IV KA 36/17

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2017-03-03
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwoart. 286 kkspołeczna szkodliwośćwypadek mniejszej wagiapelacjauchylenie wyrokuponowne rozpoznanie

Podsumowanie

Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego umarzający postępowanie w sprawie oszustwa na drobną kwotę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że stopień społecznej szkodliwości czynu nie był znikomy.

Sąd Rejonowy w Wałbrzychu umorzył postępowanie karne wobec Z. P. oskarżonego o oszustwo na kwotę 48,10 zł, uznając czyn za mający znikomy stopień społecznej szkodliwości. Prokurator wniósł apelację, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i sprzeczną z doświadczeniem życiowym ocenę materiału dowodowego. Sąd Okręgowy w Świdnicy, podzielając argumentację apelacji, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że ocena stopnia społecznej szkodliwości powinna uwzględniać nie tylko rozmiar szkody, ale także sposób i okoliczności popełnienia czynu, postać zamiaru i motywację sprawcy.

Sprawa dotyczyła oszustwa na drobną kwotę 48,10 zł, polegającego na wprowadzeniu pracownika sklepu w błąd co do wartości towaru poprzez umieszczenie pustego opakowania po droższym produkcie. Sąd Rejonowy w Wałbrzychu umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego Z. P., uznając czyn za mający znikomy stopień społecznej szkodliwości, zgodnie z art. 17 § 1 pkt 3 kpk w zw. z art. 1 § 2 kk. Prokurator złożył apelację, kwestionując tę ocenę i zarzucając sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych oraz sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego ocenę dowodów. Prokurator argumentował, że sposób i okoliczności popełnienia czynu, postać zamiaru i motywacja oskarżonego, a nie tylko rozmiar szkody, przemawiają za uznaniem czynu za wypadek mniejszej wagi (art. 286 § 3 kk), a nie za czynem o znikomym stopniu szkodliwości. Sąd Okręgowy w Świdnicy przychylił się do stanowiska prokuratora. W uzasadnieniu wskazał, że przy ocenie społecznej szkodliwości czynu, zgodnie z art. 115 § 2 kk, należy brać pod uwagę nie tylko rodzaj naruszonego dobra i rozmiar szkody, ale także sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych obowiązków, postać zamiaru i motywację sprawcy. Sąd Okręgowy podkreślił, że oskarżony podjął "wiele trudu", rozłożonego w czasie, aby osiągnąć cel, co świadczy o braku spontaniczności i możliwości refleksji. Motywacja sprawcy, polegająca na chęci pozyskania lepszego jakościowo towaru w niższej cenie, a nie na zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych, również zasługuje na potępienie. W związku z tym Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, uznając, że przyjęcie wypadku mniejszej wagi jest uzasadnione.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, czyn ten nie może być uznany za mający znikomy stopień społecznej szkodliwości, jeśli uwzględni się sposób i okoliczności popełnienia czynu, postać zamiaru i motywację sprawcy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podkreślił, że ocena społecznej szkodliwości czynu wymaga uwzględnienia nie tylko rozmiaru szkody, ale także sposobu i okoliczności popełnienia, wagi naruszonych obowiązków, postaci zamiaru i motywacji sprawcy. W tym przypadku oskarżony podjął znaczący wysiłek i zastosował oszukańcze zabiegi, działając z premedytacją, a jego motywacja nie wynikała z ubóstwa, lecz z chęci uzyskania lepszego towaru w niższej cenie, co przemawia przeciwko uznaniu czynu za mający znikomy stopień szkodliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

prokurator

Strony

NazwaTypRola
Z. P.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Rejonowy w Wałbrzychuorgan_państwowyoskarżyciel publiczny
Prokuratura Okręgowaorgan_państwowyprokurator
Skarb Państwaorgan_państwowyinne
firma (...)spółkapokrzywdzony

Przepisy (4)

Główne

k.k. art. 286 § 3

Kodeks karny

Wypadek mniejszej wagi.

Pomocnicze

k.k. art. 115 § 2

Kodeks karny

Przesłanki oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności wyłączające ściganie, w tym znikomy stopień społecznej szkodliwości.

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu powinna uwzględniać wszystkie przesłanki z art. 115 § 2 k.k., a nie tylko rozmiar szkody. Sposób i okoliczności popełnienia czynu, postać zamiaru i motywacja sprawcy przemawiają przeciwko uznaniu szkodliwości za znikomą. Czyn oskarżonego, ze względu na sposób działania i motywację, stanowi wypadek mniejszej wagi w rozumieniu art. 286 § 3 k.k.

Odrzucone argumenty

Umorzenie postępowania z uwagi na znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób przypisać większego niż znikomy stopień społecznej szkodliwości nie tylko rodzaj i charakter naruszonego dobra oraz rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, ale także sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy podjął „wiele trudu” rozłożonego w czasie ze swoistym pietyzmem podejmował oszukańcze zabiegi nie działał zatem spontanicznie ale miał czas na refleksję postaci zamiaru i motywacja sprawcy w aspekcie powyższego jawią się jako zasługujące na potępienie nie z motywacji uwarunkowanej ubóstwem ale z chęci pozyskania rzeczy droższej i lepszej jakości – w niższej cenie

Skład orzekający

Waldemar Majka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek oceny społecznej szkodliwości czynu w kontekście oszustwa, zwłaszcza gdy szkoda materialna jest niewielka, ale sposób działania i motywacja sprawcy wskazują na większą wagę czynu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku oszustwa na drobną kwotę, gdzie kluczowe są okoliczności popełnienia czynu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd drugiej instancji może zakwestionować ocenę sądu pierwszej instancji dotyczącą społecznej szkodliwości czynu, nawet przy niewielkiej szkodzie materialnej, skupiając się na motywacji i sposobie działania sprawcy.

Nawet drobne oszustwo może mieć znaczącą społeczną szkodliwość – kluczowa motywacja i sposób działania sprawcy.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV Ka 36/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2017 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Waldemar Majka Protokolant: Magdalena Telesz przy udziale Barbary Chodorowskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2017 r. sprawy Z. P. syna K. i Z. z domu P. (...) r. w miejscowości Z. z art. 286 § 3 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 8 listopada 2016 r. sygnatura akt III K 580/16 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sygnatura akt IV Ka 36 /17 UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w Wałbrzychu wniósł akt oskarżenia przeciwko Z. P. oskarżając go o to, że: w dniu 03 kwietnia 2016r. w S. , woj. (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, na terenie sklepu, po uprzednim włożeniu torby na komputer typu laptop o wartości 61,40 zł do pustego opakowania kartonowego torby na komputer typu laptop o wartości 13,30 zł wprowadził w błąd pracownika sklepu co do wartości zakupionego towaru, czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem o wartości 48,10 zł działając na szkodę firmy (...) , przy czym jest to wypadek mniejszej wagi, tj. o czyn z art. 286 § 3 k.k. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 roku (sygn. akt III K 580/16) Sąd Rejonowy w Wałbrzychu: I. na podstawie art. 17 § 1 pkt. 3 kpk w zw. z art. 1 § 2 kk umorzył postępowanie wobec oskarżonego Z. P. o czyn opisany w części wstępnej wyroku, tj. występku z art. 286 § 3 k.k. ; II. wydatki powstałe od chwili wszczęcia postępowania zaliczył na rachunek Skarbu Państwa. Apelację od wyroku wywiódł prokurator zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego zarzucając: błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, polegający na dokonaniu przez Sąd sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego oceny zgromadzonego materiału dowodowego, skutkującej uznaniem stopnia społecznej szkodliwości zarzuconego oskarżonemu czynu jako znikomy, w sytuacji gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego winna prowadzić do wniosku, że sposób i okoliczności tego czynu, postać zamiaru, a w szczególności motywacja oskarżonego, niekierowana bynajmniej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych wespół przede wszystkim z rozmiarem szkody, przemawiają za uznaniem zarzuconego Z. P. występku jako wypadku mniejszej wagi określonego w art. 286§3 kk , lecz nie jako czynu zabronionego o znikomym stopniu społecznej szkodliwości, a podnosząc wskazany zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd okręgowy zważył: apelacja odniosła ten skutek, iż koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wyrokując w sprawie sąd rejonowy umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 kpk uznając, iż zachowaniu oskarżonego nie sposób przypisać większego niż znikomy stopień społecznej szkodliwości. Argumentując przyjętą koncepcję odwołał się przede wszystkim do zakresu wyrządzonej szkody oraz rodzaju i charakteru naruszonego dobra. Jednak zgodnie z art.115 § 2 kk przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę nie tylko rodzaj i charakter naruszonego dobra oraz rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, ale także sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia . Właśnie te pozostałe przesłanki oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu nie dają podstaw do przyjęcia, iż zachowanie oskarżonego cechował znikomy stopień społecznej szkodliwości. Oskarżony podjął „wiele trudu” rozłożonego w czasie aby osiągnąć zamierzony cel, przemieszczał się celem znalezienia miejsca, w którym proceder nie będzie dostrzeżony, a następnie ze swoistym pietyzmem podejmował oszukańcze zabiegi, nie działał zatem spontanicznie ale miał czas na refleksję, która jednak nie pojawiła się w psychice oskarżonego, a zatem sposób i okoliczności popełnienia czynu przemawiają na jego niekorzyść. Również postać zamiaru i motywacja sprawcy w aspekcie powyższego jawią się jako zasługujące na potępienie biorąc pod uwagę również co było przedmiotem przestępstwa (zdecydowanie nie była to rzecz pierwszej potrzeby) oraz fakt popełnienia czynu nie z motywacji uwarunkowanej ubóstwem ale z chęci pozyskania rzeczy droższej i lepszej jakości – w niższej cenie. Przyjęcie zatem wypadku mniejszej wagi uwzględnia w wystarczającym stopniu okoliczności wzięte pod uwagę przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego. Gdyby oskarżony dopuścił się czynu z art.119§1 kw w podobnych okolicznościach, wyrządzając szkodę w tożsamej wysokości, sąd I instancji zapewne nie miałby wątpliwości, iż należałoby wymierzyć co najmniej grzywnę. W świetle powyższego podzielić należy argumentację apelującego, zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu, a sprawa wymaga ponownego rozpoznania ( art.437§2 kpk )..

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę