IV KA 36/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła oszustwa na drobną kwotę 48,10 zł, polegającego na wprowadzeniu pracownika sklepu w błąd co do wartości towaru poprzez umieszczenie pustego opakowania po droższym produkcie. Sąd Rejonowy w Wałbrzychu umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego Z. P., uznając czyn za mający znikomy stopień społecznej szkodliwości, zgodnie z art. 17 § 1 pkt 3 kpk w zw. z art. 1 § 2 kk. Prokurator złożył apelację, kwestionując tę ocenę i zarzucając sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych oraz sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego ocenę dowodów. Prokurator argumentował, że sposób i okoliczności popełnienia czynu, postać zamiaru i motywacja oskarżonego, a nie tylko rozmiar szkody, przemawiają za uznaniem czynu za wypadek mniejszej wagi (art. 286 § 3 kk), a nie za czynem o znikomym stopniu szkodliwości. Sąd Okręgowy w Świdnicy przychylił się do stanowiska prokuratora. W uzasadnieniu wskazał, że przy ocenie społecznej szkodliwości czynu, zgodnie z art. 115 § 2 kk, należy brać pod uwagę nie tylko rodzaj naruszonego dobra i rozmiar szkody, ale także sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych obowiązków, postać zamiaru i motywację sprawcy. Sąd Okręgowy podkreślił, że oskarżony podjął "wiele trudu", rozłożonego w czasie, aby osiągnąć cel, co świadczy o braku spontaniczności i możliwości refleksji. Motywacja sprawcy, polegająca na chęci pozyskania lepszego jakościowo towaru w niższej cenie, a nie na zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych, również zasługuje na potępienie. W związku z tym Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, uznając, że przyjęcie wypadku mniejszej wagi jest uzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek oceny społecznej szkodliwości czynu w kontekście oszustwa, zwłaszcza gdy szkoda materialna jest niewielka, ale sposób działania i motywacja sprawcy wskazują na większą wagę czynu.
Dotyczy specyficznego przypadku oszustwa na drobną kwotę, gdzie kluczowe są okoliczności popełnienia czynu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czyn polegający na wprowadzeniu pracownika sklepu w błąd co do wartości towaru, skutkujący niekorzystnym rozporządzeniem mieniem o niewielkiej wartości (48,10 zł), może być uznany za mający znikomy stopień społecznej szkodliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czyn ten nie może być uznany za mający znikomy stopień społecznej szkodliwości, jeśli uwzględni się sposób i okoliczności popełnienia czynu, postać zamiaru i motywację sprawcy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że ocena społecznej szkodliwości czynu wymaga uwzględnienia nie tylko rozmiaru szkody, ale także sposobu i okoliczności popełnienia, wagi naruszonych obowiązków, postaci zamiaru i motywacji sprawcy. W tym przypadku oskarżony podjął znaczący wysiłek i zastosował oszukańcze zabiegi, działając z premedytacją, a jego motywacja nie wynikała z ubóstwa, lecz z chęci uzyskania lepszego towaru w niższej cenie, co przemawia przeciwko uznaniu czynu za mający znikomy stopień szkodliwości.
Czy czyn oskarżonego Z. P. kwalifikuje się jako wypadek mniejszej wagi w rozumieniu art. 286 § 3 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okoliczności popełnienia czynu, sposób działania, postać zamiaru i motywacja sprawcy uzasadniają przyjęcie, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że choć Sąd Rejonowy prawidłowo zidentyfikował czyn jako potencjalnie mieszczący się w art. 286 § 3 k.k. (wypadek mniejszej wagi), to błędnie umorzył postępowanie, uznając szkodliwość za znikomą. Sąd Okręgowy wskazał, że uwzględnienie wszystkich przesłanek oceny społecznej szkodliwości, w tym sposobu działania i motywacji, prowadzi do wniosku, że czyn ten, choć o niewielkiej szkodzie materialnej, zasługuje na dalsze rozpoznanie jako wypadek mniejszej wagi, a nie czyn o znikomym stopniu szkodliwości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Rejonowy w Wałbrzychu | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| Prokuratura Okręgowa | organ_państwowy | prokurator |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | inne |
| firma (...) | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (4)
Główne
k.k. art. 286 § 3
Kodeks karny
Wypadek mniejszej wagi.
Pomocnicze
k.k. art. 115 § 2
Kodeks karny
Przesłanki oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności wyłączające ściganie, w tym znikomy stopień społecznej szkodliwości.
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu powinna uwzględniać wszystkie przesłanki z art. 115 § 2 k.k., a nie tylko rozmiar szkody. • Sposób i okoliczności popełnienia czynu, postać zamiaru i motywacja sprawcy przemawiają przeciwko uznaniu szkodliwości za znikomą. • Czyn oskarżonego, ze względu na sposób działania i motywację, stanowi wypadek mniejszej wagi w rozumieniu art. 286 § 3 k.k.
Odrzucone argumenty
Umorzenie postępowania z uwagi na znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób przypisać większego niż znikomy stopień społecznej szkodliwości • nie tylko rodzaj i charakter naruszonego dobra oraz rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, ale także sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy • podjął „wiele trudu” rozłożonego w czasie • ze swoistym pietyzmem podejmował oszukańcze zabiegi • nie działał zatem spontanicznie ale miał czas na refleksję • postaci zamiaru i motywacja sprawcy w aspekcie powyższego jawią się jako zasługujące na potępienie • nie z motywacji uwarunkowanej ubóstwem ale z chęci pozyskania rzeczy droższej i lepszej jakości – w niższej cenie
Skład orzekający
Waldemar Majka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek oceny społecznej szkodliwości czynu w kontekście oszustwa, zwłaszcza gdy szkoda materialna jest niewielka, ale sposób działania i motywacja sprawcy wskazują na większą wagę czynu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku oszustwa na drobną kwotę, gdzie kluczowe są okoliczności popełnienia czynu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd drugiej instancji może zakwestionować ocenę sądu pierwszej instancji dotyczącą społecznej szkodliwości czynu, nawet przy niewielkiej szkodzie materialnej, skupiając się na motywacji i sposobie działania sprawcy.
“Nawet drobne oszustwo może mieć znaczącą społeczną szkodliwość – kluczowa motywacja i sposób działania sprawcy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.