IV KA 327/23

Sąd Okręgowy
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i opieceŚredniaokręgowy
alimentyniealimentowanieobowiązek alimentacyjnykodeks karnyart. 209 k.k.sąd odwoławczykwalifikacja prawnaustalenia faktyczne

Sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego od zarzutu niealimentowania, uznając, że obowiązek alimentacyjny nie był określony co do wysokości w orzeczeniu sądowym w inkryminowanym okresie.

Prokurator złożył apelację od wyroku uniewinniającego oskarżonego D. L. od zarzutu z art. 209 § 1 i 1a k.k. (niealimentowanie). Zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując na istnienie porozumienia między stronami i dokonywane wpłaty. Sąd odwoławczy uznał zarzut za niezasadny, podkreślając, że obowiązek alimentacyjny nie był określony co do wysokości w orzeczeniu sądowym w okresie objętym zarzutem, a późniejsze postanowienie o zabezpieczeniu i wyrok zasądzający alimenty miały moc obowiązującą od późniejszych dat. Wpłaty oskarżonego nie wynikały z umowy, a jedynie z uchylania się od obowiązku.

Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim wyrokiem z dnia 23 marca 2023 roku, sygn. akt II K 558/22, uniewinnił oskarżonego D. L. od zarzucanego mu czynu z art. 209 § 1 i 1a k.k., polegającego na uchylaniu się od obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletniej córki J. L. w okresie od 29 stycznia 2020 roku do 28 lutego 2021 roku. Prokurator wniósł apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść orzeczenia. Skarżący argumentował, że istniało porozumienie między oskarżonym a matką dziecka, S. B., w zakresie płacenia alimentów w kwocie 400 złotych miesięcznie, co potwierdzały dokonane wpłaty. Sąd Okręgowy w [miasto nieznane] uznał apelację za niezasadną. Sąd odwoławczy podkreślił, że dla odpowiedzialności karnej z art. 209 k.k. kluczowe jest, aby obowiązek alimentacyjny był określony co do wysokości w orzeczeniu sądowym. W niniejszej sprawie, do dnia 12 marca 2021 roku, kiedy to postanowieniem Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim udzielono zabezpieczenia alimentów, taki obowiązek nie istniał. Dopiero późniejsze postanowienie i wyrok zasądziły alimenty w kwocie 600 złotych miesięcznie, począwszy od 1 marca 2021 roku (postanowienie) i 29 stycznia 2020 roku (wyrok). Sąd odwoławczy odrzucił argumentację o istnieniu umowy między stronami, wskazując, że nie znajduje ona potwierdzenia w materiale dowodowym, a przyznanie się oskarżonego do winy dotyczyło jedynie faktu uchylania się od obowiązku, a nie jego skonkretyzowania co do wysokości. W związku z tym, brak było podstaw do skazania D. L. za czyn z art. 209 § 1 i 1a k.k. Sąd utrzymał w mocy wyrok uniewinniający. Kosztami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dla odpowiedzialności karnej z art. 209 § 1 i 1a k.k. kluczowe jest, aby obowiązek alimentacyjny był określony co do wysokości w orzeczeniu sądowym.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy podkreślił, że brak prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego określającego wysokość alimentów w okresie objętym zarzutem uniemożliwia przypisanie oskarżonemu winy za czyn z art. 209 k.k., nawet jeśli dokonywał on dobrowolnych wpłat.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

Strona wygrywająca

oskarżony D. L.

Strony

NazwaTypRola
D. L.osoba_fizycznaoskarżony
J. L.osoba_fizycznapokrzywdzona
S. B.osoba_fizycznamatka pokrzywdzonej
Prokuratororgan_państwowyoskarżyciel publiczny

Przepisy (3)

Główne

k.k. art. 209 § § 1 i 1a

Kodeks karny

Przepisy dotyczące przestępstwa niealimentowania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania odwoławczego w przypadku nieuwzględnienia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak określenia wysokości obowiązku alimentacyjnego w orzeczeniu sądowym w inkryminowanym okresie.

Odrzucone argumenty

Istnienie porozumienia między oskarżonym a matką dziecka co do płacenia alimentów. Dokonane przez oskarżonego wpłaty jako dowód istnienia obowiązku alimentacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

brak było podstawy zobowiązującej oskarżonego do spełnienia świadczeń alimentacyjnych określonych co do wysokości w orzeczeniu sądowym nie miał określonego co do wysokości obowiązku alimentacyjnego argumentacja skarżącego jakoby pomiędzy oskarżonym D. L. a matką dziecka S. B. istniało wyrażone w formie umowy porozumienie w przedmiocie płacenia kwot po 400 złotych tytułem obowiązku alimentacyjnego, jest całkowicie dowolna, a tym samym nieuprawniona.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa niealimentowania, w szczególności wymogu określenia obowiązku alimentacyjnego co do wysokości w orzeczeniu sądowym."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nie ma orzeczenia sądowego określającego wysokość alimentów w okresie objętym zarzutem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu alimentów i odpowiedzialności karnej za ich niepłacenie, a rozstrzygnięcie opiera się na precyzyjnej interpretacji przepisów prawa materialnego.

Czy można być skazanym za niepłacenie alimentów, jeśli sąd nie określił ich wysokości?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 327/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 23 marca 2023 roku sygn. akt II K 558/22 Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny Granice zaskarżenia Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy Ustalenie faktów Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. Ocena dowodów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, że brak było podstawy zobowiązującej oskarżonego do spełnienia świadczeń alimentacyjnych określonych co do wysokości na rzecz małoletniej J. L. , w sytuacji gdy analiza całokształtu materiału dowodowego, a zwłaszcza przyznanie się oskarżonego do winy i tym samym świadomość co do tego obowiązku, a także dowód w postaci dokonanych przez niego co najmniej trzech wpłat w tożsamej wysokości tj. 400 złotych na rzecz pokrzywdzonej, wskazują że mimo braku prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego w chwili wniesienia skargi pomiędzy oskarżonym D. L. a S. B. istniało wyrażone w formie umowy porozumienie w tym przedmiocie, czego konsekwencją było bezpodstawne uniewinnienie D. L. od zarzucanego mu czynu z art. 209 § 1 i 1a k.k. , zamiast jego skazania ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Podniesiony przez skarżącego zarzut jest chybiony. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że brak było podstawy zobowiązującej oskarżonego D. L. do spełnienia świadczeń alimentacyjnych na rzecz małoletniej J. L. , w okresie inkryminowanego mu czynu, tj. w okresie od 29 stycznia 2020 roku do 28 lutego 2021 roku, gdyż nie były one określone wówczas co do wysokości w orzeczeniu sądowym. Dopiero bowiem postanowieniem Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 12 marca 2021 roku sygn. akt III RC 32/20 udzielono zabezpieczenia w ten sposób, że zobowiązano D. L. do płacenia na czas trwania procesu na rzecz córki J. L. alimentów w kwotach po 600 złotych miesięcznie w terminie do 25 dnia każdego miesiąca, poczynając od 1 marca 2021 roku. natomiast wyrokiem tegoż sądu z dnia 12 maja 2021 roku zasądzono alimenty takiej samej wysokości, poczynając od 29 stycznia 2020 roku. Tak więc oskarżony do dnia 12 marca 2021 roku nie miał określonego co do wysokości obowiązku alimentacyjnego. W tej ostatniej dacie zostało bowiem wydane orzeczenie sądowe konkretyzujące wysokość rozważanego zobowiązania. Natomiast argumentacja skarżącego jakoby pomiędzy oskarżonym D. L. a matką dziecka S. B. istniało wyrażone w formie umowy porozumienie w przedmiocie płacenia kwot po 400 złotych tytułem obowiązku alimentacyjnego, jest całkowicie dowolna, a tym samym nieuprawniona. Nie znajduje ona oparcia w materiale dowodowym sprawy. Dokonanie przez oskarżonego trzech wpłat po 400 złotych za miesiąc marzec, kwiecień i maj 2020 roku nie było bowiem wynikiem umowy zawartej przez niego z byłą partnerką S. B. . Istnienia takowej nie potwierdzają ani zeznania tej ostatniej, ani wyjaśnienia oskarżonego D. L. , a samo jego przyznanie się do popełnienia zarzucanego mu czynu, oznacza tylko potwierdzenie faktu uchylania się od ciążącego na nim ustawowego obowiązku. Z powodu natomiast niespełnienia innego znamienia inkryminowanego przestępstwa, w postaci skonkretyzowania obowiązku alimentacyjnego co do jego wysokości, nie może zostać przesądzona wina ww., a co za tym idzie jego odpowiedzialność za występek stypizowany w art. 209 § 1 i 1a k.k. Wniosek wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek nie jest zasadny z przyczyn podanych powyżej. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Uniewinnienie oskarżonego D. L. od popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Powody utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku zostały przedstawione w punkcie 3.1. niniejszego opracowania Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2. Ze względu na nieuwzględnienie apelacji prokuratora kosztami procesu za postepowanie odwoławcze obciążono Skarb Państwa, stosownie do regulacji przepisu art. 636 & 1 k.p.k. PODPIS Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja rozstrzygnięcie uniewinniające oskarżonego D. L. 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI