Orzeczenie · 2025-05-06

IV KA 206/25

Sąd
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
Data
2025-05-06
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚredniaokręgowy
art. 157 kkspołeczna szkodliwośćznikomy stopieńumorzenie postępowaniaprywatny akt oskarżeniaprowokacjaodwet

Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację obrońcy w sprawie o czyn z art. 157 § 2 kk, uchylił w całości zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie. Sąd odwoławczy podzielił zarzut obrońcy dotyczącym stopnia społecznej szkodliwości czynu, uznając go za znikomy. W pozostałym zakresie, w tym co do chronologii zdarzeń i oceny dowodów, Sąd Okręgowy zgodził się z ustaleniami Sądu Rejonowego, że oskarżony A. G. pierwszy uderzył pokrzywdzonego T. S. (1). Ustalono, że oskarżony popchnął i spoliczkował pokrzywdzonego, który następnie zadał mu ciosy pięścią w twarz. Sąd Okręgowy podkreślił jednak, że prowokacyjne zachowanie pokrzywdzonego (wtargnięcie na posesję, nieopuszczanie jej, zniesławianie) oraz łagodna reakcja wymiaru sprawiedliwości na jego odwetowe uderzenia (warunkowe umorzenie postępowania) przemawiają za uznaniem czynu oskarżonego za mający znikomy stopień społecznej szkodliwości. W związku z umorzeniem postępowania, Sąd nakazał zwrot uiszczonej przez pokrzywdzonego kwoty jako zryczałtowanej równowartości wydatków postępowania prywatnoskargowego. Koszty procesu, w tym wynagrodzenie pełnomocnika oskarżyciela prywatnego za postępowanie odwoławcze, zostały zasądzone od oskarżonego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie decyzji o umorzeniu postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu, gdy doszło do prowokacji ze strony pokrzywdzonego i odwetowego działania oskarżonego.

Ograniczenia stosowania

Konkretne okoliczności sprawy, w tym wiek stron i specyfika wzajemnych relacji, mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie orzeczenia do podobnych sytuacji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy czyn polegający na szarpaniu, popychaniu i uderzeniu otwartą dłonią w policzek, popełniony w reakcji na prowokacyjne zachowanie pokrzywdzonego, charakteryzuje się znikomym stopniem społecznej szkodliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę prowokacyjne zachowanie pokrzywdzonego i jego odwetowe uderzenia, czyn oskarżonego należy uznać za mający znikomy stopień społecznej szkodliwości.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że mimo iż oskarżony pierwszy uderzył pokrzywdzonego, to jego czyn był reakcją na prowokacyjne zachowanie siostrzeńca (nieopuszczanie posesji, zniesławianie). Dodatkowo, odwetowe zachowanie pokrzywdzonego spotkało się z łagodną reakcją wymiaru sprawiedliwości (warunkowe umorzenie). W świetle tych okoliczności, czyn oskarżonego został uznany za mający znikomy stopień społecznej szkodliwości.

Czy sąd odwoławczy powinien uchylić wyrok skazujący i umorzyć postępowanie, jeśli sąd pierwszej instancji błędnie ocenił stopień społecznej szkodliwości czynu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli błąd w ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu prowadzi do uznania, że czyn ten nie stanowi przestępstwa (ma znikomy stopień społecznej szkodliwości), sąd odwoławczy powinien uchylić wyrok i umorzyć postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 kpk w zw. z art. 1 § 2 kk.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy, stwierdzając znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, zastosował przepis art. 17 § 1 pkt 3 kpk, który stanowi o konieczności umorzenia postępowania, gdy społeczna szkodliwość czynu jest znikoma. W związku z tym, wyrok skazujący został uchylony.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
A. G.

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaoskarżony
T. S. (1)osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 1 § § 2

Kodeks karny

Czyn, którego społeczna szkodliwość jest znikoma, nie stanowi przestępstwa.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy społeczna szkodliwość czynu jest znikoma.

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy jest obiektywna, prawidłowa, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, oparta o całokształt ujawnionego na rozprawie materiału dowodowego i jako taka korzysta z ochrony.

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy obrażeń ciała powodujących naruszenie czynności narządów ciała na okres poniżej 7 dni.

k.p.k. art. 414 § § 1 zdanie I

Kodeks postępowania karnego

W razie uchylenia orzeczenia z powodu okoliczności uzasadniających jego zmianę, sąd odwoławczy stosuje odpowiednio przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji.

k.p.k. art. 622

Kodeks postępowania karnego

W razie umorzenia postępowania, koszty sądowe ponosi Skarb Państwa, chyba że ustawa stanowi inaczej.

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Do kosztów procesu w sprawach z oskarżenia prywatnego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kosztów w sprawach z oskarżenia publicznego, z uwzględnieniem przepisów szczególnych.

k.p.k. art. 628 § pkt 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Określa zasady ponoszenia kosztów procesu przez strony w zależności od wyniku sprawy.

k.p.k. art. 629

Kodeks postępowania karnego

Określa zasady ponoszenia kosztów procesu przez strony w zależności od wyniku sprawy.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 11 § ust 2 pkt 4 w zw. z § 11 ust. 7

Podstawa do ustalenia minimalnego wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czyn oskarżonego miał znikomy stopień społecznej szkodliwości ze względu na prowokacyjne zachowanie pokrzywdzonego i jego odwetowe działania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych oraz błędnej oceny dowodów w zakresie ustalenia, kto kogo pierwszy uderzył.

Godne uwagi sformułowania

Sporządzanie uzasadnienia na formularzu wymusza wielokrotne powtarzanie tych samych kwestii, względnie odwoływanie się do różnych rubryk formularza, zmuszając czytelnika do wielokrotnego wertowania tekstu w poszukiwaniu odniesień, czyniąc z tego dokumentu zawiłą szaradę. • każdy istotny dowód został poddany analizie i oceniony w kontekście innych, powiązanych z nim dowodów. • Ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy jest obiektywna, prawidłowa, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego • to on zaczął odpychać oskarżyciela prywatnego T. S. (1) , to on go uderzył pierwszy – bo siostrzeniec „zaczął się mądrkować”. • wszystkie te okoliczności czynu, zamiar nagły ( dolus raptus ) jaki towarzyszył oskarżonemu, prowokacyjne zachowanie oskarżyciela prywatnego, które miało prawo wzburzyć emocjonalnie oskarżonego ( nie opuszczanie posesji, zniesławianie) powodują, że stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego jest znikomy. • Rażąco niesprawiedliwa byłaby sytuacja, gdyby w tym układzie sytuacyjnym ów starszy, pobity na własnym placu człowiek, został skazany za spoliczkowanie siostrzeńca ( który zachowywał się wobec niego prowokacyjnie).

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji o umorzeniu postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu, gdy doszło do prowokacji ze strony pokrzywdzonego i odwetowego działania oskarżonego."

Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, w tym wiek stron i specyfika wzajemnych relacji, mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie orzeczenia do podobnych sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są kontekst i wzajemne relacje stron w ocenie społecznej szkodliwości czynu, nawet w przypadku naruszenia nietykalności cielesnej. Pokazuje też, że wymiar sprawiedliwości potrafi uwzględnić prowokację.

Starszy wujek spoliczkował siostrzeńca, ale to on wygrał sprawę w sądzie. Kluczowa była prowokacja.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst