IV KA 185/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuProkurator zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary grzywny i środków karnych orzeczonych wobec oskarżonego P. A., który popełnił przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. (jazda w stanie nietrzeźwości). Głównym zarzutem apelacji była niewspółmierna łagodność orzeczonej kary grzywny, podczas gdy zdaniem prokuratora należało wziąć pod uwagę wysoki stan nietrzeźwości, rodzaj naruszonych zasad bezpieczeństwa oraz społeczną szkodliwość czynu. Prokurator domagał się orzeczenia kary pozbawienia wolności w wymiarze 6 miesięcy oraz rozszerzenia zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd Okręgowy nie przychylił się do tych zarzutów. Sąd I instancji prawidłowo uwzględnił znaczną szkodliwość społeczną czynu, ale Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z art. 58 § 1 k.k. kara pozbawienia wolności jest środkiem ostatecznym, stosowanym tylko wtedy, gdy inne kary nie spełnią celów kary. W ocenie Sądu Okręgowego, biorąc pod uwagę okoliczności czynu (kierowanie motorowerem, brak szkód, jazda poza godzinami szczytu) oraz osobę sprawcy (przyznanie się, skrucha, trudna sytuacja życiowa, podjęcie leczenia odwykowego, założenie rodziny, poszukiwanie pracy), wystarczająca jest kara grzywny w znacznej wysokości oraz orzeczone środki karne, w tym świadczenie na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym. Sąd Okręgowy uznał również, że wyłączenie od zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B było uzasadnione sytuacją materialną i rodzinną oskarżonego oraz jego potrzebą znalezienia zatrudnienia. Sąd podkreślił, że zakaz powinien dotyczyć przede wszystkim rodzaju pojazdu, którym kierował sprawca. W konsekwencji apelacja prokuratora została oddalona, a zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasady proporcjonalności przy wymiarze kary za jazdę w stanie nietrzeźwości, zwłaszcza w kontekście stosowania kary pozbawienia wolności i ograniczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Dotyczy specyficznej sytuacji sprawcy i rodzaju pojazdu (motorower).
Zagadnienia prawne (2)
Czy orzeczona kara grzywny za jazdę w stanie nietrzeźwości jest niewspółmiernie łagodna w stosunku do społecznej szkodliwości czynu i właściwości sprawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara grzywny jest adekwatna i spełnia cele kary.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kara grzywny jest wystarczająca, biorąc pod uwagę, że ustawa przewiduje alternatywnie kary łagodniejsze, a kara pozbawienia wolności jest środkiem ostatecznym. Uwzględniono również okoliczności czynu (kierowanie motorowerem, brak szkód) oraz trudną sytuację życiową sprawcy.
Czy zakaz prowadzenia pojazdów powinien obejmować wszystkie pojazdy mechaniczne, czy powinien być ograniczony do rodzaju pojazdu, którym kierował sprawca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakaz powinien być ograniczony, uwzględniając sytuację sprawcy i rodzaj pojazdu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że rozszerzenie zakazu prowadzenia pojazdów na wszystkie kategorie byłoby nieproporcjonalnie surowe dla oskarżonego, utrudniając mu znalezienie zatrudnienia. Podkreślono, że zakaz powinien przede wszystkim dotyczyć rodzaju pojazdu, którym popełniono przestępstwo (motorower).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator | organ_państwowy | skarżący |
| P. A. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 53 § § 1
Kodeks karny
Wymierzając karę sąd musi mieć na uwadze, aby nie przekraczała ona stopnia winy, społecznej szkodliwości oraz aby spełniła cele zapobiegawcze i wychowawcze oraz potrzeby kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Należy również uwzględnić właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz jego zachowanie.
k.k. art. 58 § § 1
Kodeks karny
Jeżeli ustawa przewiduje możliwość wyboru rodzaju kary, a przestępstwo jest zagrożone karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 5 lat, sąd orzeka karę pozbawienia wolności tylko wtedy, gdy inna kara lub środek karny nie może spełnić celów kary. Stanowi to realizację zasady proporcjonalności.
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
u.o.p.k. art. 9
Ustawa o opłatach karnych
Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara grzywny jest wystarczająca i spełnia cele kary. • Kara pozbawienia wolności jest środkiem ostatecznym. • Ograniczenie zakazu prowadzenia pojazdów jest uzasadnione sytuacją sprawcy. • Zakaz powinien dotyczyć przede wszystkim rodzaju pojazdu, którym kierował sprawca.
Odrzucone argumenty
Kara grzywny jest niewspółmiernie łagodna. • Należało orzec karę pozbawienia wolności. • Zakaz prowadzenia pojazdów powinien być szerszy.
Godne uwagi sformułowania
niewspółmierna łagodność orzeczonej kary grzywny • nie można uznać, że była ona na tyle wysoka, by skutkowało to koniecznością wymierzania kary pozbawienia wolności • ustawodawca preferuje kary łagodniejszego rodzaju, chyba że kara ta może nie spełnić celów kary • zawarta w art. 58 § 1 k.k. dyrektywa pierwszeństwa rodzajowych kar wolnościowych, stanowi realizację konstytucyjnej zasady proporcjonalności reakcji prawnej • pozbawienie wolności jest jedną z najdalej idących ingerencji w prawa i wolności człowieka • sąd zobowiązany jest wybrać taki rodzaj i rozmiar sankcji, który realizuje konstytucyjnie usprawiedliwione cele prawa karnego, w najmniejszym stopniu ogranicza prawa i wolności skazanego • wystarczające dla osiągnięcia wobec sprawcy celów wychowawczych i zapobiegawczych jest wymierzenie samoistnej grzywny w dość znacznej przecież – jak na możliwości finansowe oskarżonego – wysokości • rażąca niewspółmierność kary występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary • pozwoliłoby mu to na znalezienie pracy i utrzymanie swojej rodziny • wobec sprawcy należy przede wszystkim orzec zakaz prowadzenia tego rodzaju pojazdu, jakim kierując dopuścił się przypisanego mu czynu
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady proporcjonalności przy wymiarze kary za jazdę w stanie nietrzeźwości, zwłaszcza w kontekście stosowania kary pozbawienia wolności i ograniczenia zakazu prowadzenia pojazdów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprawcy i rodzaju pojazdu (motorower).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie omawia ważną zasadę proporcjonalności w prawie karnym i praktyczne aspekty wymiaru kary za jazdę po alkoholu, co jest tematem interesującym dla prawników i osób zainteresowanych prawem.
“Czy kara za jazdę po alkoholu zawsze musi być surowa? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasadę proporcjonalności.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.