IV Ka 334/15

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2015-06-12
SAOSKarneprawo budowlaneŚredniaokręgowy
prawo budowlaneniebezpieczeństwoodpowiedzialność karnaapelacjasąd okręgowywyrokzawieszenie kary

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uniewinniając oskarżonego od zarzutu narażenia na niebezpieczeństwo utraty życia, ale utrzymując w mocy wyrok za budowę bez pozwolenia i warunkowo zawieszając karę pozbawienia wolności.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego J. Z., który został skazany przez Sąd Rejonowy za budowę muru oporowego bez pozwolenia oraz narażenie pokrzywdzonego i jego rodziny na niebezpieczeństwo utraty życia. Sąd odwoławczy, stwierdzając przekroczenie ram oskarżenia przez Sąd I instancji w zakresie czynu z art. 160 § 1 kk, uniewinnił oskarżonego od tego zarzutu. Utrzymano w mocy wyrok w zakresie budowy bez pozwolenia, a karę pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres 2 lat.

Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego J. Z., dokonał zmiany zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu. Oskarżony został pierwotnie skazany za dwa czyny: budowę muru oporowego bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 90 prawa budowlanego) oraz narażenie pokrzywdzonego i jego rodziny na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 160 § 1 kk). Sąd Okręgowy, analizując materiał dowodowy i zarzuty apelacji, stwierdził, że Sąd Rejonowy przekroczył ramy oskarżenia w zakresie czynu z art. 160 § 1 kk, przypisując oskarżonemu inny sposób wykonania czynności (podebranie skarpy) niż ten objęty aktem oskarżenia (wybudowanie muru oporowego). W związku z tym, oskarżony został uniewinniony od tego zarzutu. Natomiast w zakresie czynu z art. 90 prawa budowlanego, ustalenia faktyczne Sądu I instancji uznano za prawidłowe, a winę oskarżonego nie budzącą wątpliwości. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok w tej części, a karę pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 2 lat próby. Zmieniono również orzeczenie o karze łącznej. Zasądzono od oskarżonego koszty postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy uniewinnił oskarżonego od zarzutu z art. 160 § 1 kk, stwierdzając przekroczenie ram oskarżenia przez sąd pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji przypisał oskarżonemu inny sposób wykonania czynności (podebranie skarpy) niż ten objęty aktem oskarżenia (wybudowanie muru oporowego), co stanowiło przekroczenie ram oskarżenia i skutkowało uniewinnieniem od tego czynu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

oskarżony (w części dotyczącej art. 160 § 1 kk)

Strony

NazwaTypRola
J. Z.osoba_fizycznaoskarżony
W. K.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy
A. K.osoba_fizycznapokrzywdzony
I. K.osoba_fizycznapokrzywdzony
B. K.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokuratura Okręgowa w Wałbrzychuorgan_państwowyprokurator

Przepisy (15)

Główne

prawo budowlane art. 90

Ustawa prawo budowlane

Dotyczy wykonywania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia.

kk art. 160 § 1

Kodeks karny

Dotyczy narażenia człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

kk art. 69 § 1

Kodeks karny

Dotyczy warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.

kk art. 69 § 2

Kodeks karny

Dotyczy warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.

kk art. 70 § 1

Kodeks karny

Dotyczy okresu próby przy warunkowo zawieszonej karze.

Pomocnicze

kk art. 11 § 2

Kodeks karny

Dotyczy zbiegu przepisów ustawy.

kk art. 85

Kodeks karny

Dotyczy kary łącznej.

kk art. 86 § 1

Kodeks karny

Dotyczy wymiaru kary łącznej.

prawo budowlane art. 50 § 1

Ustawa prawo budowlane

Określa wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.

kpk art. 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasady obiektywizmu.

kpk art. 410

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oceny dowodów.

kpk art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.

kpk art. 170

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oddalenia wniosku dowodowego.

kpk art. 167

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku przeprowadzania dowodów z urzędu.

kpk art. 207

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oględzin.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekroczenie przez sąd pierwszej instancji ram oskarżenia w zakresie czynu z art. 160 § 1 kk.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów kpk (art. 4, 410, 424 § 1 pkt 1 kpk) poprzez oparcie orzeczenia tylko na dowodach obciążających. Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 170 kpk poprzez oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie K. K. Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 167 kpk w zw. z art. 207 kpk poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oględzin miejsca zdarzenia.

Godne uwagi sformułowania

sąd odwoławczy stwierdza, że rozstrzygając w punkcie I dyspozycji zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji przekroczył ramy oskarżenia. Tak więc zakres prac zarzucanych i przypisanych oskarżonemu i wynikający zeń skutek, nie pokrywają się ze sobą, są zdecydowanie różne, dokonane zostały w innym przedziale czasowym, wobec czego wykluczone jest przyjęcie jedności i tożsamości czynu jako zdarzenia historycznego, pomiędzy opisanym w akcie oskarżenia a przypisanym w wyroku zachowaniem. Oczywistym jest, że postawienie muru oporowego przez oskarżonego nigdy nie stworzyło zagrożenia wskazanego w zarzucie, co wynika wprost z przeprowadzonych w postępowaniu dowodów.

Skład orzekający

Sylwana Wirth

przewodniczący-sprawozdawca

Adam Pietrzak

sędzia

Maciej Jedliński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'przekroczenia ram oskarżenia' przez sąd pierwszej instancji oraz zasady odpowiedzialności za czyny z prawa budowlanego i narażenie na niebezpieczeństwo."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i proceduralnego, a rozstrzygnięcie w zakresie art. 160 kk opiera się na błędzie proceduralnym sądu niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie zarzutów w akcie oskarżenia i jak błędy proceduralne mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie. Uniewinnienie od poważnego zarzutu z powodu formalizmu jest interesujące.

Sąd uniewinnił budowniczego od zarzutu narażenia życia przez błąd formalny sądu!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ka 334/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Sylwana Wirth (spr.) Sędziowie: SSO Adam Pietrzak SSO Maciej Jedliński Protokolant: Marta Synowiec przy udziale Andrzeja Mazurkiewicza Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2015 r. sprawy J. Z. syna J. i S. z domu S. 30 listopada 1963 r. w W. z art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r prawo budowlane i art. 160 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 23 lutego 2015 r. sygnatura akt III K 499/14 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że : 1) uchyla orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności i warunkowym zawieszeniu jej wykonania zawarte w punkcie III oraz orzeczenie zawarte w punkcie V części dyspozytywnej, 2) uniewinnia oskarżonego od czynu z art. 160 § 1 kk przypisanego mu w punkcie I dyspozycji tego wyroku zaliczając wydatki postepowania w tej części na rachunek Skarbu Państwa, 3) utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięć zawartych w punktach II i IV dyspozycji, 4) na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk zawiesza warunkowo tytułem próby na okres lat 2 (dwóch) karę pozbawienia wolności wymierzoną oskarżonemu za występek z art. 90 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowalne, I. zasądza od oskarżonego J. Z. na rzecz oskarżyciela posiłkowego W. K. 210 (dwieście dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów udziału pełnomocnika w postepowaniu odwoławczym; II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki poniesione w sprawie i wymierza opłatę w wysokości 60 (sześćdziesiąt) złotych za obie instancje. Sygn.akt IV Ka 334/15 UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w Wałbrzychu oskarżył J. Z. o to, że: w maju 2013 roku daty bliżej nie ustalonej w J. w woj. (...) , wykonał prace budowlane polegające na wybudowaniu w części muru oporowego między działkami bez wymaganego pozwolenia na budowę wydanego przez właściwy miejscowo Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego czyn naraził W. K. i jego rodzinę na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, tj. o czyn z art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane i art. 160§1 kk w zw. z art. 11§2 kk . Wyrokiem z dnia 23 lutego 2014 r., Sąd Rejonowy w Wałbrzychu uznał oskarżonego za winnego tego, że: I. w okresie od maja 2013 r. do lipca 2013 r. na terenie działki nr (...) w J. przy ul. (...) poprzez wykonywanie prac budowlanych polegających na podebraniu skarpy przy ogrodzeniu z działką nr (...) w J. przy ul. (...) naraził W. K. , A. K. oraz ich małoletnie dzieci I. K. i B. K. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, to jest występku z art. 160§1 kk i za czyn ten na podstawie art. 160§1 kk wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; II. w okresie od maja 2013 r. do dnia 5 listopada 2013 r. na terenie działki nr (...) w J. Z. przy ul. (...) wykonywał roboty budowlane polegające na wykonywaniu prac przygotowawczych oraz budowie muru oporowego bez wymaganego pozwolenia na budowę, to jest występku z art. 90 w zw. z art. 50 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane i za to na podstawie art. 90 wskazanej wyżej ustawy wymierzył mu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności; Na podstawie art. 85 kk i art. 86§1 kk wymierzył Sąd oskarżonemu karę łączną 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69§1 i 2 kk oraz art. 70§1 pkt 1 kk zawiesił warunkowo tytułem próby na okres lat 2 (dwóch). Zasądził ponadto od oskarżonego J. Z. na rzecz oskarżyciela posiłkowego W. K. kwotę 432 ( czterysta trzydzieści dwa złote) tytułem zwrotu kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru oraz orzekł o kosztach sądowych. Wyrok powyższy zaskarżony został w całości apelacją obrońcy oskarżonego, który powołując się na przepisy art. 427§2 k art. 438 pkt 1,2,3 kpk wyrokowi temu zarzucił: - obrazę przepisów prawa procesowego, mianowicie nart. 4, art. 410 i 424§1 pkt 1 kpk , która miała wpływ na treść wyroku, a wynika z oparcia orzeczenia o stopniu winy oskarżonego tylko na dowodach obciążających i pominięcia dowodów korzystnych dla oskarżonego, bez należytego uzasadnienia takiego stanowiska, - art. 170 kpk poprzez oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie K. K. , który sporządzał opinię dotyczącą stateczności skarp rozgraniczających własność gruntu oskarżonego i pokrzywdzonego i który ze względu na posiadaną wiedzę w zakresie geologii i geodezji mógłby ujawnić istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności dotyczące stateczności skarp na działkach, na których prowadzono prace budowlane, - art. 167 kpk w związku z art. 207 kpk , polegającą na zaniechaniu przeprowadzenia z urzędu dowodu z oględzin miejsca zdarzenia, podczas gdy ich przeprowadzenie było konieczne dla weryfikacji zgromadzonego materiału dowodowego, a w rezultacie – dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz dokonania ceny rzeczywistego zagrożenia dla życia lub zdrowia wskazanych w opicie przypisanego oskarżonemu czynu osób, i wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, następuje: Niezależnie od oceny trafności zarzutów apelacyjnych ( choć zauważyć należy, że kwestionowane przez skarżącego przyjęcie przez sąd orzekający zaistnienie znamienia bezpośredniego niebezpieczeństwa w ramach art. 160 kk , nie jest pozbawione racji) sąd odwoławczy stwierdza, że rozstrzygając w punkcie I dyspozycji zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji przekroczył ramy oskarżenia. Przypisane oskarżonemu działanie w postaci wykonywania prac budowlanych polegających na podebraniu skarpy przy ogrodzeniu z działką (...) w J. , nie zostało objęte aktem oskarżenia a w toku postępowania przygotowawczego nigdy J. Z. nie postawiono takiego zarzutu, czy to połączonego ze skutkiem z art. 160kk czy nie. W postanowieniu o przedstawieniu zarzutów z dnia 2 maja 2014 r. (k. 159), J. Z. postawiono zarzut wybudowania w części muru oporowego miedzy działkami w maju 2013 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę, a w postanowieniu o zmianie zarzutu (k.180) do powyższego opisu dodano, iż działaniem takim naraził pokrzywdzonego i jego rodzinę na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. W takim też kształcie sformułowany został zarzut aktu oskarżenia. Porównanie opisu tego zarzutu z opisem czynu przypisanego oskarżonemu w punkcie I wyroku, bez trudu pozwala zauważyć, iż przyjęto zupełnie inny sposób czynności wykonawczej („podebranie skarpy”), którą to dopiero czynność powiązano ze skutkiem zarzuconym z art. 160§1 kk . Tymczasem oskarżyciel publiczny – jak to wynika z aktu oskarżenia – wiązał i wywodził ten skutek (zresztą błędnie) tylko i wyłącznie z pracami budowlanymi polegającymi na wybudowaniu w części muru oporowego między działkami a nie ze wszystkimi pracami o charakterze budowlanym, dokonywanymi przez oskarżonego na granicy działek. Tak więc zakres prac zarzucanych i przypisanych oskarżonemu i wynikający zeń skutek, nie pokrywają się ze sobą, są zdecydowanie różne, dokonane zostały w innym przedziale czasowym, wobec czego wykluczone jest przyjęcie jedności i tożsamości czynu jako zdarzenia historycznego, pomiędzy opisanym w akcie oskarżenia a przypisanym w wyroku zachowaniem. Zauważyć przy tym należy, że opinia biegłego G. G. i zawarte w niej wnioski, odnoszą się do prac ziemnych wykonanych przez J. Z. polegających na „obniżeniu terenu części swojej działki i ścięciu skarpy na pozostałej części działki” (k.122). Opinia ta została wydana już na etapie postępowania przygotowawczego a zatem dziwić musi opis zarzutu aktu oskarżenia, nie przystający do treści tego dowodu, skoro między innymi na nim owo oskarżenie prokurator opierał. Oczywistym jest, że postawienie muru oporowego przez oskarżonego nigdy nie stworzyło zagrożenia wskazanego w zarzucie, co wynika wprost z przeprowadzonych w postępowaniu dowodów. Wręcz przeciwnie – postawienie tego muru miało na celu zapobiegać obsuwaniu się ziemi i zabezpieczać skarpę. Zatem, zważywszy na materiał dowodowy sprawy, sąd odwoławczy stwierdza, że tok rozumowania Sądu I instancji był prawidłowy co do tego, że brak było związku przyczynowego pomiędzy zarzucanym działaniem a zarzucanym skutkiem. Skutkiem wyjścia przez Sąd I instancji poza ramy aktu oskarżenia, było uniewinnienie J. Z. od przypisanego mu występku z art. 160§1 kk . W zakresie drugiego z przypisanych czynów, sąd odwoławczy stwierdza, że ustalenia faktyczne są prawidłowe i nie nasuwają zastrzeżeń. Wobec tego, że apelacja ( kwestionując wyrok w całości) nie zawiera faktycznie zarzutów i argumentacji, co do tego rozstrzygnięcia, to polemika ze skarżącym jest w zasadzie niemożliwa. Uznanie winy oskarżonego w tym względzie nie budzi wątpliwości, podobnie jak wymierzona kara. Wyrok w tej części utrzymano zatem w mocy, z tym że wobec uchylenia orzeczenia o karze łącznej, wydano nowe orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary za przypisany w pkt II wyroku występek. Orzeczono ponadto o kosztach procesu. pd

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI