IV KA 167/16

Sygn. akt IV Ka 167/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Rusin Protokolant: Magdalena Telesz przy udziale Barbary Chodorowskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. sprawy K. L. syna R. i D. z domu K. urodzonego (...) w W. oskarżonego z art. 191 § 1 kk i art. 191 § 2 kk i art. 158 § 1 kk i art. 157 § 1 kk i art. 157 § 2 kk w związku z art. 11 § 2 kk , art. 191 § 1 kk i art. 191 § 2 kk i art. 158 § 1 kk w związku z art. 11 § 2 kk , art. 275 § 1 kk i art. 276 kk w związku z art. 11 § 2 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 25 stycznia 2016 r. sygnatura akt III K 661/15 I. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. S. K. z Kancelarii Adwokackiej w W. 516,60 złotych tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Sygn. akt IV Ka 167 / 16 UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w Wałbrzychu oskarżył K. L. o to, że: I. w dniu 3 marca 2015 roku w W. , woj. (...) działając wspólnie i w porozumieniu z W. P. poprzez uderzanie z pięści, szarpanie i grożenie w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 1000 zł wziął udział w pobiciu D. R. w wyniku którego spowodowali u w/w pokrzywdzonego złamanie V kości śródręcza prawego, które to obrażenia naruszyło czynności narządu ciała powyżej dni siedmiu oraz zadrapania na czole, nosie, na lewym przedramieniu i grzbietowej powierzchni lewej ręki, podbiegnięć krwawych wargi górnej, okolicy zausznej lewej z zadrapaniami i otarciami na plecach, które to obrażenia naruszyły czynności narządu ciała poniżej dni siedmiu, tj. o przestępstwo z art. 191§ 1 i 2 kk i art. 158§1 kk i art. 157§1 kk i art. 157§2 kk w zw. z art. 11 §2kk . II. w dniu 3 marca 2015 roku w W. , woj. (...) działając wspólnie i w porozumieniu z W. P. poprzez uderzanie z pięści, szarpanie i grożenie w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 1000zł wzięli udział w pobiciu A. M. oraz Ł. K. w którym to narazili w/w pokrzywdzonych na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku określonego w art. 156§1 kk lub art. 157§1 kk , tj. o przestępstwo z art. 191§ 2 kk i art. 158§1 kk w zw. z art. 11§2 kk . III. w dniu 18 lutego 2015 roku w W. , woj. (...) przy ul. (...) za lady w firmie (...) zabrał w celu przywłaszczenia portfel z zawartością dowodu osobistego, prawa jazdy oraz karty emeryta i rencisty, czym działał na szkodę A. S. , tj. o przestępstwo z art. 275§1 kk i art. 276 kk w zw. z art. 11 §2 kk . Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wyrokiem z dnia 25 stycznia 2016r. sygn. akt II K 661 /15: I. oskarżonego K. L. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku, tj. występku z art. 190 § 2 kk i art. 158 § 1 kk i art. 157 § 1 kk i art. 157§2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za czyn ten na podstawie art. 157 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności; II. oskarżonego K. L. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie II części wstępnej wyroku, tj. występku z art. 190 § 2 kk i art. 158 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za czyn ten na podstawie art. 158§1 kk w zw. z art. 11§2 kk wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; III. oskarżonego K. L. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie III części wstępnej wyroku, tj. występku z art. 275§1 kk i art. 276kk w zw. z art. 11 §2 kk i za czyn ten na podstawie art. 275§1 kk w zw. z art. 11§3 kk i art. 34 §la pkt 3 kk wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy ograniczenia wolności w postaci powstrzymywania się od nadużywania alkoholu oraz używania środków odurzających; IV. na podstawie art. 85 kk oraz art. 87§1 kk połączył kary pozbawienia wolności orzeczone w pkt I, II wyroku oraz karę ograniczenia wolności orzeczoną w punkcie III wyroku i wymierzył oskarżonemu K. L. karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, V. na podstawie art. 69 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 2 (dwóch) lat próby; VI. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. S. K. z Kancelarii Adwokackiej w W. kwotę 516,60złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu; VII. zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych, poniesione wydatki zaliczając na rachunek Skarbu Państwa. Z wyrokiem tym w części orzeczenia o karze nie pogodził się oskarżyciel publiczny. Apelujący prokurator powołując się na przepisy art. 427 § 1 i 2 oraz art. 439 § 1 pkt 5 wyrokowi temu zarzucił orzeczenie kary nieznanej ustawie, a to kary ograniczenia wolności polegającej na powstrzymywaniu się od nadużywania alkoholu oraz używania środków odurzających, która to kara przewidziana jest przez k.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.07.2015 roku, podczas gdy podstawą orzekania w sprawie były przepisy k.k. obowiązujące do dnia 30.06.2015 r. jako przepisy względniejsze dla sprawcy i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy zważył co następuje; Apelacja jest zasadna i skutkuje wnioskowanym w niej orzeczeniem kasatoryjnym zaskarżonego wyroku. Skoro sąd rejonowy w pisemnych motywach wskazał, iż wobec względności przepisów kodeksu karnego obowiązujących w dacie popełnionych czynów, zastosował przepisy w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015r., to oczywistym pozostaje, że w pkt. III dyspozycji wyroku dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego przez wymierzenie oskarżonemu kary nie znanej w tym czasie, tj. kary „ograniczenia wolności w postaci powstrzymywania się od nadużywania alkoholu oraz używania środków odurzających”. Sąd sprzecznie do tego uzasadnienia przywołał w wyroku za podstawę zaskarżonego orzeczenia art. 34 § 1a pkt.3 kk , który przecież obowiązuje dopiero od 1 lipca 2015r. ( został dodany przez art. 1 pkt 5) ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. Dz.U.2015.396 zmieniającej kodeks karny z dniem 1 lipca 2015 r.). Nie ulega też najmniejszej wątpliwości, że kodeks karny w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015r. nie przewidywał kary ograniczenia wolności w takiej postaci, jak to orzekł sąd rejonowy. Uchybienie to stanowi zatem bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt.5 kpk i nie można go naprawić w postępowaniu apelacyjnym, tym bardziej, że wyrok wydano w ramach wniosku w trybie art. 387 kpk . Bezwzględność przesłanki z art. 439 § 1 kpk polega na tym, że w razie jej stwierdzenia sąd odwoławczy uchyla zaskarżone orzeczenie niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów i bez badania wpływu danego uchybienia na treść orzeczenia. Wymienione w art. 439 § 1 kpk uchybienia są tak istotne, że dyskwalifikują one zaskarżone orzeczenie i powodują niejako automatyczne jego uchylenie, a więc wyeliminowanie z obrotu prawnego. Twierdzenie Sądu I instancji, iż skoro przedmiotowa kara ograniczenia wolności podlega połączeniu w ramach kary łącznej, to pomyłka tegoż sądu w stosowaniu ustaw cyt.” dla sprawy nie ma to żadnego, ale to żadnego znaczenia” razi nieznajomością prawa procesowego. Niezależnie od zarzutów apelacji wytknąć sądowi rejonowemu także należy inne istotne błędy w stosowaniu prawa materialnego. Mianowicie z niezrozumiałych powodów czyny I i II, polegające na wymuszeniu przemocą wierzytelności, sąd I instancji zamiast z art. 191 § 2 kk zakwalifikował z art. 190 § 2 kk ( w kumulatywnym związku z innymi przepisami), a przecież ten przepis określa wyłącznie wnioskowy charakter ścigania występku groźby karalnej. Nadto karę za czyn II, który powinien być zakwalifikowany z art. 191 § 2 kk i art. 158§ 1 kk w zw. z art.11 § 2 kk , również wymierzono błędnie, bo „na podstawie art. 158 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk ”. W podstawie wymiaru kary należało przecież przywołać – zgodnie z dyspozycją art. 11 § 3 kk przepis przewidujący karę najsurowszą, zatem art. 191 § 2 kk , określający karę pozbawienia wolności od 3-ch miesięcy do lat 5-ciu, a nie – jak to przyjął sąd I instancji, art. 158 § 1 kk , w którym górne ustawowe zagrożenie karą wynosi tylko 3 lata pozbawienia wolności. Zapomniał także sąd rejonowy o potrzebie wskazania w podstawie wymiaru kary art. 11 § 3 kk , skoro wymierzał karę za występek kwalifikowany kumulatywnie. W toku ponownego rozpoznania sprawy sąd I instancji zadba o odpowiednie naprawienie wytkniętych tu uchybień prawa materialnego.