Orzeczenie · 2022-06-02

IV KA 238/22

Sąd
Sąd Okręgowy w Świdnicy
Miejsce
Świdnica
Data
2022-06-02
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko dokumentomWysokaokręgowy
poświadczenie nieprawdyfałszywe zwolnienie lekarskieoszustwokorzyść majątkowalekarzZUSodpowiedzialność karnapostępowanie odwoławcze

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację obrońcy oskarżonej H. R., która została skazana przez Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie za popełnienie przestępstwa z art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Zarzuty apelacji dotyczyły m.in. obrazy przepisów prawa materialnego i procesowego, a także błędów w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, uznał apelację za niezasadną. Stwierdzono, że dowody zostały zebrane legalnie, a ocena dowodów dokonana przez sąd pierwszej instancji nie nosi cech dowolności. Sąd odwoławczy podkreślił, że oskarżona, jako lekarz specjalista, nadużyła swojego zawodu, tworząc nieprawdziwą dokumentację medyczną i wystawiając fałszywe zwolnienia lekarskie w celu uzyskania korzyści majątkowej poprzez wprowadzenie w błąd Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wyrok skazujący został utrzymany w mocy, w tym kara roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby oraz zakaz wykonywania zawodu lekarza specjalisty ginekologii i położnictwa. Jedynie rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zostało zmienione na skutek uwzględnienia zażalenia oskarżyciela posiłkowego, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na rzecz którego zasądzono kwotę 600 złotych tytułem wydatków z tytułu udziału pełnomocnika.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących poświadczenia nieprawdy w dokumentacji medycznej, wykorzystania dowodów uzyskanych z naruszeniem przepisów, zasad orzekania zakazu wykonywania zawodu lekarza oraz rozstrzygania o kosztach procesu.

Ograniczenia stosowania

Konkretny stan faktyczny sprawy, specyfika przepisów proceduralnych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy dowody uzyskane z badań laboratoryjnych, na które nie uzyskano pisemnej zgody świadka, mogą stanowić podstawę ustaleń faktycznych?

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zgoda została wyrażona ustnie i świadomie, a brak formy pisemnej nie stanowi naruszenia zakazu dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo braku pisemnej zgody, świadek M. K. świadomie wyraziła zgodę na badania, co czyni dowód z wyników badań legalnym. Nawet hipotetyczne założenie braku zgody M. C. nie dyskwalifikuje dowodu, gdyż pozostają inne dowody.

Czy wykorzystanie dokumentacji medycznej zawierającej tajemnicę lekarską, zabezpieczonej w gabinecie oskarżonej lekarki, stanowi naruszenie przepisów postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli dokumentacja jest niezbędna do ustalenia faktów i dotyczy przestępstwa zarzucanego samej oskarżonej, a nie jest wykorzystywana w postępowaniu przeciwko innym osobom.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że przepisy dotyczące tajemnicy lekarskiej chronią przede wszystkim świadków, a nie oskarżonych. Dokumentacja medyczna zabezpieczona u oskarżonej, która sama ją wytworzyła, może być wykorzystana jako dowód w sprawie przeciwko niej.

Czy poświadczenie nieprawdy w dokumentacji medycznej przez lekarza, w celu uzyskania korzyści majątkowej (np. uniknięcia składek ZUS), kwalifikuje się jako przestępstwo z art. 271 § 3 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wystawienie fałszywych zwolnień lekarskich i stworzenie nieprawdziwej dokumentacji medycznej przez lekarza, mające na celu uniknięcie kosztów zatrudnienia i uzyskanie zasiłku chorobowego, stanowi poświadczenie nieprawdy w dokumencie mającym znaczenie prawne, kwalifikowane z art. 271 § 3 k.k.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że lekarz poświadczający nieprawdę w dokumentacji medycznej, która ma znaczenie prawne i której przysługuje walor zaufania publicznego (jak zwolnienie lekarskie), wypełnia znamiona art. 271 § 1 k.k. Działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej kwalifikuje czyn z § 3 tego artykułu.

Czy zakaz wykonywania zawodu lekarza specjalisty ginekologii i położnictwa może być orzeczony, jeśli oskarżona nadużyła swojego zawodu przy popełnieniu przestępstwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli oskarżony nadużył stanowiska lub wykonywanego zawodu przy popełnieniu przestępstwa, sąd może orzec zakaz wykonywania tego zawodu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że oskarżona H. R. świadomie wykorzystała swoje uprawnienia zawodowe do stworzenia fałszywej dokumentacji i wystawienia zwolnień lekarskich, co stanowiło nadużycie zawodu. Orzeczony zakaz jest uzasadniony i ma charakter zapobiegawczy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kosztów, utrzymanie w mocy w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w zakresie kosztów postępowania odwoławczego), Zakład Ubezpieczeń Społecznych (w zakresie kosztów zastępstwa procesowego)

Strony

NazwaTypRola
H. R.osoba_fizycznaoskarżona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W.instytucjaoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (29)

Główne

k.k. art. 271 § 1 i 3

Kodeks karny

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 41 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 438 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 1a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 192 § § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 226

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 180 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 175

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 616 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 53 § § 1-3

Kodeks karny

u.ś.p.u.c.i.m. art. 60 § 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

u.ś.p.u.c.i.m. art. 54

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

u.ś.p.u.c.i.m. art. 54a

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

u.o.w.s.k. art. 8

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

u.o.w.s.k. art. 2 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

u.o.w.s.k. art. 3 § ust. 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

r.m.s.o.c.r.p. art. 11 § ust. 2 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

r.m.s.o.c.r.p. art. 11 § ust. 7

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Legalność zebrania dowodów z badań laboratoryjnych mimo braku pisemnej zgody. • Możliwość wykorzystania dokumentacji medycznej oskarżonej lekarki jako dowodu. • Kwalifikacja czynu jako poświadczenia nieprawdy w dokumentacji medycznej w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (art. 271 § 3 k.k.). • Uzasadnienie orzeczenia zakazu wykonywania zawodu lekarza z powodu nadużycia go przy popełnieniu przestępstwa. • Zażalenie oskarżyciela posiłkowego dotyczące kosztów zastępstwa procesowego.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów prawa materialnego (art. 271 § 3 k.k., art. 41 § 1 k.k.). • Obraza przepisów postępowania (m.in. art. 7 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 192 § 4 k.p.k., art. 226 k.p.k.). • Błąd w ustaleniach faktycznych. • Niewłaściwa kwalifikacja prawna czynu. • Rażąca niewspółmierność kary. • Naruszenie zakazu wielokrotnego karania za ten sam czyn (w kontekście decyzji ZUS).

Godne uwagi sformułowania

„nie ma więc podstaw, by twierdzić, że dowód z wyników badania laboratoryjnego krwi [...] nie może stanowić podstawy ustaleń faktycznych” • „nie ulega wątpliwości, że o wykorzystaniu w postępowaniu przygotowawczym dokumentów zawierających tajemnicę lekarską decyduje prokurator, oraz że będzie mógł to uczynić wówczas, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości” • „nie sposób uznać, iż były to swego rodzaju „podejrzenia” oskarżonej, że kobiety w/wym. są w ciąży [...] lecz rozpoznanie, które podlegało weryfikacji z punktu widzenia prawdy lub fałszu” • „nie można przy tym uznać, iż były to swego rodzaju „podejrzenia” oskarżonej, że kobiety w/wym. są w ciąży (czyli jedynie przedstawienie swego poglądu), lecz rozpoznanie, które podlegało weryfikacji z punktu widzenia prawdy lub fałszu.” • „nie ulega wątpliwości, że do takich dokumentów należy także tzw. zwolnienie lekarskie, które stanowi dowód niezdolności do pracy pracownika.” • „kara 1 roku pozbawienia wolności, a zatem oscylująca bliżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia w żadnym razie nie razi swą surowością.” • „nadużycie zawodu przy popełnieniu przestępstwa zachodzi wtedy, gdy sprawca, popełniając określony czyn przestępny, działa formalnie w ramach uprawnień sprzężonych z wykonywaniem danego zawodu, ale umyślnie czyni niewłaściwy [...] użytek z owych uprawnień” • „Orzeczenie bowiem takiego, jak wskazuje skarżący wobec H. R. […]

Skład orzekający

Agnieszka Połyniak

przewodnicząca-sprawozdawca

Sebastian Kowalski

sędzia

Tomasz Uszpulewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących poświadczenia nieprawdy w dokumentacji medycznej, wykorzystania dowodów uzyskanych z naruszeniem przepisów, zasad orzekania zakazu wykonywania zawodu lekarza oraz rozstrzygania o kosztach procesu."

Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, specyfika przepisów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności karnej lekarza za fałszowanie dokumentacji medycznej i zwolnień lekarskich, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze, a także porusza kwestie proceduralne związane z dowodami i tajemnicą lekarską.

Lekarka skazana za fałszowanie dokumentacji medycznej – czy można wykorzystać dowody bez pisemnej zgody pacjenta?

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst