IV Ka 330 / 15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrok Sądu Rejonowego w Opocznie skazał F. W. i H. W. za oszustwo przy sprzedaży samochodu marki S. za kwotę 37 000 zł, wprowadzając pokrzywdzonego R. B. w błąd co do stanu technicznego pojazdu. Oskarżeni zostali skazani na kary po 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 2 lata oraz grzywny. Dodatkowo, orzeczono solidarną nawiązkę w kwocie 500 zł na rzecz pokrzywdzonego. Pokrzywdzony złożył apelację, kwestionując wysokość nawiązki i uzasadnienie sądu I instancji, domagając się uchylenia wyroku w części dotyczącej nawiązki i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Argumentował, że nawiązka nie rekompensuje poniesionej szkody i krzywdy, w tym kosztów podróży i stresu. Na rozprawie apelacyjnej pełnomocnik pokrzywdzonego sprecyzował żądanie do 5000 zł, obejmujące koszty paliwa, weryfikacji stanu technicznego pojazdu oraz zadośćuczynienia za krzywdę. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że zadośćuczynienie za krzywdę nie znajduje oparcia w przepisach prawa karnego materialnego i cywilnego (art. 444, 445, 448 kc), ponieważ przestępstwo godziło wyłącznie w sferę majątkową. Zasądzona nawiązka w wysokości 500 zł została uznana za wystarczającą do pokrycia szkody majątkowej (kosztów podróży i weryfikacji stanu technicznego). Sąd uzasadnił wybór nawiązki (art. 46 § 2 kk) zamiast obowiązku naprawienia szkody (art. 46 § 1 kk) trudnościami w ustaleniu rzeczywistych rozmiarów szkody w procesie karnym. Sąd uznał również za uzasadnione sformułowania sądu I instancji w uzasadnieniu, krytykujące brak ostrożności pokrzywdzonego przy zakupie pojazdu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących nawiązki i obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym, zwłaszcza w kontekście odróżnienia szkody majątkowej od krzywdy niemajątkowej oraz warunków zasądzenia zadośćuczynienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie przestępstwo godziło wyłącznie w interesy majątkowe, a pokrzywdzony nie wykazał należytej ostrożności przy transakcji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nawiązka orzeczona na rzecz pokrzywdzonego w procesie karnym może obejmować zadośćuczynienie za krzywdę niemajątkową, jeśli przestępstwo dotyczyło wyłącznie sfery majątkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nawiązka w procesie karnym może obejmować zadośćuczynienie za krzywdę tylko wtedy, gdy odpowiadające jej przepisy prawa cywilnego (art. 444, 445, 448 kc) dopuszczają takie roszczenie, a przestępstwo godzi w dobra osobiste lub zdrowie, a nie tylko w sferę majątkową.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że zadośćuczynienie za krzywdę w procesie karnym jest warunkowane zaistnieniem przesłanek z prawa cywilnego. Ponieważ czyn oskarżonych godził wyłącznie w interesy majątkowe pokrzywdzonego, roszczenia oparte na krzywdzie niemajątkowej nie miały podstaw prawnych.
Czy sąd karny może orzec nawiązkę zamiast obowiązku naprawienia szkody, jeśli ustalenie jej rozmiarów jest utrudnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może orzec nawiązkę na podstawie art. 46 § 2 kk zamiast obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 kk, jeśli ustalenie rzeczywistych rozmiarów szkody w procesie karnym było nadmiernie utrudnione.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że nawiązka pełni funkcję zryczałtowanego odszkodowania, gdy dokładne wyliczenie szkody jest trudne. W tej sprawie pokrzywdzony nie przedstawił danych pozwalających na dokładne wyliczenie kosztów podróży, co uzasadniało sięgnięcie po nawiązkę.
Czy sformułowania sądu I instancji w uzasadnieniu, oceniające brak ostrożności pokrzywdzonego, mogą stanowić podstawę do uchylenia uzasadnienia?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sformułowania te, choć krytyczne, odzwierciedlają rzeczywisty stan rzeczy i nie rażą nadmiernie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że opis sposobu dokonania transakcji przez pokrzywdzonego jako "niezrozumiały brak dbałości o własne interesy" był uzasadniony, biorąc pod uwagę okoliczności zakupu pojazdu bez dokładnych oględzin i w porze nocnej. Ocena ta nie była rażąca.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| H. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| R. B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony / oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 33 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 2
Kodeks karny
Nawiązka orzekana zamiast obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za krzywdę, pełni funkcję zryczałtowanego odszkodowania, gdy ustalenie rozmiarów szkody jest utrudnione.
Pomocnicze
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Obowiązek naprawienia szkody.
k.c. art. 444
Kodeks cywilny
Przesłanki zasądzenia zadośćuczynienia za uszkodzenie ciała i rozstrój zdrowia.
k.c. art. 445 § § 2
Kodeks cywilny
Przesłanki zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę w określonych przypadkach.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Przesłanki zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nawiązka orzeczona przez Sąd I instancji w kwocie 500 zł pokrywa szkodę majątkową pokrzywdzonego. • Roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę niemajątkową nie znajduje podstaw prawnych w przepisach prawa karnego i cywilnego, gdyż przestępstwo dotyczyło wyłącznie sfery majątkowej. • Użyte w uzasadnieniu sformułowania dotyczące braku ostrożności pokrzywdzonego są uzasadnione i nie rażą nadmiernie.
Odrzucone argumenty
Nawiązka powinna zostać zwiększona lub zamieniona na obowiązek naprawienia szkody w wyższej kwocie (5000 zł). • Uzasadnienie Sądu I instancji w zakresie motywów działania pokrzywdzonego jest dowolne i powinno zostać zmienione.
Godne uwagi sformułowania
nie każdy domniemany przejaw krzywdy związany z wystąpieniem zdarzenia, z którym ustawodawca łączy odpowiedzialność karną, może być kompensowany przez zadośćuczynienie pieniężne. • niezrozumiały brak dbałości o własne interesy cechowało się nabycie przez oskarżyciela używanego, nie znanego mu wcześniej pojazdu od nieznanej osoby, dokonane w porze nocnej, praktycznie bez jego oględzin i zapoznania się ze stanem technicznym. • Każdy przeciętny nabywca winien mieć w związku z tym poczucie daleko posuniętej ostrożności, w szczególności przejawiającej się dokładną weryfikacją treści ogłoszenia z rzeczywistym stanem pojazdu jeszcze przed dokonaniem transakcji.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nawiązki i obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym, zwłaszcza w kontekście odróżnienia szkody majątkowej od krzywdy niemajątkowej oraz warunków zasądzenia zadośćuczynienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie przestępstwo godziło wyłącznie w interesy majątkowe, a pokrzywdzony nie wykazał należytej ostrożności przy transakcji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o odpowiedzialności karnej za oszustwo i rozliczeniach majątkowych, a także podkreśla znaczenie ostrożności przy zawieraniu umów, szczególnie dotyczących używanych pojazdów.
“Czy można dostać zadośćuczynienie za stres przy zakupie lewego samochodu? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 37 000 PLN
nawiązka: 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.