IV KA 253/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Radomsku rozpoznał apelacje wniesione przez prokuratora oraz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 7 lutego 2024 roku, który uniewinnił oskarżonych od zarzutu popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 Kodeksu karnego. Apelujący zarzucali sądowi pierwszej instancji obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 7 kpk (przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i odmówienie wiarygodności zeznaniom świadków) oraz art. 193 § 1 kpk (pominięcie oceny opinii biegłego psychologa i samodzielne ustalanie faktów wymagających wiadomości specjalnych). Podnoszono również błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy uznał oba zarzuty za niezasadne. W uzasadnieniu podkreślono, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i wyjaśnienia oskarżonych, wywodząc logiczne wnioski. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu rejonowego, że zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał, aby oskarżeni działali z zamiarem bezpośrednim i kierunkowym w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez doprowadzenie pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, zwłaszcza przez wyzyskanie jego niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Wyjaśnienia oskarżonych uznano za szczegółowe, konsekwentne i logiczne. Zeznania świadków, na które powoływali się apelujący, zostały ocenione jako niewiarygodne lub niemiarodajne w kontekście znamion oszustwa. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na fakt, że czynność podpisania aktu notarialnego odbyła się w obecności notariusza, który pouczył strony, a gdyby powziął wątpliwości co do świadomości pokrzywdzonego, do aktu by nie doszło. Podkreślono również, że pokrzywdzony brał udział w innych postępowaniach sądowych, gdzie nie zgłaszano uwag co do jego zachowania. Sąd odwoławczy zauważył także motyw zachowania pokrzywdzonego, który mógł być związany z bliskimi relacjami z sąsiadami i brakiem kontaktu z rodzeństwem. Ostatecznie, sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający sądu pierwszej instancji, uznając brak podstaw do przypisania oskarżonym popełnienia zarzucanego im przestępstwa. Jednocześnie, sąd odwoławczy negatywnie ocenił postawę oskarżonych z perspektywy moralnej, wskazując na brak pomocy w utrzymaniu domu pokrzywdzonego czy niepodjęcie decyzji o ponownym zapisie prawa dożywotniego zamieszkania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion oszustwa (art. 286 § 1 kk), ocena wiarygodności zeznań świadków w kontekście stanu psychicznego pokrzywdzonego, znaczenie opinii biegłego w postępowaniu karnym.
Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny dowodów, co ogranicza jej uniwersalne zastosowanie jako precedensu. Nacisk na ocenę dowodów, a nie na nowatorską interpretację prawa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny w sprawie o oszustwo, w szczególności w zakresie oceny zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny, a apelacje w tym zakresie są niezasadne.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że sąd pierwszej instancji właściwie ocenił materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i wyjaśnienia oskarżonych, a zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 7 kpk i błędu w ustaleniach faktycznych są niezasadne. Zgromadzony materiał nie wykazał znamion oszustwa.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania poprzez pominięcie oceny opinii biegłego psychologa i samodzielne ustalenie stanu psychicznego pokrzywdzonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił opinię biegłego psychologa w powiązaniu z innymi dowodami i nie popełnił zarzucanych błędów.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy stwierdził, że opinia biegłego miała charakter pomocniczy i podlegała ocenie sądu, który prawidłowo przeprowadził tę ocenę w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym. Nie stwierdzono naruszenia art. 193 § 1 kpk ani art. 7 kpk.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego | inne | oskarżyciel posiłkowy |
| Oskarżeni | inne | oskarżony |
| K. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Definiuje przestępstwo oszustwa.
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.k. art. 193 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasięgania opinii biegłego, gdy stwierdzenie okoliczności wymaga wiadomości specjalnych.
k.k. art. 1 § § 1
Kodeks karny
Określa zasadę odpowiedzialności karnej za czyn zabroniony.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Wymienia podstawy apelacji.
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne podstawy uchylenia orzeczenia.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zmiany wyroku przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowa ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji. • Niewiarygodność zeznań świadków w kontekście znamion oszustwa. • Wyjaśnienia oskarżonych są spójne, logiczne i konsekwentne. • Czynność notarialna przeprowadzona z udziałem notariusza, który pouczył strony. • Brak dowodów na wyzyskanie przez oskarżonych niezdolności pokrzywdzonego do należytego pojmowania przedsiębranego działania. • Opinia biegłego psychologa miała charakter pomocniczy i podlegała ocenie sądu.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania (art. 7 kpk) poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i odmówienie wiarygodności zeznaniom świadków. • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. • Obraza przepisów postępowania (art. 193 § 1 kpk) poprzez pominięcie oceny opinii biegłego psychologa i samodzielne ustalenie stanu psychicznego pokrzywdzonego.
Godne uwagi sformułowania
skarżący nie wykazali bowiem przekonująco błędu w rozumowaniu sądu I instancji, przedstawili natomiast własną ocenę dowodów i własną wersję wydarzeń • Znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 kk tworzy zespół okoliczności, na które składa się: - cel działania sprawcy ukierunkowany na osiągnięcie korzyści majątkowej, - skutek w postaci doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem, - sposób działania polegający na wprowadzeniu w błąd albo wyzyskaniu błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. • nie można więc wykluczyć, że z upływem lat (od 2009 r.) jego stan psychosomatyczny się pogarsza. Wiąże się to także z zupełnie naturalnym procesem starzenia się. • w sprawie w żadnej mierze nie sposób jest ustalić, by oskarżeni dopuścili się oszustwa na szkodę K. K. , w rozumieniu przepisu art. 286 § 1 kk . • negatywnie, ale jedynie na płaszczyźnie moralnej, ocenić należy to, że oskarżeni - nawet pomimo niechęci ze strony K. K. powodowanej być może jedynie jego chorobą – nie pomagają choćby w utrzymaniu domu pokrzywdzonego w stanie „do zamieszkania”, czy też np. po latach, nie zdecydowali się na ponowny (powtórny) zapis notarialny o prawie dożywotniego zamieszkania ( a takowy zawsze mogą uczynić).
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion oszustwa (art. 286 § 1 kk), ocena wiarygodności zeznań świadków w kontekście stanu psychicznego pokrzywdzonego, znaczenie opinii biegłego w postępowaniu karnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny dowodów, co ogranicza jej uniwersalne zastosowanie jako precedensu. Nacisk na ocenę dowodów, a nie na nowatorską interpretację prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy klasycznego przestępstwa oszustwa i analizy oceny dowodów przez sądy, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, jak trudne może być udowodnienie oszustwa, gdy brakuje jednoznacznych dowodów i pojawiają się wątpliwości co do stanu psychicznego pokrzywdzonego.
“Czy starszy, schorowany człowiek padł ofiarą oszustwa? Sąd Okręgowy analizuje dowody w sprawie oskarżonych sąsiadów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.