IV KA 281/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok skazujący i umorzył postępowanie z powodu naruszenia zasady specjalności w związku z Europejskim Nakazem Aresztowania.
Sąd Okręgowy w Świdnicy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu i umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego L. E. (wcześniej Z. B.). Powodem umorzenia było naruszenie zasady specjalności w związku z Europejskim Nakazem Aresztowania wydanym przez Niemcy. Oskarżony został wydany Polsce na mocy ENA, ale czyn będący przedmiotem niniejszej sprawy nie był objęty tym nakazem, a oskarżony nie wyraził zgody na ściganie go w tym zakresie po wykonaniu ENA. Sąd uznał, że prowadzenie postępowania jest niemożliwe.
Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego L. E. (poprzednio Z. B.), uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu i umorzył postępowanie karne. Podstawą umorzenia było stwierdzenie zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 kpk. Oskarżony został wydany Polsce przez Republikę Federalną Niemiec na mocy Europejskiego Nakazu Aresztowania (ENA) z dnia 19.09.2014 r., sygn. akt III Kop 65/14. Jednakże czyn będący przedmiotem niniejszej sprawy, objęty aktem oskarżenia, został mu przedstawiony dopiero po wydaniu ENA i nie był nim objęty. Co więcej, oskarżony nie zrezygnował z zasady specjalności przed niemieckim sądem wykonania nakazu, a w toku postępowania apelacyjnego w Polsce nie wyraził zgody na ściganie w zakresie czynu popełnionego przed wykonaniem ENA. Po wystąpieniu do niemieckiego organu sądowego o zgodę na ściganie, Prokuratura Generalna w Berlinie uznała ekstradycję za niedopuszczalną. Wobec powyższego, sąd odwoławczy stwierdził niemożność prowadzenia postępowania karnego przeciwko oskarżonemu w tej sprawie, co skutkowało uchyleniem wyroku i umorzeniem postępowania. Sąd zasądził również koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, prowadzenie postępowania jest niemożliwe z powodu naruszenia zasady specjalności.
Uzasadnienie
Oskarżony został wydany Polsce na mocy ENA, ale czyn będący przedmiotem sprawy nie był objęty tym nakazem. Po wykonaniu ENA, oskarżony nie wyraził zgody na ściganie w zakresie tego czynu. Niemiecki organ sądowy odmówił zgody na ściganie. Naruszenie zasady specjalności stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą skutkującą koniecznością umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
oskarżony
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. E. (poprzednio Z. B.) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| adw. W. C. | inne | obrońca z urzędu |
| Barbara Chodorowska | inne | Prokurator Prokuratury Okręgowej |
Przepisy (15)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Naruszenie zasady specjalności w związku z Europejskim Nakazem Aresztowania stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 10
Kodeks postępowania karnego
Okoliczność wyłączająca ściganie stanowi podstawę do umorzenia postępowania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
W przypadku zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, sąd nie odnosi się do pozostałych zarzutów.
k.k. art. 291 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 272
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 292 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 85 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 607e § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 632 § pkt.2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady specjalności w związku z Europejskim Nakazem Aresztowania, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Odrzucone argumenty
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. Rażąca niewspółmierność orzeczonej kary pozbawienia wolności.
Godne uwagi sformułowania
zachodzi bowiem w sprawie jedna z okoliczności wyłączających postępowanie z art. 17 § 1 pkt. 10 kpk, która obliguje sąd do umorzenia postępowania w sprawie. wobec zaistniałej sytuacji procesowej Sąd Odwoławczy wystąpił do organu sądowego w B. , który przekazał oskarżonego stronie polskiej w ramach opisanego wyżej ENA, z wnioskiem o wyrażenie zgody na ściganie oskarżonego w niniejszej sprawie. procedura ta zakończyła się pomyślnie dla oskarżonego – decyzją Prokuratury Generalnej w B. z dnia 15.09.2016r. sygn.151 AuslA 134/16 uznano ekstradycję oskarżonego za niedopuszczalną
Skład orzekający
Ewa Rusin
przewodniczący-sprawozdawca
Waldemar Majka
sędzia
Krzysztof Płudowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady specjalności w kontekście Europejskiego Nakazu Aresztowania i konieczności uzyskania zgody na ściganie za czyny nieobjęte ENA."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wydaniem osoby na podstawie ENA i późniejszym brakiem zgody na ściganie za inne czyny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje złożoność międzynarodowej współpracy sądowej i znaczenie przestrzegania fundamentalnych zasad procesowych, takich jak zasada specjalności, nawet w sprawach karnych.
“Europejski Nakaz Aresztowania nie zawsze oznacza możliwość ścigania za wszystko – kluczowa zasada specjalności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV Ka 281/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Rusin (spr.) Sędziowie: SSO Waldemar Majka SSO Krzysztof Płudowski Protokolant: Magdalena Telesz przy udziale Barbary Chodorowskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. sprawy L. E. (poprzednio Z. B. ) syna A. i M. z domu W. urodzonego (...) w B. oskarżonego z art. 291 § 1 kk i art. 270 § 1 kk i art. 272 kk w związku z art. 11 § 2 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 1 marca 2016 r. sygnatura akt III K 867/15 I. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 kpk umarza postępowanie w sprawie ; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. W. C. z Kancelarii Adwokackiej w W. 723,24 złotych tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym; III. stwierdza, że koszty procesu ponosi Skarb Państwa. Sygn. akt IV Ka 281 /16 UZASADNIENIE Prokurator Apelacyjny we W. oskarżył Z. B. o to, że w okresie od 2 lipca do 9 sierpnia 2010 roku w W. i innych miejscowościach, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, udzielił innej osobie pomocy do zbycia samochodu marki V. (...) o nr VIN (...) o wartości nie mniejszej niż 20.000 euro, stanowiącej równowartość kwoty nie mniejszej niż 79.600 złotych, w ten sposób, iż udostępnił swoje dane osobowe w celu stworzenia dokumentacji poświadczającej nieprawdę co do nabycia przez siebie tego samochodu w dniu 2 lipca 2011 roku w A. , a następnie posługując się podrobionym niemieckim dowodem rejestracyjnym nr (...) oraz podrobioną umową kupna sprzedaży dokonał jego rejestracji w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w W. , podstępnie wprowadzając w błąd inspektora tego urzędu, co do autentyczności dokumentów służących do rejestracji, wyłudzając w ten sposób poświadczającą nieprawdę decyzję nr (...) i (...) o czasowej rejestracji tego pojazdu na swoje nazwisko, skutkującą wydaniem czasowego dowodu rejestracyjnego serii (...) i (...) oraz dowodu rejestracyjnego serii (...) i tablic rejestracyjnych (...) , zalegalizowanych znakiem legalizacyjnym nr (...) , co umożliwiło zdobycie pojazdu, to jest o czyn z art. 291 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. i art. 272 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. , Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wyrokiem z dnia 1 marca 2016 roku, sygn. akt III K 867 /15: I. Oskarżonego Z. B. uznał za winnego tego, że w okresie od 14 lipca 2010 r. do 9 sierpnia 2010 r. w W. , wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udostępnił swoje dane osobowe w celu stworzenia dokumentacji nabycia w dniu 2 lipca 2010 roku w A. samochodu marki V. (...) o wartości 20 000 euro, a następnie posługując się podrobioną umową sprzedaży, dokonał rejestracji wymienionego pojazdu w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w W. , podstępnie wprowadzając w błąd inspektora tego urzędu, co do autentyczności i rzetelności umowy sprzedaży potrzebnej do rejestracji, wyłudzając w ten sposób poświadczające nieprawdę decyzje o czasowej rejestracji tego pojazdu na jego osobę, skutkujące wydaniem czasowego dowodu rejestracyjnego, a następnie decyzję o zarejestrowaniu wymienionego pojazdu na jego osobę skutkującą wydaniem dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych (...) , to jest za winnego popełnienia występku z art. 270 § 1 k.k. i art. 272 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to, na podstawie art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. , wymierzył mu karę 9 (dziewięciu) miesięcy pozbawienia wolności; II. Z. B. uznał za winnego tego, że w dniu 9 sierpnia 2010 r. w W. , udzielił innej osobie pomocy do zbycia samochodu marki V. (...) o wartości 20 000 euro, w ten sposób, że przekazał jej odebraną w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w W. poświadczającą nieprawdę co do osoby uprawnionej do użytkowania wskazanego w niej pojazdu decyzję oraz dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne (...) , co było potrzebne do zbycia wymienionego pojazdu, odnośnie do którego to pojazdu, na podstawie towarzyszących okoliczności, powinien był i mógł przypuszczać, że został on uzyskany za pomocą czynu zabronionego, to jest za winnego popełnienia występku z art. 292 § 1 k.k. i za to, na podstawie art. 292 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; III. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności wymierzone Z. B. i wymierzył mu karę łączną 9 (dziewięciu) miesięcy pozbawienia wolności; IV. zasądził od Z. B. na rzecz Skarbu Państwa obowiązek zwrotu wydatków poniesionych w jego sprawie, zaś zwolnił z obowiązku uiszczenia opłaty. Z wyrokiem tym w całości nie pogodził się oskarżony, wnosząc apelację za pośrednictwem obrońcy z urzędu. Apelujący zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 427 § 2 kpk i art. 438 pkt 2 kpk zarzucam naruszenie przepisów prawa karnego procesowego mające wpływ na treść orzeczenia tj. art. 439 §1 pkt 9 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 kpk w zw. z art. 607 e § 1 kpk polegające na ich niezastosowaniu podczas gdy w/w przepisy winny znaleźć zastosowanie z uwagi na to, iż oskarżony został przekazany polskim organom ścigania na mocy europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez Sąd Okręgowy w Świdnicy dnia 19-09-2014 r., sygn. akt III Kop 65/14 , przy czym podstawą wydania europejskiego nakazu aresztowania nie był czyn objęty postępowaniem przygotowawczym a następnie oskarżeniem w przedmiotowej sprawie. Podnosząc powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania w oparciu o wskazane wyżej przepisy postępowania karnego. Nadto wniósł o dopuszczenie dowodu z Europejskiego Nakazu Aresztowania z dnia 19-09-2014 r., znajdującego się w aktach Sądu Okręgowego w Świdnicy sygn. akt III Kop 65/14. Ponadto zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 438 pkt 3 kpk , zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego orzeczenia i mający wpływ na jego treść a polegający na przyjęciu, iż oskarżony znał treść umowy kupna przedmiotowego samochodu i wiedział, że jest to dokument podrobiony a także, iż znał treść wniosku z dnia 14-07-2010 r., oświadczenia z dnia 14-07-2010 r., karty informacyjnej pojazdu i decyzji z dnia 09-08-2010 r., podczas gdy brak jest dowodu na świadomość oskarżonego w zakresie znajomości treści w/w dokumentów, a tym samym na przyjęcie jego działania, któremu można byłoby przypisać charakter winy umyślnej w zamiarze bezpośrednim kierunkowym co do przestępstwa z art. 272 kk i winy umyślnej w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym w zakresie przestępstwa z art. 270 § 1 kk . ' Również na podstawie art. 438 pkt 3 kpk wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego orzeczenia i mający wpływ na jego treść a polegający na przyjęciu, iż oskarżony udzielił innej osobie pomocy do zbycia przedmiotowego i samochodu, podczas gdy z materiału dowodowego nie wynika, że owa nieustalona osoba w ogóle miała zamiar zbyć ten samochód. Nadto na podstawie art. 438 pkt. 4 kpk wyrokowi zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności przejawiająca się w niezastosowaniu wobec oskarżonego dobrodziejstwa warunkowego wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności podczas gdy okoliczności podmiotowo - przedmiotowe wskazują, iż wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności winno być warunkowo zawieszone. Podnosząc powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie oskarżonego od obu czynów opisanych w części rozstrzygającej wyroku Ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku - o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zawieszenie wykonania orzeczonej wobec oskarżonego kary łącznej pozbawienia wolności. - o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu przed Sądem II instancji oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały w całości ani w części pokryte przez oskarżonego. Dla porządku koniecznym jest zaznaczenie, że po wydaniu zaskarżonego wyroku oskarżony z dniem 15 marca 2016r. zmienił imię i nazwisko ze (...) na (...) ( odpis zupełny aktu urodzenia USC w B. k. 544), co zatem oczywiste, w dalszym toku sprawy będzie oskarżony występował jako (...) . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się zasadna. Podniesiony w niej w pkt. II –im słuszny zarzut zaistnienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, nakazującej uchylenie zaskarżonego wyroku niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów z art. 439 § 1 pkt. 9 kpk , czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się do pozostałych zarzutów alternatywnych - błędnych ustaleń faktycznych i rażącej niewspółmierności orzeczenia o karze ( art. 436 kpk ). Zachodzi bowiem w sprawie jedna z okoliczności wyłączających postępowanie z art. 17 § 1 pkt. 10 kpk , która obliguje sąd do umorzenia postępowania w sprawie. Jak to trafnie podniósł apelujący, oskarżony w dniu 3 czerwca 2015r. został wydany przez Republikę Federalną Niemiec stronie polskiej na mocy europejskiego nakazu aresztowania, wydanego przez Sąd Okręgowy w Świdnicy z dnia 19.09.2014r. sygn. akt III Kop 65/14 i od tej daty kolejno odbywa kary pozbawienia wolności, objęte tym nakazem (sygn.akt II K 270/10, IIK 1274/10, II K 224/12). Co bezsporne, wskazany ENA nie obejmował ( i nie mógł obejmować) zarzutu popełnienia przestępstwa, będącego przedmiotem niniejszej sprawy, bo przecież postanowienie o przedstawieniu zarzutu prokurator wydał dopiero 27 maja 2015r.(k. 326 akt). Jak to także wynika z akt pod sygn. III Kop 65/14 tut. SO, przed niemieckim sądem wykonania nakazu oskarżony w dniu 23.04.2015r. nie zrezygnował z zasady specjalności. Nadto w toku postępowania apelacyjnego w niniejszej sprawie podczas rozprawy w dniu 19 lipca 2016r. oskarżony - pouczony o treści przepisów art.607e § 1 i § 3 pkt.6 i 7 kpk - nie zgodził się na ściganie w zakresie czynu, popełnionego przed wykonaniem opisanego już Europejskiego Nakazu Aresztowania, a będącego przedmiotem niniejszej sprawy. Wobec zaistniałej sytuacji procesowej Sąd Odwoławczy wystąpił do organu sądowego w B. , który przekazał oskarżonego stronie polskiej w ramach opisanego wyżej ENA, z wnioskiem o wyrażenie zgody na ściganie oskarżonego w niniejszej sprawie. Procedura ta zakończyła się pomyślnie dla oskarżonego – decyzją Prokuratury Generalnej w B. z dnia 15.09.2016r. sygn.151 AuslA 134/16 uznano ekstradycję oskarżonego za niedopuszczalną ( k. 577-578 akt). Z przytoczonych względów zatem oczywistą pozostaje niemożność prowadzenia postępowania karnego przeciwko oskarżonemu L. E. w niniejszej sprawie, co rodzi konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku ( art. 439 § 1 pkt.9 kpk ) i umorzenia postępowania po myśli art. 17 § 1 pkt. 10 kpk . O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie § 4 ust. 1 i 3 w zw. z § 17 pkt. 1 ust. 4) i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z dnia 5 listopada 2015 r. poz.1801). O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 632 pkt.2 kpk .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI