IV KA 346/21

Sąd Okręgowy w Tomaszowie MazowieckimTomaszów Mazowiecki
SAOSKarnekara łącznaŚredniaokręgowy
kara łącznawyrok łącznyrecydywaapelacjasąd okręgowysąd rejonowykodeks karnywymiar kary

Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił apelację obrońcy, obniżając karę łączną pozbawienia wolności z 5 lat do 4 lat i 8 miesięcy, uznając, że kara orzeczona przez Sąd Rejonowy była rażąco niewspółmierna.

Obrońca zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary łącznej, zarzucając m.in. rażącą niewspółmierność kary oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy uznał zarzut rażącej niewspółmierności kary za częściowo zasadny. Stwierdzono, że Sąd Rejonowy błędnie przyjął dolną granicę kary łącznej, opierając ją na poprzedniej karze łącznej zamiast na najwyższej z kar jednostkowych. W konsekwencji Sąd Okręgowy obniżył karę łączną do 4 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności, uznając wniosek o obniżenie do 4 lat i 6 miesięcy za zbyt łagodny.

Sąd Okręgowy w Tomaszowie Mazowieckim rozpoznał apelację obrońcy skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 2 marca 2021 roku, sygn. akt II K 677/20, dotyczącego wymiaru kary łącznej. Obrońca wniósł o obniżenie kary łącznej pozbawienia wolności do 4 lat i 6 miesięcy, podnosząc zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego (art. 85a k.k. w zakresie dyrektyw wymiaru kary łącznej) oraz błędu w ustaleniach faktycznych co do przesłanek prognostycznych. Sąd Okręgowy uznał zarzuty za w większości chybione, podkreślając, że skazany jest recydywistą specjalizującym się w kradzieżach sklepowych i nie zasługuje na zastosowanie zasady absorpcji. Jednakże, zarzut rażącej niewspółmierności kary został uznany za częściowo zasadny. Sąd odwoławczy wskazał, że Sąd Rejonowy błędnie przyjął dolną granicę kary łącznej, stosując zasadę asperacji w granicach od poprzedniej kary łącznej (4 lat i 6 miesięcy) do 5 lat i 2 miesięcy. Prawidłowa dolna granica powinna być ustalona od najwyższej z kar jednostkowych (3 lat pozbawienia wolności). W związku z tym, kara 5 lat pozbawienia wolności jawiła się jako zbyt surowa. Sąd Okręgowy, aprobowując zasadę asperacji, obniżył karę łączną do 4 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Kara 4 lat i 6 miesięcy, o którą wnosił obrońca, zostałaby uznana za zbyt łagodną. Sąd dostrzegł również, że błędnie zastosowano art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. zamiast art. 4 § 1 k.k., jednakże nie miało to wpływu na treść orzeczenia, gdyż zastosowano korzystniejsze dla skazanego przepisy. Sąd utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w pozostałym zakresie, obniżając jedynie karę łączną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, kara łączna była rażąco niewspółmierna z uwagi na błędne ustalenie dolnej granicy kary.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy błędnie przyjął, że dolną granicą kary łącznej jest poprzednia kara łączna, zamiast najwyższej z kar jednostkowych. Kara 5 lat pozbawienia wolności była zbyt zbliżona do zasady kumulacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

Oskarżony (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
Oskarżonyinneoskarżony

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 85a

Kodeks karny

Dotyczy dyrektyw wymiaru kary łącznej.

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zastosowany w sytuacji, gdy jeden z łączonych wyroków uprawomocnił się po wejściu w życie nowej ustawy.

Pomocnicze

Ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. art. 81 § ust. 1

Błędnie zastosowana przez sąd pierwszej instancji.

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zarzutów apelacyjnych (obraza prawa materialnego, błąd w ustaleniach faktycznych, rażąca niewspółmierność kary).

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zwolnienia skazanego od wydatków za postępowanie odwoławcze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażąca niewspółmierność kary łącznej z uwagi na błędne ustalenie jej dolnej granicy. Błędne zastosowanie art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. zamiast art. 4 § 1 k.k. (choć bez wpływu na treść orzeczenia).

Odrzucone argumenty

Błąd w ustaleniach faktycznych co do przesłanek prognostycznych skazanego. Obniżenie kary łącznej do 4 lat i 6 miesięcy (uznano za zbyt łagodną).

Godne uwagi sformułowania

taki przestępca musi w końcu zdać sobie sprawę, że popełnianie przestępstw nie popłaca i że każde kolejne będzie wiązało się z surową reakcją karną rzeczywistą dolną granicą kary łącznej nie jest poprzednia kara łączna, tylko najwyższa z kar jednostkowych ją kształtujących kara 5 lat pozbawienia wolności jawi się jako zbyt surowa, gdyż nadmiernie zbliżona do zasady kumulacji

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad wymiaru kary łącznej, w szczególności ustalanie jej dolnej granicy oraz stosowanie zasady asperacji w kontekście recydywy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji łączenia kar w przypadku recydywy i błędnego zastosowania przepisów przez sąd pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie zasad wymiaru kary łącznej i błędy, jakie mogą pojawić się w orzecznictwie, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd obniżył karę łączną recydywiście: kluczowa interpretacja dolnej granicy kary.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 346/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 2 marca 2021 roku sygn. akt II K 677/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Powiązane ze sobą zarzuty rażącej niewspółmierności kary i obrazy prawa materialnego tj. art. 85 a kk w zakresie dyrektyw wymiaru kary łącznej oraz błąd w ustaleniach faktycznych co do przesłanek prognostycznych dotyczących skazanego. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty podniesione w apelacji są co do zasady chybione. Sąd nie naruszył żadnej z dyrektyw wymiaru kary, więc zarzut naruszenia prawa karnego materialnego jest gołosłowny. Podobnie jest z zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych, który miałby polegać na tym, że zdaniem apelanta wystarczające dla osiągnięcia celów kary, a w szczególności celu wychowawczego, będzie zastosowanie zasady absorbcji i wymierzenie kary 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a więc identycznej jak w poprzednim wyroku łącznym, mimo, że już po jego wydaniu skazany był ponownie skazany za dokonanie kolejnej kradzieży popełnionej w warunkach recydywy podstawowej na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Skazany jest recydywistą, analiza wyroków wskazuje, że specjalizuje się w kradzieżach sklepowych, zatem nie zasługuje na zastosowanie zasady absorbcji przy łączeniu kar, a ustalenia prognostyczne Sądu Rejonowego co do jego osoby są prawidłowe - taki przestępca musi w końcu zdać sobie sprawę, że popełnianie przestępstw nie popłaca i że każde kolejne będzie wiązało się z surową reakcją karną, której nie złagodzi zastosowanie instytucji wyroku łącznego. Jednak zarzut rażącej niewspółmierności kary okazał się częściowo zasadny, albowiem analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że Sąd Rejonowy stosując zasadę asperacji przy łączeniu kar poruszał się w granicach od 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności ( wymiar poprzedniej kary łącznej ) do 5 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Tymczasem zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego ( zaaprobowanym przez praktykę sądową) rzeczywistą dolną granicą kary łącznej nie jest poprzednia kara łączna, tylko najwyższa z kar jednostkowych ją kształtujących. W tej sprawie oznacza to, że dolną granicą kary łącznej była kara 3 lat pozbawienia wolności ( najsurowsza z kar jednostkowych), a nie kara 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, jak błędnie przyjął Sąd Rejonowy. Dlatego - przy zastosowaniu przez Sąd meriti zasady asperacji, którą Sąd odwoławczy aprobuje w tej sprawie - kara 5 lat pozbawienia wolności jawi się jako zbyt surowa, gdyż nadmiernie zbliżona do zasady kumulacji. Z tego powodu Sąd Okręgowy obniżył ją do 4 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Kara łączna 4 lat i 6 miesięcy, o jaką wnosił obrońca w apelacji, byłaby zbyt łagodna, gdyż praktycznie nie uwzględniałaby ponownego skazania po wydaniu poprzedniego wyroku łącznego. Sąd Okręgowy dostrzega ( z urzędu), że tak naprawdę błędnie zastosowano art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. przywołanej w punkcie 1 zaskarżonego wyroku ( jeden z łączonych wyroków uprawomocnił się po dniu wejścia w życie tej ustawy, a w tym przypadku chodzi właśnie o datę uprawomocnienia się, a nie wydania wyroku jak błędnie przyjął Sąd Rejonowy) - ale nie miało to wpływu na treść wyroku, albowiem w takiej sytuacji zastosowanie ma art. 4 § 1 kk , a stosując ten przepis i tak należało sięgnąć do norm prawnych zastosowanych przez Sąd Rejonowy ( bo w przeciwnym razie skazany nie mógłby liczyć na żadną karę łączną z uwagi na brak spełnienia przesłanki temporalnej przy łączeniu kar). Błędne powołanie przepisu w/w ustawy w punkcie 1 wyroku zamiast art. 4 § 1 kk nie miało więc wpływu na treść orzeczenia (bo faktycznie i tak zastosowano prawidłowe, korzystniejsze dla skazanego przepisy), a tym samym nie wymagało to zmiany wyroku w tym zakresie ( art. 438 pkt 1 a kpk ). Ponadto wobec kierunku apelacji jedynie na korzyść taka zmiana i tak nie byłaby możliwa. Wniosek O obniżenie kary łącznej pozbawienia wolności do 4 lat i 6 miesięcy. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Było to już omówione. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Obniżono karę łączną. Zwięźle o powodach zmiany Było to omówione. 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2 Zasadzono wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu według stawek minimalnych. 3 Na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolniono skazanego od wydatków za postępowanie odwoławcze z uwagi na jego złą sytuację materialną. 7. PODPIS 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wymiar kary łącznej 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI