadamiał właściwego Urzędu Skarbowego o zmianach, jakie zaszły w stosunku do stanu faktycznego podanego we wniosku w terminie 7 dni od daty powstania okoliczności powodującej zmiany o zastosowaniu opodatkowania w formie karty podatkowej i w konsekwencji utracił możliwość opodatkowania w tej formie za 2008 rok, czym naruszył art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 1998r. Nr 144, poz. 930 z późn. zm.) i wobec tego obowiązany był rozliczyć podatek dochodowy od osób fizycznych za 2008 rok na zasadach ogólnych i w związku z tym nie prowadził właściwej ewidencji i nie złożył w terminie do dnia 30.04.2009r., zeznania podatkowego za 2008 rok, przez co naraził na uszczuplenie podatek dochodowy od osób fizycznych na kwotę 458.016,06 zł, to jest popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 54§1 kks w zw. z art. 6§2 kks , za które na podstawie art. 54§1 kks wymierzył karę grzywny 200 (dwustu) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100,00 (sto 00/100) złotych II. zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych w części ponad opłatę, którą wymierzył w kwocie 2000,00 (dwa tysiące 00/100) złotych Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając: naruszenie art. 438 pkt 1 kpk , poprzez błędne przyjęcie, że zachowanie oskarżonego wypełnia znamiona przestępstwa opisanego w art. 54§1 kks w zw. z art. 6§2 kks , gdy z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że oskarżony nie miał zamiaru popełnienia czynu zabronionego, nie uchylał się od wykonywania zobowiązań podatkowych, nie narażał na ich uszczuplenie Skarbu Państwa, a jedynie od 1999 r. na skutek wprowadzenia w błąd przez pracowników Urzędu Skarbowego w Z. , co do sposobu opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych poczynając od 2000 r. korzystał z opodatkowania w formie karty podatkowej, co Urząd Skarbowy co rok potwierdzał wydając decyzję, a podnosząc wskazany zarzut wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, a nadto o zasądzenie na rzecz oskarżonego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych. Sąd okręgowy zważył: apelacja nie jest zasadna. Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego, zaś w oparciu o trafne i nie kwestionowane zresztą przez skarżącego ustalenia faktyczne, trafnie doszedł do wniosku, iż oskarżony zachowaniem swym wyczerpał znamiona czynu z art.54§1 kks . Trafnie podnosi skarżący wywodząc w uzasadnieniu apelacji, iż zaniżenie należnego za dany okres zobowiązania podatkowego stanowi realizację znamion przestępstwa skarbowego określonego w art. 56 § 1 kks , nie zaś z art.54§1 kks , bowiem w wypadku spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek, a w szczególności złożenia przez podatnika organowi podatkowemu lub innemu uprawionemu organowi deklaracji lub oświadczenia zawierającego nieprawdę lub zatajającego prawdę i narażenia w ten sposób na uszczuplenie należnego podatku lub uszczuplenia podatku dochodzi do oszustwa podatkowego. W zależności natomiast od specyfiki danego podatku czyn z art. 54 kks może zostać popełniony przez nieujawnienie przedmiotu opodatkowania tj. określonej przepisami prawa sytuacji faktycznej lub prawnej, z której zaistnieniem związany jest obowiązek zapłaty podatku. Chodzi zatem o tego rodzaju przypadki, w których podatnik w ogóle, a nie częściowo, nie ujawnia przedmiotu albo podstawy opodatkowania. Natomiast w sytuacji zgłoszenia się do podatku, ale niepodania wszystkich informacji odnośnie przedmiotu lub podstawy opodatkowania, bądź podanie w deklaracji niepełnych informacji następuje naruszenie przepisu art. 56 kks . W sytuacji oskarżonego rzeczywiście doszło do niezawiadomienia naczelnika właściwego urzędu skarbowego o zmianie objętych wcześniej złożonym oświadczeniem danych powodujących utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej w rozumieniu art.40 ust.1 pkt 3 w zw. z art.36 ust.7 ustawy z dnia 20 listopada 1998 roku o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne , co prowadziło do wyczerpania ustawowych znamion opisanych w art.56§1 kks . Działanie to jednakże stanowiło środek do osiągnięcia celu, którym pozostawało niepłacenie przez oskarżonego podatku dochodowego na zasadach ogólnych mimo istnienia ku temu podstaw. Nie budzi zastrzeżeń również przyjęcie w kwalifikacji prawnej czynu art.6§2 kks , skoro każde kolejne świadczenie usług przez oskarżonego poza miejscem wskazanym w oświadczeniu rodziło obowiązek zawiadomienia o zmianie okoliczności wskazanych w oświadczeniu, co prowadziłoby do niemożności opodatkowania w formie karty podatkowej. Ilość i powtarzalność zachowań uzasadnia przyjęcie zatem w kwalifikacji również wskazanego przepisu. Argumentacja zatem skarżącego (k.391) zmierzająca do wykazania, iż oskarżony w istocie płacił podatek dochodowy tylko w zbyt niskiej wysokości nie może spotkać się z aprobatą. Podatek dochodowy bowiem płacony w formie zryczałtowanej to podatek różny od podatku dochodowego płaconego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych . Przychodów (dochodów) opodatkowanych w formach zryczałtowanych natomiast, nie łączy się z przychodami (dochodami) z innych źródeł podlegającymi opodatkowaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym (art.3 cytowanej ustawy o zryczałtowanym podatku). Reasumując – nawet gdyby wstępne zachowanie oskarżonego kwalifikować z art.56§1 kks , to miałoby ono charakter współukaranego czy uprzedniego w zestawieniu z przypisanym mu przestępstwem skarbowym z art.54§1 kks . Kwalifikacja kumulatywna nie wchodzi bowiem w rachubę ze względu na swoistą „konkurencję” ustawowych znamion czynu zabronionego, o czym wspomniano powyżej. Kierunek zaskarżenia wyroku jedynie na korzyść oskarżonego – w zestawieniu z zagrożeniem karą za oba z cytowanych przestępstw – nie rodzi obowiązku rozważania o zmianie kwalifikacji prawnej czynu na korzyść oskarżonego ( art. 434§1 kpk w zw. z art.113§1 kks ). Argumentacja odnosząca się do braku bezprawności działania oskarżonego skoro koniecznym pozostawało stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia 28 stycznia 2008 roku w sprawie ustalenia stawki karty podatkowej również nie jest trafna. Decyzja bowiem wygasła z chwilą ziszczenia się skutku prawnego warunkującego ustanie materialnoprawnej podstawy jej wydania. Decyzja zatem z dnia 11 kwietnia 2014 roku stwierdzająca wygaśnięcie decyzji z dnia 28 stycznia 2008 roku ma charakter deklaratoryjny (art.258§1 pkt 4 Ordynacji podatkowej), zaś skutek jej wygaśnięcia nastąpił po upływie terminu siedmiodniowego opisanego w art.36 ust.7 ustawy z dnia 20 listopada 1998 roku o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – liczonego od podjęcia działalności usługowej poza Z. po uprawomocnieniu się decyzji ustalającej stawkę karty podatkowej. Zapłacenie zobowiązania wynikającego z karty podatkowej nie stanowi przeszkody dla wygaszenia decyzji w przedmiocie tej karty. Rozstrzygnięcie to nie jest też ograniczone żadnym terminem (podzielając pogląd prawny wyrażony w wyroku NSA w Warszawie z 27 czerwca 2017 roku, II FSK 1444/15). Wbrew twierdzeniom apelującego nie budzi zastrzeżeń wysokość narażonego na uszczuplenie podatku ustalona w ramach czynu przypisanego. Kwotę zobowiązania podatkowego należnego 458.733 zł pomniejszono o kwoty uiszczone przez oskarżonego w ramach karty podatkowej (tj. kwotę 716,94 zł), co też i wynika z uzasadnienia prawomocnego wyroku WSA we Wrocławiu z 14 stycznia 2016 roku, sygn. I SA/Wr 814/15 (k.267-268). Okoliczność, iż oskarżony nie był w stanie wykazać większych kosztów uzyskania przychodów niż w istocie wykazał nie wpływa na ocenę poprawności wyliczenia. Orzeczona kara nie razi surowością, jeśli się zważy, iż sąd I instancji władny był orzec karę pozbawienia wolności albo też łącznie grzywnę i pozbawienie wolności. W świetle powyższego zaskarżony wyrok jako trafny podlegał utrzymaniu w mocy ( art.437§1 kpk w zw. z art.113§1 kks ). O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono po myśli art. 636§1 kpk w zw. z art.113§1 kks zasądzając od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty związane z tym postępowaniem, a na podstawie art.8 i art.3 ust.1 w zw. z art.21 pkt 1 ustawy z dnia 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. nr 49, poz. 223 ze zm.) wymierzono mu opłatę w kwocie 2000 złotych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI