IV KA 261/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący oskarżonego za oszustwo, odrzucając apelację obrońcy zarzucającą błędy w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów.
Obrońca oskarżonego J.S. złożył apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, obrazę przepisów postępowania oraz prawa materialnego, a także rażącą niewspółmierność kary. Oskarżony został skazany za oszustwo na szkodę dwóch pokrzywdzonych, którym pożyczył pieniądze, wprowadzając ich w błąd co do swojej sytuacji finansowej. Sąd Okręgowy uznał zarzuty apelacji za niezasadne, podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji co do winy i kary, i utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Sąd Okręgowy rozpatrywał apelację obrońcy oskarżonego J.S. od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim, który skazał oskarżonego za oszustwo na szkodę E.P. i H.F. (art. 286 § 1 k.k.). Obrońca zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym uznaniu, że oskarżony pożyczał pieniądze bez zamiaru ich zwrotu i wprowadzał pokrzywdzone w błąd co do swojej sytuacji finansowej. Podniesiono również zarzuty obrazy przepisów postępowania (art. 438 pkt 2 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.). Sąd Okręgowy szczegółowo analizował argumenty apelacji, odnosząc się do kwestii ustalenia zamiaru sprawcy oszustwa, oceny dowodów i wiarygodności zeznań świadków. Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia oszustwa wystarczające jest wykazanie, że pokrzywdzeni nie udzieliliby pożyczek, gdyby znali prawdziwą sytuację finansową oskarżonego. Analizując materiał dowodowy, w tym pisemne zobowiązanie oskarżonego do spłaty długu oraz jego wcześniejsze skazanie za przestępstwa przeciwko mieniu, sąd uznał ustalenia sądu rejonowego za prawidłowe. Sąd Okręgowy nie znalazł również podstaw do zmiany orzeczonej kary, uznając ją za współmierną do popełnionego czynu i jego społecznej szkodliwości, uwzględniając zarówno okoliczności obciążające (zuchwałość działania, wykorzystanie zaufania), jak i łagodzące (częściowa spłata zobowiązań). W konsekwencji, sąd utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wprowadzenie w błąd co do sytuacji finansowej i zamiaru zwrotu pożyczki, nawet przy częściowej spłacie, może wypełniać znamiona oszustwa, jeśli pokrzywdzeni nie udzieliliby pożyczki, gdyby znali prawdziwy stan rzeczy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że dla stwierdzenia oszustwa kluczowe jest wykazanie, że pokrzywdzony nie zawarłby umowy (nie udzieliłby pożyczki), gdyby wiedział o okolicznościach, które były przedmiotem wprowadzenia w błąd przez sprawcę. Analiza całokształtu okoliczności, w tym wcześniejsze skazania oskarżonego i jego zobowiązania, potwierdziła, że oskarżony kreował fałszywy obraz swojej sytuacji finansowej, co doprowadziło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez pokrzywdzone.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
Prokurator / Oskarżyciel publiczny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| E. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| H. F. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (17)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Dla przestępstwa oszustwa nie ma potrzeby wykazywania, że w chwili zawierania umowy sprawca nie miał zamiaru wywiązywać się zobowiązania, gdyż wystarczającym jest ustalenie, że pokrzywdzony nie zawarłby umowy, gdyby wiedział o okolicznościach, które były przedmiotem wprowadzeniem w błąd przez sprawcę.
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 4
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 286 § § 3
Kodeks karny
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 2 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 53 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 115 § § 2
Kodeks karny
u.o.p.k. art. 2 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
u.o.p.k. art. 8
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 297 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia (art. 438 pkt 3 k.p.k.) Obraza przepisów postępowania (art. 438 pkt 2 k.p.k.) Obraza przepisów prawa materialnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.) Rażąca niewspółmierność kary (art. 438 pkt 4 k.p.k.)
Godne uwagi sformułowania
dla przestępstwa oszustwa nie ma potrzeby wykazywania, że w chwili zawierania umowy sprawca nie miał zamiaru wywiązywać się zobowiązania, gdyż wystarczającym jest ustalenie, że pokrzywdzony nie zawarłby umowy, gdyby wiedział o okolicznościach, które były przedmiotem wprowadzeniem w błąd przez sprawcę Sąd rejonowy ujawnił w toku przewodu sądowego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i dokonał jego oceny. Oskarżony kreował siebie jako osobę majętną, z dobrze prosperującą firmą, mającą jedynie przejściowe problemy w płynności finansowej , dając tym samym nieprawdziwy obraz swej sytuacji finansowej Wywołał on u E. P. przekonanie, że chce z nią stworzyć stały związek, poślubić, założyć rodzinę. Zwłaszcza zatem pokrzywdzona E. P. poniosła emocjonalne konsekwencje dokonanego na jej szkodę przestępstwa oszustwa.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion oszustwa z art. 286 § 1 k.k., zwłaszcza w kontekście wprowadzania w błąd co do sytuacji finansowej i zamiaru zwrotu pożyczki, a także ocena dowodów w sprawach o oszustwo."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, choć zawiera ogólne zasady interpretacyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak łatwo można zostać oszukanym przez bliską osobę, wykorzystującą zaufanie i uczucia. Pokazuje również, jak sąd analizuje dowody w takich sprawach, aby ustalić zamiar sprawcy.
“Zaufanie i pożyczka zakończone oszustwem – sąd okręgowy potwierdza wyrok skazujący.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 261/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim wydany w dniu 23 grudnia 2024 roku w sprawie o sygn. akt II K 263/24. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☒ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Obrońca oskarżonego J. S. we wniesionej apelacji zaskarżył wyrok sądu I instancji w całości. Do zarzutów podniesionych przez apelanta w złożonym środku odwoławczym sąd okręgowy ustosunkuje się łącznie. Obrońca oskarżonego zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: a) w oparciu o art. 438 ust.3 kpk błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegający na: -ustaleniu, że pokrzywdzonej nie była znana dokładnie sytuacja finansowa oskarżonego w chwili udzielenia pożyczki, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż oskarżony rozmawiał z pokrzywdzoną o stanie swoich finansów i zobowiązaniach jeszcze przed zaciągnięciem pierwszej pożyczki, pokrzywdzona zamieszkując wspólnie z oskarżonym odbierała korespondencję kierowaną do niego i przesyła mu jej zdjęcia, a nadto pod koniec 2019 r. odbyło się spotkanie, w którym uczestniczyła pokrzywdzona i w trakcie którego omawiano szczegółowo kondycję przedsiębiorstwa oskarżonego oraz możliwe wyjścia z sytuacji; - błędnym ustaleniu, że oskarżony pożyczył od pokrzywdzonej pieniądze, nie mając zamiaru ich oddania w sytuacji, gdy oskarżony spłacił w całości dwie poprzednie pożyczki zaciągnięte przez pokrzywdzoną w lutym 2020 r., a ponadto spłacił część trzeciej pożyczki w wysokości 4150 zł i wreszcie zobowiązał się do zwrotu całości na piśmie, wobec obu pokrzywdzonych; - błędnym ustaleniu, że oskarżony zdawał sobie sprawę, że pozostając w trudnej położeniu finansowym, może nie być w stanie oddać pożyczki, w sytuacji, gdy oskarżony podejmował działania zmierzające do zwiększenia dochodów poprzez otworzenie filii swojego zakładu w T. , a nadto, okres pandemii przyczynił się do wzrostu zleceń i dochodów w działalności oskarżonego; - błędnym nieustaleniu, że oskarżony zwrócił na rzecz drugiej z pokrzywdzonych H. F. całą pożyczoną kwotę, w gotówce - - co łącznie miało wpływ na treść orzeczenia w ten sposób, że Sąd uznał, iż oskarżony doprowadził pokrzywdzone do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej; b) w oparciu o art. 438 ust. 2 kpk obrazę przepisów postępowania tj. art. 2 §2 kpk w zw. z art. 4 kpk w zw. z art. 5 kpk i 7 kpk poprzez dokonanie dowolnej, sprzecznej z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającej na: - ocenie jako wiarygodne zeznania pokrzywdzonej w zakresie, w jakim wskazywała, że w momencie udzielania pożyczek nie była jej dokładnie znana sytuacja finansowa oskarżonego, w sytuacji, gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny prowadzi do wniosku, iż pokrzywdzona była w pełni zorientowana w sprawach majątkowych oskarżonego; - ocenie jako niewiarygodnych zeznań oskarżonego w sytuacji, gdy Sąd nie dopatrzył się w nich żadnych sprzeczności czy niespójności, a jedynym powodem odmówienia im waloru prawdziwości było realizowanie przez oskarżonego ustawowego prawa do obrony; - uznaniu za niewiarygodne zeznania świadków, z uwagi na ich wspólną zbieżność oraz zbieżność z wyjaśnieniami oskarżonego, podczas gdy logika oraz doświadczenie życiowe wskazuje, iż spójność zeznań potwierdza określony stan faktyczny – - co łącznie miało wpływ na treść wyroku w ten sposób, że oskarżony działał w zamiarze bezpośrednim, kierunkowym, w celu uzyskania nienależnego świadczenia, poprzez wprowadzenie pokrzywdzonych w błąd; c) w oparciu o art. 438 pkt.1 kpk zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, polegający na błędnym zastosowaniu art. 286 §1 kk w sytuacji, gdy nie zostały wypełnione znamiona ww. czynu, zaś oskarżonemu nie można przypisać ani zamiaru, ani świadomości w zakresie wprowadzenia pokrzywdzonych w błąd, jak również w zakresie działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Aby skutecznie podnosić zarzut naruszenia wynikającej z art. 7 kpk zasady swobodnej oceny dowodów należy wykazać, że ustalenia sądu meriti oraz ocena zgromadzonego w niniejszej sprawie istotnego materiału dowodowego z punktu widzenia postawionego oskarżonemu zarzutu nie została poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy ( art. 410 kpk ) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy ( art. 2 § 2 kpk ), a nadto nie była wynikiem rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego ( art. 4 kpk ) oraz uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego uargumentowane w uzasadnieniu wyroku ( art. 424 § 1pkt 1 kpk ) - zobacz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1990 r., OSNKW 1991 r., nr 7-9, poz. 41 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r., Prok i Pr. 1999 r., nr 2 poz.6). Sąd rejonowy ujawnił w toku przewodu sądowego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i dokonał jego oceny. Odnośnie podniesionego w apelacji zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, dotyczącego ustalenia, że oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim dokonania przestępstwa oszustwa na szkodę pokrzywdzonych E. P. i H. F. pożyczając od nich pieniądze i wprowadzając je w błąd co do zamiaru ich zwrotu i swojej sytuacji materialnej, to przy ustaleniu zamiaru sprawcy oszustwa nieprzyznającego się do winy, należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności, na podstawie których można byłoby wyprowadzić wnioski co do realności wypełnienia podjętych przez niego zobowiązań, a w szczególności jego możliwości finansowe, skalę przyjętych zobowiązań, zachowanie się sprawcy po otrzymaniu pieniędzy, jego stosunek do rozporządzającego mieniem w związku z upływem terminów płatności, ustalanych w niniejszej sprawie umownie. Tylko w oparciu o kompleksową ocenę okoliczności towarzyszących zaciągnięciu zobowiązania i wagi przyczyn jego niewypełnienia, można wysnuć logiczne wnioski, czy mamy do czynienia z oszustwem, czy też niekaralnym niedotrzymywaniem warunków umowy (tak też SN w wyroku z dn. 19.04.2005, WA 8/05, OSNwSK 2005/1/794). Warto wskazać, że jednym ze sposobów popełnienia przestępstwa oszustwa jest wprowadzenie w błąd, co polega na tym, że sprawca swoimi podstępnymi zabiegami doprowadza inną osobę do mylnego wyobrażenia o rzeczywistym stanie rzeczy. Wynikiem działań sprawcy jest zatem doprowadzenie pokrzywdzonego do tego, że wyobraża on sobie rzeczywisty stan rzeczy takim, jakim przedstawia mu go sprawca, podczas gdy obiektywna rzeczywistość jest całkowicie lub w istotnym stopniu inna. Działania sprawcy zmierzające do wprowadzenia pokrzywdzonego w błąd nie muszą przybierać form jakiegoś szczególnego podstępu, mogą to być działania polegające tylko na wywołaniu pewnych pozorów, przy których sprawca, często całkowicie zasadnie, przewiduje, że na ich podstawie pokrzywdzony sam dokona błędnej oceny. Przestępstwo z art. 286 § 1 kk w kontekście celowego wywołania przez sprawcę błędnego wyobrażenia o okolicznościach decydujących o rozporządzeniu mieniem stało się przedmiotem rozważań Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który w wyroku z dnia 12 sierpnia 2016 r., sygn. II AKa 194/16, orzekł, iż dla przestępstwa oszustwa nie ma potrzeby wykazywania, że w chwili zawierania umowy sprawca nie miał zamiaru wywiązywać się zobowiązania, gdyż wystarczającym jest ustalenie, że pokrzywdzony nie zawarłby umowy, gdyby wiedział o okolicznościach, które były przedmiotem wprowadzeniem w błąd przez sprawcę. Do wprowadzenia w błąd skutkującego niekorzystnym rozporządzeniem mieniem wystarczające jest więc celowe wywołanie błędnego wyobrażenia o okolicznościach decydujących o rozporządzeniu lub sposobie rozporządzenia ( LEX nr 2109571). Analogiczne stanowisko zajął Sąd Najwyższy, we wcześniejszym chronologicznie wyroku z dnia 02 października 2015 r., sygn. III KK 148/15 (LEX nr 1816561). W świetle powyższych rozważań zdaniem sądu okręgowego oskarżony będąc od lipca 2019 roku w nieformalnym związku z pokrzywdzoną E. P. musiał wzbudzać jej zaufanie. Dodatkowo utwierdził pokrzywdzoną w swoich poważnych zamiarach względem jej osoby, gdy już w grudniu 2019 roku poinformował ją, że chce się z nią zaręczyć. Kluczowym momentem dla oceny jego postępowania w kontekście przypisanych mu czynów przez sąd meriti było zwrócenie się do swojej partnerki w lutym 2020 roku o pożyczenie mu pieniędzy w kwocie 5000 złotych z powodu przejściowych trudności finansowych. Pieniądze te oskarżony od pokrzywdzonej otrzymał w dniu 13 lutego 2020 roku i niezwłocznie (po kilku dniach) zwrócił całą kwotę udzielonej pożyczki E. P. . W ten sposób utwierdził pokrzywdzoną w przekonaniu o swojej uczciwości i co najważniejsze o swojej wypłacalności w stosunku do jej osoby. Prawidłowe są ustalenia sądu I instancji, że oskarżony w chwili kiedy poprosił o ponowną pożyczkę swoją partnerkę działał już z zamiarem kierunkowym doprowadzenia jej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia w błąd co do swojej sytuacji finansowej, która była już wówczas zła. Podnieść należy, że o kolejną pożyczkę poprosił E. P. już pod koniec lutego 2020 roku i zaznaczył, że chodzi o maksymalną kwotę jaką może mu pożyczyć E. P. . Pokrzywdzona otrzymała w dniu 2 marca 2020 roku pożyczkę w kwocie 27000 złotych i pieniądze w tej kwocie pożyczyła oskarżonemu, przekazują je w sposób opisany przez sąd I instancji. Sytuacja materialna oskarżonego była co najmniej od 2018 roku zła. W dniach 4 i 8 grudnia 2018 roku J. S. dopuścił się dwóch przestępstw z art. 297§1 kk w celu poprawy swojej sytuacji finansowej i uzyskania dwóch pożyczek pieniężnych od (...) Banku (...) i to w znacznych kwotach ( 100690, 50 złotych i 45000 złotych). Za czyny te został skazany prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego dla Warszawy- Śródmieścia w Warszawie wydanym w dniu 20 lutego 2023 roku w sprawie o sygn. akt X K 98/23 na jednostkowe kary grzywny i łączną karę 200 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 20 złotych ( k-191 i 194). W tym miejscu podnieść należy, że prawidłowe są ustalenia sądu I instancji, że E. P. nie wiedziała o złej kondycji finansowej swojego partnera, gdyż wówczas nie udzieliłaby mu pożyczki w tak wysokiej kwocie i nie pozwoliłaby swojej matce H. F. na udzielenie J. S. pożyczki w łącznej kwocie 7100 złotych. Jest rzeczą oczywistą, że pokrzywdzona H. F. udzielając pożyczki oskarżonemu zrobiła to w zasadzie dla córki, gdyż chciała, aby była z oskarżonym szczęśliwa. Wspólna podróż E. P. z J. S. na wycieczkę do Tunezji miała ich zbliżyć jeszcze bardziej do siebie. Jest rzeczą oczywistą, że gdyby H. F. znała faktyczną złą sytuację finansową oskarżonego nie udzieliłaby mu żadnej pożyczki, gdyż dla niej J. S. był obcą osobą. Prawidłowe są ustalenia sądu I instancji co do zobowiązań finansowych oskarżonego także w stosunku do innych osób: M. W. i T. B. . Dokonane ustalenia przez sąd meriti dotyczące zadłużenia oskarżonego wobec ww. osób dodatkowo przemawiają za wiarygodnością zeznań E. P. i H. F. , ale przede wszystkim wiarygodność zeznań pokrzywdzonych wspiera nieosobowy materiał dowodowy, w szczególności pisemne zobowiązanie podpisane przez oskarżonego (czego nie neguje) do spłaty zadłużenia wobec pokrzywdzonych H. F. i E. P. oraz jej córek. Ponadto w 2020 roku oskarżony wpłacał nieterminowo kwoty podatku dochodowego i posiadał od tego momentu zaległości, co dokumentuje pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. , jak też posiadał zaległości ZUS za nieopłacone składki za okres 2/2020 oraz 6/2020 do - (...) (za wcześniejszy okres (...) opłacił z opóźnieniem). Skoro oskarżony napisał pisemne zobowiązanie do spłaty zadłużenia na rzecz pokrzywdzonych i córek E. P. , to trafnie ustalił sąd meriti, że nie oddał pieniędzy H. F. . Gdyby przekazał dla niej pieniądze jej córce E. P. , to wziąłby od niej pokwitowanie, gdyż jako przedsiębiorca wiedział, iż napisane przez niego zobowiązanie do spłaty istniejącego zadłużenia pieniężnego mogło być zasadniczym dowodem w procesie cywilnym, o zapłatę, a także w sprawie karnej o czyny z art. 286§ 1 kk . Wbrew zarzutom obrońcy oskarżonego dokonana przez sąd meriti ocena zeznań pokrzywdzonej E. P. jako wiarygodnych pozostaje pod ochroną art. 7 kpk . Uchodzi uwadze apelanta, że na każdym z etapów postępowania E. P. konsekwentnie i spójnie zeznawała, że o posiadaniu przez oskarżonego licznych zadłużeń oraz innych zobowiązań (zdarzało się, że podjęła korespondencję, o jakiej wspomina apelant, była też świadkiem rozmowy, w której oskarżony prosił swego kolegę o pożyczkę) zaczęła dowiadywać się dopiero, jak zaczęła żądać zwrotu pożyczonych pieniędzy, a więc w okolicach 2021 roku. Także w tym okresie druga z pokrzywdzonych H. F. powzięła informacje o problemach finansowych oskarżonego. Właśnie zgodnie z zasadami logicznego myślenia i doświadczenia życiowego przyjąć należy, że mężczyzna starający się o względy kobiety, nie informuje jej na początku ich znajomości, że jest bankrutem i będzie potrzebował jej wsparcia finansowego ( także od jej najbliższej rodziny). Zeznaniom świadka E. P. apelant przeciwstawia depozycje P. R. , księgowego firmy oskarżonego oraz K. S. – syna oskarżonego. Sąd odwoławczy podziela ocenę wartości tych dowodów dokonaną przez sąd meriti. Świadkowie ci z przyczyn oczywistych prezentują depozycje korzystne dla oskarżonego. Na tle jakości i obszerności materiału dowodowego obciążającego oskarżonego zeznania ich jawią się jako odosobnione i w tej części sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym. Słusznie uznał sąd meriti za wiarygodną wersję obu pokrzywdzonych, że aby uzyskać założoną przez siebie wysokość świadczenia pieniężnego oskarżony kreował siebie jako osobę majętną, z dobrze prosperującą firmą, mającą jedynie przejściowe problemy w płynności finansowej , dając tym samym nieprawdziwy obraz swej sytuacji finansowej, która stanowiła podstawę oceny przez pokrzywdzone możliwości okresowego wsparcia finansowego dla oskarżonego poprzez udzielenie mu pożyczek pieniężnych. Niewątpliwie istnieje związek przyczynowy pomiędzy takim oszukańczym zachowaniem oskarżonego a działaniem pokrzywdzonych, które w ten sposób zostały wprowadzone w błąd. Znając prawdziwą sytuację materialną oskarżonego pokrzywdzone nie pożyczyłyby pieniędzy oskarżonemu, a E. P. na pewno nie dopuściłaby do tego, aby jej córki pożyczały pieniądze oskarżonemu. W realiach przedmiotowej sprawy nie jest konieczne wykazywanie, że oskarżony nie miał zamiaru wywiązać się z kolejnych pożyczek, lecz wystarczy ustalenie, że pokrzywdzone nie udzielałyby mu pożyczek , gdyby wiedziały o okolicznościach, które były podstawą wprowadzenia ich w błąd. Nie ma znaczenia, że oskarżony dobrowolnie zwrócił E. P. część długu i spłacił pożyczkę uzyskaną od jej córek. Uznanie rozporządzenia mieniem za niekorzystne możliwe jest nawet w sytuacji, gdy świadczenie wzajemne zostało w całości zaspokojone przez sprawcę (zob. wyrok SN z dnia 6 maja 2010 r. II KK 256/09). Dla ustalenia celu osiągnięcia korzyści majątkowej nie jest istotne, czy sprawca miał zamiar przywłaszczenia, ponieważ korzyść majątkowa może polegać również na innym wykorzystaniu cudzego mienia. Odpowiada to wykładni niekorzystnego rozporządzenia mieniem będącego skutkiem oszustwa. Ani niekorzystny charakter tego rozporządzenia, ani korzyść majątkowa, którą chce osiągnąć sprawca, nie muszą polegać na niespełnieniu przez sprawcę świadczenia, do jakiego się zobowiązał (np. zwrotu pożyczki), mogą polegać też na wykonaniu go w inny sposób, niż wynika to z umowy (np. w późniejszym terminie). Dlatego dla przypisania oszustwa nie jest konieczne ustalenie, że sprawca miał zamiar niezwrócenia długu; wystarczy stwierdzić, że zamierzał zwrócić dług na innych warunkach, niż strony uzgodniły (wyr. SA w Szczecinie z 2.10.2015 r., II AKa 157/15, Legalis; wyr. SN z 2.10.2015 r., III KK 148/15, Legalis; wyr. SN z 14.5.2019 r., II KK 265/18, Legalis). Zamiar ten musi jednak istnieć u sprawcy już w momencie powstania zobowiązania (wyr. SN z 14.1.2004 r., IV KK 192/03, Prok. i Pr. – wkł. 2004, Nr 9, poz. 5; wyr. SN z 21.11.2007 r., V KK 66/07, Legalis; wyr. SA w Poznaniu z 4.3.2014 r., II AKa 16/14, Legalis; wyr. SA w Krakowie z 20.5.2015 r., II AKa 56/15, KZS 2015, Nr 6, poz. 68). Stwierdzić należy, że zgromadzone w sprawie dowody sąd meriti poddał wszechstronnej analizie i przeprowadzone w oparciu o tę analizę wnioskowanie jest logiczne, zgodne z przesłankami wynikającymi z art. 7 k.p.k. Wobec wniesienia przez obrońcę apelacji co do całości wyroku, sąd okręgowy dokonał jego kontroli również pod względem wymierzonej kary, nie znajdując podstaw do oceny, by zastosowany rodzaj i charakter sankcji czyniły zaskarżony wyrok rażąco niewspółmiernie surowym. Przy rozstrzyganiu w zakresie kary, sąd uwzględnił zasadnicze, istotne w tej mierze okoliczności oraz właściwie je ocenił w kontekście dyrektyw określonych w art. 53 § 1 i 2 k.k. Okolicznością łagodzącą jest fakt, że oskarżony część zaciągniętych zobowiązań spłacił. Natomiast do okoliczności obciążających należy zaliczyć wysoką społeczną szkodliwość popełnionych czynów i sposób działania – zuchwały, z niskich pobudek, zaplanowany i nakierowany na wykorzystanie uczucia jakim go obdarzyła pokrzywdzona E. P. . Biorąc pod uwagę stopień winy i społecznej szkodliwości przypisanych czynów, a także rodzaj i faktyczny rozmiar ujemnych następstw popełnionych przestępstw, tak kary jednostkowe, jak również wymiar kary łącznej 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat, zobowiązanie oskarżonego do informowania kuratora o przebiegu okresu próby w formie pisemnej , co trzy miesiące oraz zasądzone środki kompensacyjne na rzecz pokrzywdzonych z tytułu obowiązku naprawienia im szkody wyrządzonej przestępstwem nie uzasadniają zmiany wyroku na korzyść oskarżonego. Sąd okręgowy uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do przyjęcia , że czyny przypisane oskarżonemu stanowiły wypadek mniejszej wagi i wypełniły dyspozycję art. 286§ 3 kk w zw. art. 286§ 1 kk . Wypadek mniejszej wagi zachodzi wówczas, gdy czyn wyczerpuje znamiona podstawowego typu przestępstwa, ale charakteryzuje się przewagą (podkreślenie sądu okręgowego) łagodzących elementów przedmiotowo – podmiotowych, należących zwłaszcza do znamion danego czynu, które sprawiają, że nie przybiera on zwyczajnej postaci, lecz zasługuje na znacznie łagodniejsze potraktowanie. Jest więc, jak to określił Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 8 sierpnia 1996 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt II AKa 91/96 – „przestępstwem o mniejszym ładunku społecznej ujemności”. O tym, czy dane zachowanie wyczerpuje znamiona typu podstawowego czynu zabronionego, czy też można je zakwalifikować jako wypadek mniejszej wagi, decyduje kompleksowa ocena wszystkich kwantyfikatorów społecznej szkodliwości czynu ( art. 115 § 2 k.k. ), a nie waga tylko jednego z nich (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2017 roku, II KK 98/17, OSNKW 2017, z. 11, poz. 64). W realiach przedmiotowej sprawy działanie oskarżonego było zaplanowane, przemyślane w szczegółach i dokładnie przygotowane oraz konsekwentnie zrealizowane. Spowodował swym działaniem szkodę, nie tylko w znaczeniu materialnym. Wywołał on u E. P. przekonanie, że chce z nią stworzyć stały związek, poślubić, założyć rodzinę. Zwłaszcza zatem pokrzywdzana E. P. poniosła emocjonalne konsekwencje dokonanego na jej szkodę przestępstwa oszustwa. Wniosek O uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub uznania czynów oskarżonego za wypadek mniejszej wagi. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Skoro zarzuty zawarte w apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego nie zasługiwały na uwzględnienie, to jednocześnie stwierdzić należy, że brak było podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku w sposób postulowany przez apelanta. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Sąd okręgowy utrzymał w mocy wyrok sądu meriti, który został zaskarżony na korzyść przez obrońcę oskarżonego J. S. . Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Skoro zarzuty podnoszone w apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego nie zasługiwały na uwzględnienie, a także brak było podstaw prawnych do zmiany lub uchylenia wyroku sądu I instancji z urzędu, należało zaskarżony wyrok utrzymać w mocy. 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Punkt 2 wyroku sądu okręgowego O kosztach za postępowanie odwoławcze orzeczono na mocy art. 636 § 1 kpk . Sąd okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 20 zł zwrotu wydatków za postępowanie odwoławcze ( ryczałt za doręczenia ) oraz kwotę 180 zł tytułem opłaty ( art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych 7. PODPIS 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Skarżone jest rozstrzygnięcie uznające oskarżonego za winnego dokonania zarzuconych mu czynów. 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☒ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI