IV KA 35/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim o warunkowym umorzeniu postępowania wobec oskarżonego za jazdę pod wpływem alkoholu, ale podwyższył świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym.
Prokurator złożył apelację na niekorzyść oskarżonego, kwestionując warunkowe umorzenie postępowania za jazdę w stanie nietrzeźwości oraz wysokość orzeczonych środków karnych. Sąd Okręgowy uznał zarzut błędu w ustaleniach faktycznych za niezasadny, podkreślając, że ustalenia Sądu Rejonowego były prawidłowe, a stopień społecznej szkodliwości czynu i zawinienia oskarżonego były nieznaczne. Zarzut rażącej niewspółmierności środków karnych został uznany za częściowo zasadny w zakresie świadczenia pieniężnego, które podwyższono z 2000 zł do 4000 zł.
Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie rozpatrywał apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego, który uzyskał warunkowe umorzenie postępowania przed Sądem Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Prokurator zarzucił Sądowi Rejonowemu błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu winy i społecznej szkodliwości czynu za nieznaczne, co doprowadziło do warunkowego umorzenia. Ponadto, zarzucono rażącą niewspółmierność orzeczonych środków karnych – rocznego zakazu prowadzenia pojazdów i świadczenia pieniężnego w wysokości 2000 zł. Sąd Okręgowy uznał zarzut błędu w ustaleniach faktycznych za niezasadny, stwierdzając, że ustalenia Sądu pierwszej instancji były prawidłowe i oparte na rzetelnej ocenie dowodów. Podkreślono, że stopień społecznej szkodliwości czynu i zawinienia oskarżonego były nieznaczne, biorąc pod uwagę niski poziom alkoholu we krwi, porę nocną, incydentalny charakter czynu oraz ustabilizowany tryb życia oskarżonego. Zarzut rażącej niewspółmierności środków karnych został uznany za częściowo zasadny jedynie w odniesieniu do świadczenia pieniężnego. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy roczny zakaz prowadzenia pojazdów, uznając go za wystarczający, ale podwyższył świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej do kwoty 4000 zł, uznając, że będzie to bardziej odczuwalna dolegliwość dla młodego i zdrowego oskarżonego. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej świadczenia pieniężnego, utrzymując go w pozostałej części.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli są nieznaczne, a pozostałe przesłanki z art. 66 § 1 i 2 k.k. są spełnione.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że ustalenia Sądu Rejonowego dotyczące nieznacznego stopnia społecznej szkodliwości i zawinienia były prawidłowe, biorąc pod uwagę niskie stężenie alkoholu, porę nocną, incydentalność czynu i właściwości osobiste oskarżonego. Warunkowe umorzenie było dopuszczalne i wystarczające.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
oskarżony (utrzymanie warunkowego umorzenia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| oskarżony | inne | oskarżony |
| prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 4
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 66 § § 1 i 2
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 39 § pkt 7
Kodeks karny
k.p.k. art. 437 § § 2 zd. 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 635
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego były prawidłowe. Stopień społecznej szkodliwości czynu i zawinienia oskarżonego były nieznaczne. Warunkowe umorzenie postępowania było dopuszczalne i wystarczające. Roczny zakaz prowadzenia pojazdów jest adekwatny. Podwyższenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu jest uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Błąd w ustaleniach faktycznych Sądu Rejonowego dotyczący stopnia społecznej szkodliwości i zawinienia. Rażąca niewspółmierność rocznego zakazu prowadzenia pojazdów. Niewystarczająca wysokość świadczenia pieniężnego.
Godne uwagi sformułowania
Nie można jednak zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, że Sąd meriti nie był władny warunkowo umorzyć postępowania karnego wobec oskarżonego. Nie ulega wszak wątpliwości, iż oskarżony, kierując samochodem, znajdował się w stanie nietrzeźwości nieznacznie przekraczającym próg ustawowej inkryminacji tego rodzaju czynu. Warunkowe umorzenie postępowania nie jest uwolnieniem od odpowiedzialności. Kwota 4000 złotych, tytułem ww. świadczenia pieniężnego, stanowić będzie dla oskarżonego realną i adekwatną dolegliwość oraz wzmocni wychowawczy oraz zapobiegawczy efekt orzeczonego środka probacyjnego w postaci warunkowego umorzenia postępowania.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek warunkowego umorzenia postępowania w sprawach o jazdę w stanie nietrzeźwości, ocena stopnia społecznej szkodliwości i zawinienia, a także adekwatność orzekanych środków karnych (zakaz prowadzenia pojazdów, świadczenie pieniężne)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji warunkowego umorzenia, a nie skazania. Ocena stopnia szkodliwości i zawinienia jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd odwoławczy ocenia przesłanki warunkowego umorzenia w sprawach o jazdę po alkoholu i jak może modyfikować środki karne, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Jazda po alkoholu: kiedy warunkowe umorzenie jest możliwe, a kiedy sąd podwyższy karę?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 35/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 13 listopada 2019 roku w sprawie VII K 609/19 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanego orzeczenia, a polegający na przyjęciu przez Sąd Rejonowy, iż wina i społeczna szkodliwość czynu, którego dopuścił się oskarżony, prowadząc w stanie nietrzeźwości pojazd mechaniczny, nie są znaczne, co w konsekwencji doprowadziło do warunkowego umorzenia postępowania karnego, podczas gdy rodzaj i charakter naruszonego przestępstwem dobra, sposób i okoliczności popełnienia czynu, waga naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać jego zamiaru, motywacja sprawcy i rodzaj naruszonych reguł ostrożności wraz ze stopniem ich naruszenia, stan nietrzeźwości, miejsce ujawnienia czynu wskazują na fakt, iż stopień społecznej szkodliwości przestępstwa w ruchu drogowym, jakiego dopuścił się oskarżony, jest znaczny, a co za tym idzie, nie zasługuje on na skorzystanie z dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania karnego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Nie ma racji skarżący, iż Sąd Rejonowy dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, który w konsekwencji doprowadził do podjęcia błędnej decyzji o warunkowym umorzeniu postępowania wobec oskarżonego. Podkreślić należy, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji są prawidłowe, gdyż stanowią wynik nie budzącej żadnych zastrzeżeń oceny zebranych w sprawie dowodów. Zresztą analiza treści apelacji wskazuje, że w istocie skarżący ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd meriti nie kwestionuje, lecz dokonuje innej ich interpretacji, w kontekście zaistnienia przesłanek dla warunkowego umorzenia postępowania karnego. Nie można jednak zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, że Sąd meriti nie był władny warunkowo umorzyć postępowania karnego wobec oskarżonego. W pełni słuszne jest bowiem stanowisko Sądu I instancji, że zebrany w sprawie materiał dowodowy i poczynione na jego podstawie ustalenia faktyczne, pozwalały na przyjęcie, iż stopień zawinienia oskarżonego oraz stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu były nieznaczne. Nie ulega wszak wątpliwości, iż oskarżony, kierując samochodem, znajdował się w stanie nietrzeźwości nieznacznie przekraczającym próg ustawowej inkryminacji tego rodzaju czynu. Ponadto, kierował on pojazdem w godzinach wczesnorannych, kiedy ruch drogowy jest niewielki, a przez to zagrożenie dla jego bezpieczeństwa było odpowiednio mniejsze. Ponadto, jak wynika z dokumentów zawartych w aktach sprawy, oskarżony prowadzi ustabilizowany tryb życia. Nic nie wskazuje na to, by zmagał się z uzależnieniem od alkoholu, zaś czyn którego się dopuścił miał charakter incydentalny. Poza tym oskarżony przyznał się do winy, wyraził skruchę. Nigdy wcześniej nie dopuścił się przestępstwa skierowanego przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (popełnione wcześniej wykroczenia drogowe dotyczyły naruszeń innych przepisów, aniżeli nakaz kierowania pojazdami w stanie trzeźwości) . Przyjmując zatem stopień zawinienia oraz społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonego czynu, jako nieznaczne i przy uwzględnieniu okoliczności, że spełnione są także pozostałe przesłanki z art. 66 § 1 i 2 k.k. , w pełni dopuszczalnym w tym stanie rzeczy rozstrzygnięciem, było wydanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne. Także i w przekonaniu Sądu Okręgowego, mając na względzie dotychczasowy sposób życia oskarżonego oraz jego warunki i właściwości osobiste, takie właśnie rozstrzygnięcie będzie zupełnie wystarczające dla uświadomienia mu naganności swojego postępowania, jak również stanowić będzie dla oskarżonego właściwą nauczkę i przestrogę na przyszłość. Uzasadnione jest jednocześnie przypuszczenie, że pomimo warunkowego umorzenia postępowania karnego, oskarżony będzie przestrzegać porządku prawnego i w przyszłości nie popełni ponownie przestępstwa. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zarzut okazał się niezasadny i nie zostały spełnione warunki wskazane w art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. zezwalające na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania 3.2. rażąca niewspółmierność środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonego w wymiarze l roku i świadczenia pieniężnego orzeczonego w wymiarze 2000 złotych, podczas gdy wobec sprawcy przestępstwa, który był w stanie nietrzeźwości Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, na okres nie krótszy niż 3 lata oraz w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k. sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5 000 złotych. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut ten okazał się częściowo zasadny. Przede wszystkim zauważyć należy, że warunkowe umorzenie postępowania nie jest uwolnieniem od odpowiedzialności. Wobec oskarżonego został bowiem orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, a także świadczenie pieniężne. Został on także obciążony kosztami postępowania, a więc poniósł on niemałą dolegliwość swojego nieodpowiedzialnego zachowania. Nie ma potrzeby dalszego zaostrzania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, o co wnosi skarżący w swojej apelacji. Decyzja Sądu I instancji orzekająca wobec oskarżonego środek karny w postaci rocznego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, zyskuje bowiem aprobatę Sądu odwoławczego. Za takim rozstrzygnięciem przemawiają właściwości i warunki osobiste oskarżonego, sposób jego życia przed popełnieniem przestępstwa, incydentalność inkryminowanego zdarzenia, wartość ustalonego stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu, jak również zachowanie się po popełnionym przestępstwie. Nie sposób też zgodzić się z żądaniem apelacji orzeczenia surowszego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Czyn oskarżonego nie cechował się bowiem aż tak znacznym stopniem społecznej szkodliwości, aby środek karny ukształtowany został na wnioskowanym przez skarżącego poziomie. Skarżący odwołuje się tu do zagrożenia ustawowego, jednakże dotyczy ono przecież sytuacji, kiedy dochodzi do skazania oskarżonego, a nie – jak w przedmiotowej sprawie – przypadku warunkowego umorzenia postępowania. Sąd Rejonowy uznał natomiast za słuszne podwyższenie orzeczonego wobec oskarżonego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Oskarżony jest osobą młodą, zdrową, ma wyuczony poszukiwany zawód, a przez to dość szerokie możliwości zarobkowania. W tej sytuacji należało orzec wobec niego bardziej odczuwalny fiskalnie środek oddziaływania karnego. Kwota 4000 złotych, tytułem ww. świadczenia pieniężnego, stanowić będzie dla oskarżonego realną i adekwatną dolegliwość oraz wzmocni wychowawczy oraz zapobiegawczy efekt orzeczonego środka probacyjnego w postaci warunkowego umorzenia postępowania. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Na skutek częściowego uwzględnienia zarzutu zaistniały podstawy do zmiany zaskarżonego wyroku, natomiast nie zostały spełnione warunki wskazane w art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. zezwalające na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Całość zaskarżonego wyroku, za wyjątkiem rozstrzygnięcia co do wysokości świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Pomijając rozstrzygnięcie co do wysokości świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej zaskarżony wyrok okazał się słuszny i odpowiadający prawu. W tym zakresie zarzuty skarżącego nie okazały się zasadne, o czym była już mowa wyżej. 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.15.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Wysokość świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (podwyższenie) . Zwięźle o powodach zmiany Powody podwyższenia oskarżonemu wysokości świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej Sąd Okręgowy przedstawił w pkt 3.2 niniejszego uzasadnienia 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3 O kosztach postępowania odwoławczego przypadających od oskarżonego, Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o treść art. 635 k.p.k. 7. PODPIS 0.11.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja całosć wyroku 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI