II KK 318/16

Sąd Najwyższy2016-10-26
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kradzieżwykroczeniegranica odpowiedzialnościminimalne wynagrodzeniekasacjaSąd Najwyższyprawo karnekodeks wykroczeń

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za kradzież mienia o wartości poniżej 1/4 minimalnego wynagrodzenia, uznając czyn za wykroczenie, a nie przestępstwo.

Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego skazującego A.L. za kradzież mienia o wartości 461,99 zł. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylając wyrok. Kluczowym argumentem było to, że w dacie orzekania wartość skradzionego mienia nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia, co kwalifikowało czyn jako wykroczenie, a nie przestępstwo, zgodnie ze zmianą przepisów.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Ł., który skazał A. L. na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności za kradzież mienia o wartości 461,99 zł, kwalifikując czyn jako przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Podstawą uchylenia wyroku było stwierdzenie, że Sąd Rejonowy nieprawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. W dacie orzekania, zgodnie ze zmianą przepisów wprowadzającą jako granicę między przestępstwem a wykroczeniem kwotę stanowiącą 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę (które wynosiło 1850 zł, a więc 1/4 to 462,50 zł), czyn A. L. nie stanowił już przestępstwa, lecz wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd rozpoznający wniosek o skazanie bez rozprawy (art. 335 k.p.k.) jest zobowiązany do zbadania sprawy pod względem merytorycznym i sprawdzenia zgodności z prawem materialnym. Niespełnienie tego warunku skutkuje koniecznością rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych. W związku z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, z zaleceniem uwzględnienia obowiązujących przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, czyn taki stanowi wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., a nie przestępstwo z art. 278 § 1 k.k., z uwagi na zmianę granicy kwotowej określającej przestępstwo kradzieży.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że nowelizacja Kodeksu postępowania karnego z 2013 roku zmieniła granicę między przestępstwem kradzieży a wykroczeniem, wprowadzając jako podstawę kwotową 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę. W dacie orzekania przez Sąd Rejonowy, wartość skradzionego mienia (461,99 zł) była niższa niż 1/4 minimalnego wynagrodzenia (462,50 zł), co skutkowało tym, że czyn ten należało zakwalifikować jako wykroczenie, a nie przestępstwo. Sąd Rejonowy nie zastosował tym samym prawidłowo art. 4 § 1 k.k. nakazującego stosowanie łagodniejszej ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

A. L. (pośrednio)

Strony

NazwaTypRola
A. L.osoba_fizycznaskazany
Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokurator Rejonowyorgan_państwowywnioskodawca
Spółka z o.o. Sp-k Markety K. Polskaspółkapokrzywdzony

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo kradzieży. W dacie czynu miał zastosowanie, jednak w dacie orzekania czyn został zdegradowany do wykroczenia.

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość wydania wyroku skazującego bez rozprawy na wniosek prokuratora.

k.p.k. art. 343 § § 3 i 7

Kodeks postępowania karnego

Przepisy dotyczące kontroli wniosku o skazanie bez rozprawy przez sąd, w tym obowiązku rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych w przypadku niespełnienia warunków.

k.w. art. 119 § § 1

Kodeks wykroczeń

Przepis określający wykroczenie kradzieży. Zastosowany przez Sąd Najwyższy jako właściwa kwalifikacja czynu.

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zasada stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy. Nakazuje stosowanie przepisów łagodniejszych, które weszły w życie po popełnieniu czynu.

Pomocnicze

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący recydywy, zastosowany w związku z wcześniejszymi skazaniami.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 2 § pkt 4

Przepis nowelizujący Kodeks wykroczeń, zmieniający granicę kwotową między przestępstwem a wykroczeniem.

k.w. art. 47 § § 9

Kodeks wykroczeń

Definicja minimalnego wynagrodzenia za pracę na potrzeby Kodeksu wykroczeń.

Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę art. 2 § ust. 5

Podstawa prawna do wydania rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 roku

Określa wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującą w 2016 roku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość skradzionego mienia nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dacie orzekania, co kwalifikuje czyn jako wykroczenie, a nie przestępstwo. Sąd Rejonowy nie przeprowadził merytorycznej kontroli wniosku prokuratora o skazanie bez rozprawy, naruszając art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k. Sąd Rejonowy nie zastosował art. 4 § 1 k.k. nakazującego stosowanie łagodniejszej ustawy (wykroczenia zamiast przestępstwa).

Godne uwagi sformułowania

zachowanie A. L. wyczerpywało znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. wartość skradzionego mienia nie przekraczała ¼ minimalnego wynagrodzenia Sąd rozpoznając wniosek prokuratora o wydanie wyroku skazującego w trybie art. 335 k.p.k. jest zobowiązany do zbadania sprawy zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. nie sprostał wskazanym powyżej wymogom. nie ulega tym samym wątpliwości, że przypisany A. L. czyn polegający na zaborze w celu przywłaszczenia rzeczy o wartości 461,99 zł w chwili orzekania stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Jarosław Matras

członek

Eugeniusz Wildowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja granicy między przestępstwem kradzieży a wykroczeniem w kontekście minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz obowiązki sądu przy rozpoznawaniu wniosków o skazanie bez rozprawy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji zmiany przepisów i wartości mienia. Wymaga analizy aktualnego minimalnego wynagrodzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest precyzyjna interpretacja przepisów i aktualność stanu prawnego, nawet w przypadku drobnych kradzieży. Podkreśla znaczenie kontroli sądowej nad wnioskami o skazanie bez rozprawy.

Kradzież za 461 zł? Sąd Najwyższy uznał to za wykroczenie, nie przestępstwo!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 318/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 października 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Jarosław Matras
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)
Protokolant Anna Janczak
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w sprawie
A. L.
skazanego z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 26 października 2016 r.,
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w Ł.
‎
z dnia 9 marca 2016 r.,
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Ł. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
W dniu 29 stycznia 2016 r. Prokurator Rejonowy wystąpił do Sądu Rejonowego z wnioskiem o wydanie w stosunku do A. L. - oskarżonego o to, że w dniu 7 grudnia 2015 r. w Ł., będąc uprzednio skazanym za umyślne przestępstwo podobne i w ciągu 5 lat od odbycia za nie kary pozbawienia wolności w rozmiarze przekraczającym 6 miesięcy, zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci jednej butelki alkoholu o pojemności 700 ml marki Chivas oraz 3 butelek alkoholu o pojemności po 700 ml każda marki Black Label, o łącznej wartości 461,99 zł na szkodę Spółki z o.o. Sp-k Markety K. Polska, tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie oskarżonemu uzgodnionej z nim kary 4 miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd Rejonowy, na posiedzeniu w dniu 9 marca 2016 r., powyższy wniosek uwzględnił i wydanym w tym dniu wyrokiem skazał A. L. na podstawie art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności.
Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 25 marca 2016 r.
Od powyższego wyroku kasację na korzyść skazanego wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów
prawa procesowego, tj. art. 343 § 3 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wadliwego wniosku prokuratora i wydaniu na posiedzeniu w dniu 9 marca 2016 r. wyroku skazującego za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełniony w dniu 7 grudnia 2015 r., gdzie wartość skradzionego mienia wynosiła 461,99 zł, tj. z rażącą obrazą przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 278 § 1 k.k., gdyż w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie zachowanie A. L. wyczerpywało znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., bowiem w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247) wartość skradzionego mienia nie przekraczała ¼ minimalnego wynagrodzenia.
Wskazując na powyższe
wniósł
o uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja
Ministra Sprawiedliwości -
Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, stąd jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Sąd rozpoznając wniosek prokuratora o wydanie wyroku skazującego w trybie art. 335 k.p.k. jest zobowiązany do zbadania sprawy zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. W ramach tej kontroli niezbędne jest sprawdzenie, czy przedłożone przez prokuratora propozycje pozostają zgodne z uprzednimi ustaleniami stron, a także czy nie są sprzeczne z przepisami prawa materialnego. Niespełnienie tego warunku uniemożliwia uwzględnienie złożonego w trybie art. 335 k.p.k. wniosku i rodzi konieczność rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k.).
W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek prokuratora złożony na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. i skazując A. L. na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., nie sprostał wskazanym powyżej wymogom.
W dacie czynu kradzież dokonana przez A. L. na szkodę
Spółki z o.o. Sp-k Markety K. Polska
stanowiła przestępstwo kwalifikowane z art. 278 § 1 k.k. W dacie wyrokowania czyn ten nie był już jednakże przestępstwem, a to wobec wejścia w życie w dniu 9 listopada 2013 r. art. 2 pkt 4
ustawy z dnia 27 września 2013 r.
o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 1247), na mocy którego to przepisu
dokonano zmiany
dotychczasowego uregulowania w zakresie wskazania granicy oddzielającej wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. od przestępstwa z art. 278 § 1 k.k., wprowadzając w miejsce dotychczasowego ograniczenia kwotowego 250 zł, ograniczenie, które jest pochodną minimalnego wynagrodzenia za pracę, tj. 1/4 tego wynagrodzenia. W myśl bowiem
obowiązującego również od 9 listopada 2013 r.
art. 47 § 9
k.w. minimalnym wynagrodzeniem jest wynagrodzenie za pracę ustalane na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Zgodnie zaś z wydanym na podstawie
art. 2 ust. 5
ustawy
z dnia 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2002 r., nr 200, poz.1679 ze zm.)
rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 roku (Dz.U. z 2015 r.
poz. 1385
) od dnia 1 stycznia 2016 r., a po tej dacie orzekał w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy, wynagrodzenie to zostało ustalone w wysokości 1850 zł, a zatem ¼ tego wynagrodzenia wynosiła 462,50 zł. Podkreślić przy tym należy, że za minimalne wynagrodzenie, o którym mowa w art. 119 § 1 k.w. i innych przepisach Kodeksu wykroczeń, uznać należy wynagrodzenie obowiązujące w dacie orzekania w sprawie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 2015 r.,
II KK 209/14,
Biul.PK 2015/8/10-13
).
Nie ulega tym samym wątpliwości, że przypisany
A. L.
czyn polegający na zaborze w celu przywłaszczenia rzeczy o wartości 461,99 zł w chwili orzekania stanowił wykroczenie z
art. 119 § 1
k.w., co implikowało
obowiązek stosowania przez Sąd
art. 4 § 1
k.k. i zmianę oceny karnoprawnej czynu z przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. na wykroczenie określone w art. 119 § 1 k.w. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2014 r.,
III KK 199/14
).
Sąd Rejonowy nie dostrzegając dokonanej z dniem 9 listopada 2013 r zmiany stanu prawnego i akceptując
wniosek prokuratora o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, a w następstwie skazując A. L. za przestępstwo, uczynił to zatem z rażącą obrazą przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego, tj. art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k. oraz art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Nie ulega przy tym wątpliwości, że naruszenie wskazanych przepisów istotnie wpłynęło na treść zapadłego orzeczenia w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k.
Z powyższych względów, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania
.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy koniecznym będzie uniknięcie uchybień będących podstawą uwzględnienia kasacji i rozpoznanie sprawy zgodnie z obowiązującym prawem procesowym i materialnym.
Kierując się powyższą argumentacją Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI