Orzeczenie · 2026-06-29

IV Ka 280/26Zmiana wyroku naruszenie zakazu działalności gospodarczej

Sąd
Sąd Okręgowy w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-06-29
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
naruszenie zakazudziałalność gospodarczahandel samochodamispółka z o.o.odpowiedzialność karnaapelacjakara pozbawienia wolności

Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając sprawę z apelacji oskarżonego G. S. i jego obrońcy, dokonał zmiany zaskarżonego wyroku sądu rejonowego. Głównym zarzutem apelacji była obraza przepisów postępowania, w tym naruszenie zasady skargowości (art. 14 § 1 kpk) poprzez przypisanie czynu nieobjętego aktem oskarżenia, a także dowolna ocena dowodów i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy uznał zarzut naruszenia art. 14 § 1 kpk za częściowo zasadny, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji wykroczył poza granice skargi prokuratorskiej, rozszerzając opis czynu z art. 244 kk o zachowania niezwiązane z transakcją zakupu samochodu R. (...) (1), która stanowiła podstawę aktu oskarżenia. W związku z tym zmieniono opis czynu przypisanego oskarżonemu, ograniczając go do naruszenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w ramach spółki z o.o. przy transakcji nabycia i sprowadzenia samochodu R. (...) (3). Za ten czyn wymierzono karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, obniżając ją w stosunku do kary orzeczonej przez sąd rejonowy. Sąd odwoławczy odrzucił zarzuty dotyczące dowolnej oceny dowodów i błędu w ustaleniach faktycznych, uznając, że mimo pewnych uchybień sądu pierwszej instancji, materiał dowodowy uzasadniał przypisanie oskarżonemu odpowiedzialności za naruszenie zakazu. Zarzut obrazy prawa materialnego (art. 244 kk) również uznano za niezasadny, potwierdzając, że prowadzenie działalności gospodarczej pod szyldem spółki, mimo formalnego braku reprezentacji, stanowiło naruszenie zakazu. W pozostałym zakresie wyrok sądu rejonowego utrzymano w mocy. Zasądzono również koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i zwolniono oskarżonego z kosztów sądowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja zasady skargowości w kontekście czynów z art. 244 kk i art. 286 kk, a także praktyczne stosowanie definicji działalności gospodarczej w przypadku omijania sądowych zakazów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z naruszeniem zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w branży motoryzacyjnej.

Zagadnienia prawne (4)

Czy przypisanie oskarżonemu czynu, który nie był objęty aktem oskarżenia, stanowi naruszenie zasady skargowości (art. 14 § 1 kpk)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji naruszył art. 14 § 1 kpk, wykroczył poza granice skargi prokuratorskiej, rozszerzając opis czynu z art. 244 kk o zachowania niezwiązane z transakcją zakupu samochodu, która stanowiła podstawę aktu oskarżenia.

Uzasadnienie

Granice oskarżenia wyznacza zdarzenie historyczne. Sąd pierwszej instancji błędnie potraktował zarzut z art. 244 kk jako odrębny czyn i rozszerzył opis o zachowania niezwiązane z transakcją zakupu samochodu R. (...) (1), co naruszyło zasadę skargowości.

Czy prowadzenie działalności gospodarczej pod szyldem spółki z o.o., w której oskarżony nie był formalnym reprezentantem, stanowi naruszenie sądowego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nawet jeśli oskarżony formalnie nie reprezentował spółki, faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej pod jej szyldem, w tym zawieranie umów i zarządzanie finansami, stanowi naruszenie zakazu.

Uzasadnienie

Definicja działalności gospodarczej obejmuje zorganizowaną działalność zarobkową, wykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły. Oskarżony, mimo formalnego braku reprezentacji, faktycznie prowadził działalność gospodarczą, wykorzystując spółkę do ominięcia zakazu, co wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 244 kk.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody, w szczególności zeznania świadka E. V. (1), i czy doszło do błędu w ustaleniach faktycznych?

Odpowiedź sądu

Sąd Okręgowy stwierdził pewne uchybienia w ocenie dowodów przez sąd pierwszej instancji, w tym dowolność w ocenie zeznań świadka E. V. (1) i pochopne ustalenie, że był on jedynie 'słupem'. Jednakże te uchybienia nie miały wpływu na prawidłowość wyroku skazującego.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że choć sąd pierwszej instancji popełnił błędy w ocenie dowodów, to materiał dowodowy nadal uzasadniał przypisanie oskarżonemu odpowiedzialności karnej za naruszenie zakazu. Zeznania świadka E. V. (1) w kluczowych kwestiach dotyczących działań oskarżonego pod szyldem spółki były wiarygodne.

Czy kara 5 miesięcy pozbawienia wolności jest rażąco niewspółmierna do czynu z art. 244 kk, biorąc pod uwagę możliwość orzeczenia kary grzywny lub ograniczenia wolności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kara 5 miesięcy pozbawienia wolności jest odpowiednia, biorąc pod uwagę okoliczności obciążające, takie jak wielokrotna karalność, premedytacja i naruszenie dwóch zakazów.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy, wymierzając karę na nowo po zmianie opisu czynu, uwzględnił cele prewencji generalnej i indywidualnej. Kara pozbawienia wolności jest uzasadniona ze względu na recydywę oskarżonego i lekceważenie orzeczonych zakazów, a kary wolnościowe nie spełniłyby celów zapobiegawczych i wychowawczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony (w części dotyczącej opisu czynu i kary)

Strony

NazwaTypRola
G. S.osoba_fizycznaoskarżony
E. V. (1)osoba_fizycznaświadek
adw. J. F.inneobrońca z urzędu
Prokuratura Okręgowa w Poznaniuorgan_państwowyprokurator
Skarb Państwaorgan_państwowystrona kosztów
K. V.osoba_fizycznapokrzywdzony (w akcie oskarżenia)
G. P.innekurator

Przepisy (19)

Główne

k.k. art. 244

Kodeks karny

Naruszenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, w tym poprzez faktyczne prowadzenie takiej działalności pod szyldem spółki z o.o., mimo formalnego braku reprezentacji.

k.p.k. art. 14 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada skargowości wyznacza granice podmiotowe i przedmiotowe rozpoznania sprawy, określone przez zdarzenie historyczne.

Prawo przedsiębiorców art. 3

Ustawa - Prawo przedsiębiorców

Definicja działalności gospodarczej jako zorganizowanej działalności zarobkowej, wykonywanej we własnym imieniu i w sposób ciągły.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 438 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 405 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 2 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 616 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 616 § § 2 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 618 § § 1 pkt 11

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady skargowości przez sąd pierwszej instancji (art. 14 § 1 kpk) poprzez przypisanie czynu nieobjętego aktem oskarżenia. • Konieczność zmiany opisu czynu przypisanego oskarżonemu, aby nie wykraczał on poza ramy zdarzenia historycznego wyznaczonego aktem oskarżenia. • Konieczność wymierzenia nowej kary po zmianie opisu czynu, uwzględniając jej węższy zakres.

Odrzucone argumenty

Zarzut obrazy przepisów postępowania (art. 7 kpk) polegający na dowolnej ocenie dowodów i błędnych ustaleniach faktycznych. • Zarzut obrazy prawa materialnego (art. 244 kk) polegający na błędnej wykładni zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. • Zarzut rażącej niewspółmierności kary (8 miesięcy pozbawienia wolności).

Godne uwagi sformułowania

Granice oskarżenia zostają utrzymane dopóty, jak długo w miejsce czynu zarzuconego, w ramach tego samego zdarzenia faktycznego można przypisać oskarżonemu czyn nawet ze zmienionym opisem i jego oceną prawną, ale mieszczący się w tym samym zespole zachowań człowieka... • Oskarżony wykonywał wszystkie czynności związane z umową dotyczącą samochodu R. (...) (2)D... Tego zachowania nie sposób ocenić jedynie jako współpracy... było to w rzeczywistości prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo przedsiębiorców. • Wobec tego zeznania G. P. nie stanowiły żadnej przeszkody dla przypisania G. S. odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 244 kk, a skarżący bezzasadnie odwoływali się do nich we wniesionych środkach odwoławczych.

Skład orzekający

Hanna Bartkowiak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady skargowości w kontekście czynów z art. 244 kk i art. 286 kk, a także praktyczne stosowanie definicji działalności gospodarczej w przypadku omijania sądowych zakazów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z naruszeniem zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w branży motoryzacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak można próbować omijać sądowe zakazy prowadzenia działalności gospodarczej, wykorzystując spółki, co jest częstym problemem w praktyce. Interpretacja zasady skargowości jest również istotna dla prawników.

Jak oskarżony próbował obejść zakaz prowadzenia działalności gospodarczej i co orzekł sąd?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst