IV KA 274/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim, uznając zarzut rażącej niewspółmierności kary łącznej za niezasadny.
Obrońca skazanego N. K. wniósł apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim, zarzucając rażącą niewspółmierność kary łącznej oraz brak wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy. Sąd Apelacyjny uznał zarzuty za niezasadne, podkreślając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował dyrektywy wymiaru kary łącznej i nie można jej rozumieć jako automatycznego polepszenia sytuacji skazanego. Sąd odwoławczy odrzucił argumenty dotyczące bliskości czasowej i przedmiotowej czynów, wskazując na duże odstępy między nimi, a także negatywnie ocenił opinię z zakładu karnego, uznając ją za niekorzystną dla skazanego.
Sąd Apelacyjny w [miasto] rozpoznał apelację obrońcy skazanego N. K. od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 4 marca 2020 r. w sprawie VII K 750/19. Głównym zarzutem podniesionym w apelacji była rażąca niewspółmierność orzeczonej kary łącznej w wysokości 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Obrońca argumentował, że sąd pierwszej instancji nie rozważył wszechstronnie okoliczności sprawy, w tym pozytywnej postawy skazanego w zakładzie karnym oraz związku przedmiotowego i czasowego między popełnionymi czynami. Sąd Apelacyjny uznał jednak zarzut za niezasadny. Wskazał, że sąd rejonowy prawidłowo zastosował dyrektywy wymiaru kary łącznej i nie można traktować tej instytucji jako automatycznego polepszenia sytuacji skazanego. Podkreślono, że choć czyny z art. 209 § 1 k.k. (niealimentacja) mają wspólny przedmiot, to duże odstępy czasowe między nimi (kilka lat) zacierają związek między nimi, co uzasadniało odejście od zasady absorpcji. Sąd odwoławczy odrzucił również argumentację dotyczącą pozytywnej opinii z zakładu karnego, cytując fragmenty wskazujące na brak krytycyzmu skazanego wobec popełnionych przestępstw, manipulacyjny charakter jego zachowania oraz potrzebę dalszych działań resocjalizacyjnych. W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając karę łączną za współmierną. Skazany został zwolniony od kosztów postępowania odwoławczego ze względu na trudną sytuację majątkową i dochodową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, kara łączna nie jest rażąco niewspółmierna.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował dyrektywy wymiaru kary łącznej. Pomimo pewnego związku przedmiotowego między czynami, duże odstępy czasowe między nimi uzasadniały odejście od zasady absorpcji. Opinia z zakładu karnego została oceniona jako niekorzystna dla skazanego, wskazując na brak krytycyzmu i potrzebę dalszej resocjalizacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| E. M. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 438 § pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji dotycząca rażącej niewspółmierności kary.
Pomocnicze
k.k. art. 209 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy czynów niealimentacji.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy czynu oszustwa.
k.k. art. 85a
Kodeks karny
Sąd powinien brać pod uwagę przede wszystkim cele zapobiegawcze i wychowawcze kary łącznej.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zwolnienia skazanego od kosztów postępowania.
Dz. U. 2016 poz. 1714 art. 17 § ust. 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
Dotyczy wynagrodzenia adwokata z urzędu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Rażąca niewspółmierność kary łącznej. Brak wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy. Pozytywna opinia z zakładu karnego powinna skutkować złagodzeniem kary.
Godne uwagi sformułowania
Wyrok łączny jest instytucją racjonalizującą proces karania, ale nie można jej rozumieć, jako niosącą automatyczny nakaz polepszania sytuacji osoby skazanej. Autor apelacji, jak wynika z treści środka odwoławczego zna doskonale dyrektywy szczególne wymiaru kary łącznej, jednakże zestawienie ich z okolicznościami skazań N. K. , które objęto karą łączną, ma w jego wykonaniu charakter ewidentnie wybiórczy. W przypadku skazania za przestępstwa niealimentacji odstęp ten jest więc po prostu duży, zacierając praktycznie związek między czynami, mimo zbieżności kwalifikacyjnej. Skazany do popełnionych przestępstw ujawnia mało krytyczny stosunek i nie jest zainteresowany udziałem w odbywaniu kary w systemie indywidualnego oddziaływania, jego zachowanie ma charakter manipulacyjny w sensie chęci przedstawienia siebie w korzystnym świetle. Jego postawa jest daleka od oczekiwanej od osoby odbywającej karę pozbawienia wolności w kontekście jej celów z art. 67 § 1 kkw. Skoro skazany jest wobec swojej przestępczej przeszłości umiarkowanie krytyczny, to znaczy że wcześniej zapadłe wyroki, nie odniosły wobec niego wystarczającego efektu i obecnie wymaga on dalszych gruntownych działań resocjalizacyjnych w warunkach zakładu karnego i winny one trwać, jak najdłużej.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektyw wymiaru kary łącznej, ocena opinii z zakładu karnego w kontekście wymiaru kary, znaczenie odstępów czasowych między czynami dla zasady absorpcji."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego skazanego i jego sytuacji faktycznej; opinia sądu odwoławczego opiera się na specyficznej ocenie zachowania skazanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów wymiaru kary łącznej i oceny postawy skazanego, co jest istotne dla prawników karnistów. Uzasadnienie zawiera szczegółową analizę dyrektyw wymiaru kary.
“Kara łączna: Czy pozytywna opinia z więzienia zawsze oznacza łagodniejszy wyrok?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 274/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. z 4 marca 2020 r. w sprawie VII K 750/19 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ Uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Rażącej niewspółmierności kary łącznej 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, co jest następstwem braku wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy oraz opinii o skazanym z zakładu karnego – aktualnej pozytywnej postawy skazanego w czasie odbywania kary i związku przedmiotowego i czasowego pomiędzy czynami oraz sytuacji osobistej skazanego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Skarżący nie ma racji, ponieważ sąd rejonowy prawidłowo uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary łącznej, zestawił je z okolicznościami wpływającymi na jej wymiar, każdej z nich przydał odpowiednią wagę i w efekcie wymierzył karę, która nie może być uznana za rażąco niewspółmiernie surową. Wyrok łączny jest instytucją racjonalizującą proces karania, ale nie można jej rozumieć, jako niosącą automatyczny nakaz polepszania sytuacji osoby skazanej (por. postanowienie SN z 22 września 2016 r., III KK 140/16, LEX nr 2142559, wyrok SA w Szczecinie z 10 grudnia 2018 r. w sprawie II Aka 215/18, LEX 2668207). Autor apelacji, jak wynika z treści środka odwoławczego zna doskonale dyrektywy szczególne wymiaru kary łącznej, jednakże zestawienie ich z okolicznościami skazań N. K. , które objęto karą łączną, ma w jego wykonaniu charakter ewidentnie wybiórczy. Apelujący słusznie wskazuje, iż czyny objęte wyrokami: Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. z 11 września 2019 r. w sprawie VII K 176/19 (pkt I) i Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. z 24 lutego 2014 r. w sprawie II K 870/13 wyczerpujące dyspozycję art. 209 § 1 kk łączy przedmiot zamachu , co powinno kierować wskaźnik kary łącznej ku absorpcji (asperacji zbliżonej do absorpcji). Okoliczność tak nie umknęła sądowi rejonowemu, który biorąc ją pod uwagę ujął z sumy kar jednostkowych 4 miesiące, na czym skazany odczuwalnie skorzystał. Jednak na tym związek miedzy występkami się kończy. Apelacja, choć mówi o uwzględnieniu bliskości przedmiotowej, pomija, że czyn objęty wyrokiem w sprawie II K 870/13 Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. został popełniony w lipcu 2013 r., czyn objęty wyrokiem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. z 11 września 2019 r. w sprawie VII K 176/19 " dopiero" w czerwcu 2018 r., a wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi –Śródmieścia w Łodzi w sprawie VI K 309/19 w listopadzie 2017 r. Odstęp między pierwszym chronologicznie przestępstwem, a drugim wyniósł 4 lata i 4 miesiące, a pomiędzy pierwszym a trzecim niemalże 5 lat. W przypadku skazania za przestępstwa niealimentacji odstęp ten jest więc po prostu duży, zacierając praktycznie związek między czynami, mimo zbieżności kwalifikacyjnej. Jest to sytuacja odmienna od tej kiedy sprawca popełnia wiele czynów w krótkich odstępach czasu, zostają one w różnych okresach wykryte i odrębnie osądzone. W tym przypadku indywidualny charakter czynów jest zatarty, powinny być ocenione w jednym postępowaniu, podsumowane jedną karą łączną. Łącząc kary wymierzone w takiej sytuacji należałoby zbliżyć się do absorpcji. Jednak taki stan faktyczny w przypadku N. K. nie występuje. Apelacja milczy też, że jakiegokolwiek związku podmiotowego, merytorycznego, kwalifikacyjnego pomiędzy skazaniem za czyn z art. 286 § 1 kk (sprawa VI K 309/19 Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi a pozostałymi skazaniami z art. 209 § 1 kk próżno szukać, po prostu takowy nie istnieje. Nie można się zgodzić z apelującym, który twierdzi, że sąd nie uwzględnił dostatecznie na korzyść skazanego wymowy opinii z jednostki penitencjarnej, która jest - jego zdaniem - pozytywna. Apelacja rozmija się z kluczowym wnioskiem oceny wystawionej skazanemu, będącej podsumowaniem jego zachowania w zakładzie karnym. Chodzi o to, że jak napisał sporządzający opinię, skazany do popełnionych przestępstw ujawnia mało krytyczny stosunek i nie jest zainteresowany udziałem w odbywaniu kary w systemie indywidualnego oddziaływania, jego zachowanie ma charakter manipulacyjny w sensie chęci przedstawienia siebie w korzystnym świetle (k. 11v). Pozostałe zapisy w opinii (mowa o prezentowaniu regulaminowej postawy wobec funkcjonariuszy Służby Więziennej, czy odbyciu kursu zawodowego) świadczą jedynie o dobrym przystosowaniu się skazanego do egzystencji w warunkach więziennych, a nie jak tego, chce obrońca, że skazany zachowuje się wyjątkowo dobrze. Jego postawa jest daleka od oczekiwanej od osoby odbywającej karę pozbawienia wolności w kontekście jej celów z art. 67 § 1 kkw . Skoro skazany jest wobec swojej przestępczej przeszłości umiarkowanie krytyczny, to znaczy że wcześniej zapadłe wyroki, nie odniosły wobec niego wystarczającego efektu i obecnie wymaga on dalszych gruntownych działań resocjalizacyjnych w warunkach zakładu karnego i winny one trwać, jak najdłużej; w tym kontekście przypomnieć należy stosunkową "bogatą" przeszłość kryminalną skazanego, którego konto obciąża w sumie 6 skazań. Sprawca, który w trakcie odbycia kary zrozumiał swoje błędy, krytycznie ocenia popełnione przestępstwa, chce nad sobą pracować wybierając najbardziej efektywny system odbywania kary, nie wymaga dłuższego oddziaływania resocjalizacyjnego, a ten który myśli inaczej i nie chce się resocjalizować, nie może liczyć na pobłażanie. Wbrew zapatrywaniu apelującego, opinia nie jest dla skazanego pozytywna i nie może w związku z tym przynosić pozytywnego skutku w postaci złagodzenia kary łącznej do granicy absorpcji. Trzeba przypomnieć, iż zgodnie z art 85a kk wymierzając karę łączną, sąd powinien brać pod uwagę przede wszystkim cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Jak już wspomniano niepoprawność skazanego przemawiała za surowszym ukształtowaniem kary łącznej, a to z uwagi na zapewnienie społeczeństwu wolności od wielokrotnego przestępcy (ryzyko powrotu na przestępczą ścieżkę takiej osoby jest wyższe, niż osoby mniej razy karanej), jak i z racji konieczności dłuższego oddziaływania na "trudnego" skazanego, niepodatnego na dotychczasowe oddziaływania resocjalizacyjne. Wymiar kary łącznej ukształtowanej przez sąd rejonowy zapewniał również realizację potrzeb w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Wniosek O obniżenie kary łącznej pozbawienia wolności do 1 roku. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Kara łączna wymierzona skazanemu nie nosi cech rażącej surowości, apelacja nie przekonała, aby ją obniżyć. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.15.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2. 3. Na podstawie § 17 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2016 poz. 1714) zasądzono na rzecz adwokata E. M. wynagrodzenie w wysokości 120 złotych, powiększone o VAT z tytułu pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. Na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolniono skazanego od kosztów postępowania odwoławczego, bo odbywa karę, nie posiada dochodów, ani majątku, a ma zadłużenie alimentacyjne więc wyłożenie wydatków było by dla niego zbyt uciążliwe, a jednocześnie nie dałoby się ich wyegzekwować w drodze egzekucji. 7. PODPIS 0.11.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca skazanego N. K. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja kara łączna 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI