Orzeczenie · 2024-06-07

IV KA 253/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
Miejsce
Radomsko
Data
2024-06-07
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwoart. 286 kkocena dowodówswobodna ocena dowodówapelacjawyrok uniewinniającysąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy w Radomsku rozpoznał apelacje wniesione przez prokuratora oraz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 7 lutego 2024 roku, który uniewinnił oskarżonych od zarzutu popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 Kodeksu karnego. Apelujący zarzucali sądowi pierwszej instancji obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 7 kpk (przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i odmówienie wiarygodności zeznaniom świadków) oraz art. 193 § 1 kpk (pominięcie oceny opinii biegłego psychologa i samodzielne ustalanie faktów wymagających wiadomości specjalnych). Podnoszono również błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy uznał oba zarzuty za niezasadne. W uzasadnieniu podkreślono, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i wyjaśnienia oskarżonych, wywodząc logiczne wnioski. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu rejonowego, że zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał, aby oskarżeni działali z zamiarem bezpośrednim i kierunkowym w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez doprowadzenie pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, zwłaszcza przez wyzyskanie jego niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Wyjaśnienia oskarżonych uznano za szczegółowe, konsekwentne i logiczne. Zeznania świadków, na które powoływali się apelujący, zostały ocenione jako niewiarygodne lub niemiarodajne w kontekście znamion oszustwa. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na fakt, że czynność podpisania aktu notarialnego odbyła się w obecności notariusza, który pouczył strony, a gdyby powziął wątpliwości co do świadomości pokrzywdzonego, do aktu by nie doszło. Podkreślono również, że pokrzywdzony brał udział w innych postępowaniach sądowych, gdzie nie zgłaszano uwag co do jego zachowania. Sąd odwoławczy zauważył także motyw zachowania pokrzywdzonego, który mógł być związany z bliskimi relacjami z sąsiadami i brakiem kontaktu z rodzeństwem. Ostatecznie, sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający sądu pierwszej instancji, uznając brak podstaw do przypisania oskarżonym popełnienia zarzucanego im przestępstwa. Jednocześnie, sąd odwoławczy negatywnie ocenił postawę oskarżonych z perspektywy moralnej, wskazując na brak pomocy w utrzymaniu domu pokrzywdzonego czy niepodjęcie decyzji o ponownym zapisie prawa dożywotniego zamieszkania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja znamion oszustwa (art. 286 § 1 kk), ocena wiarygodności zeznań świadków w kontekście stanu psychicznego pokrzywdzonego, znaczenie opinii biegłego w postępowaniu karnym.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny dowodów, co ogranicza jej uniwersalne zastosowanie jako precedensu. Nacisk na ocenę dowodów, a nie na nowatorską interpretację prawa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny w sprawie o oszustwo, w szczególności w zakresie oceny zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny, a apelacje w tym zakresie są niezasadne.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że sąd pierwszej instancji właściwie ocenił materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i wyjaśnienia oskarżonych, a zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 7 kpk i błędu w ustaleniach faktycznych są niezasadne. Zgromadzony materiał nie wykazał znamion oszustwa.

Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania poprzez pominięcie oceny opinii biegłego psychologa i samodzielne ustalenie stanu psychicznego pokrzywdzonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił opinię biegłego psychologa w powiązaniu z innymi dowodami i nie popełnił zarzucanych błędów.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy stwierdził, że opinia biegłego miała charakter pomocniczy i podlegała ocenie sądu, który prawidłowo przeprowadził tę ocenę w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym. Nie stwierdzono naruszenia art. 193 § 1 kpk ani art. 7 kpk.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
oskarżeni

Strony

NazwaTypRola
Prokuratororgan_państwowyoskarżyciel publiczny
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegoinneoskarżyciel posiłkowy
Oskarżeniinneoskarżony
K. K.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Definiuje przestępstwo oszustwa.

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.

k.p.k. art. 193 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasięgania opinii biegłego, gdy stwierdzenie okoliczności wymaga wiadomości specjalnych.

k.k. art. 1 § § 1

Kodeks karny

Określa zasadę odpowiedzialności karnej za czyn zabroniony.

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Wymienia podstawy apelacji.

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne podstawy uchylenia orzeczenia.

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zmiany wyroku przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów postępowania odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji. • Niewiarygodność zeznań świadków w kontekście znamion oszustwa. • Wyjaśnienia oskarżonych są spójne, logiczne i konsekwentne. • Czynność notarialna przeprowadzona z udziałem notariusza, który pouczył strony. • Brak dowodów na wyzyskanie przez oskarżonych niezdolności pokrzywdzonego do należytego pojmowania przedsiębranego działania. • Opinia biegłego psychologa miała charakter pomocniczy i podlegała ocenie sądu.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania (art. 7 kpk) poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i odmówienie wiarygodności zeznaniom świadków. • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. • Obraza przepisów postępowania (art. 193 § 1 kpk) poprzez pominięcie oceny opinii biegłego psychologa i samodzielne ustalenie stanu psychicznego pokrzywdzonego.

Godne uwagi sformułowania

skarżący nie wykazali bowiem przekonująco błędu w rozumowaniu sądu I instancji, przedstawili natomiast własną ocenę dowodów i własną wersję wydarzeń • Znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 kk tworzy zespół okoliczności, na które składa się: - cel działania sprawcy ukierunkowany na osiągnięcie korzyści majątkowej, - skutek w postaci doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem, - sposób działania polegający na wprowadzeniu w błąd albo wyzyskaniu błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. • nie można więc wykluczyć, że z upływem lat (od 2009 r.) jego stan psychosomatyczny się pogarsza. Wiąże się to także z zupełnie naturalnym procesem starzenia się. • w sprawie w żadnej mierze nie sposób jest ustalić, by oskarżeni dopuścili się oszustwa na szkodę K. K. , w rozumieniu przepisu art. 286 § 1 kk . • negatywnie, ale jedynie na płaszczyźnie moralnej, ocenić należy to, że oskarżeni - nawet pomimo niechęci ze strony K. K. powodowanej być może jedynie jego chorobą – nie pomagają choćby w utrzymaniu domu pokrzywdzonego w stanie „do zamieszkania”, czy też np. po latach, nie zdecydowali się na ponowny (powtórny) zapis notarialny o prawie dożywotniego zamieszkania ( a takowy zawsze mogą uczynić).

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion oszustwa (art. 286 § 1 kk), ocena wiarygodności zeznań świadków w kontekście stanu psychicznego pokrzywdzonego, znaczenie opinii biegłego w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny dowodów, co ogranicza jej uniwersalne zastosowanie jako precedensu. Nacisk na ocenę dowodów, a nie na nowatorską interpretację prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy klasycznego przestępstwa oszustwa i analizy oceny dowodów przez sądy, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, jak trudne może być udowodnienie oszustwa, gdy brakuje jednoznacznych dowodów i pojawiają się wątpliwości co do stanu psychicznego pokrzywdzonego.

Czy starszy, schorowany człowiek padł ofiarą oszustwa? Sąd Okręgowy analizuje dowody w sprawie oskarżonych sąsiadów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst