IV KA 166/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego K. T. od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 23 stycznia 2024 roku (sygn. akt II K 24/23), którym oskarżony został skazany za przestępstwo niealimentacji z art. 209 § 1a Kodeksu karnego. Obrońca zarzucił obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 366 § 1 i 410 kpk, poprzez dowolną ocenę wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadków, co miało doprowadzić do nieprawidłowych ustaleń faktycznych, zwłaszcza w zakresie strony podmiotowej czynu i kwalifikacji prawnej. Sąd odwoławczy analizując całokształt zebranych dowodów uznał, że sąd pierwszej instancji zebrał je w sposób wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia i należycie ocenił, co pozwoliło na wyprowadzenie prawidłowych ustaleń faktycznych. Sąd szczegółowo omówił znamiona przestępstwa niealimentacji, podkreślając, że czynność sprawcza polega na uporczywym uchylaniu się od wykonania obowiązku alimentacyjnego, który jest możliwy do wykonania. Wskazał, że obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka istnieje niezależnie od orzeczenia sądu i trwa do chwili osiągnięcia przez dziecko zdolności do samodzielnego utrzymywania się. Podkreślono, że możliwości zarobkowe zobowiązanego określa się nie według faktycznie osiąganych dochodów, ale według tego, jakie dochody może osiągać przy pełnym wykorzystaniu swoich sił i zdolności. Sąd odwoławczy stwierdził, że oskarżony, mimo trudnej sytuacji osobistej, nie wykazywał wystarczającej aktywności w poszukiwaniu pracy i nie przekazywał środków na utrzymanie córki, co nosi znamiona uporczywości. Sąd odniósł się również do kwalifikacji czynu z art. 209 § 1a kk, wskazując, że narażenie na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych obejmuje nie tylko potrzeby biologiczne, ale także wyższego rzędu, niezbędne do funkcjonowania w społeczeństwie. W ocenie sądu, sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił sprawstwo i winę oskarżonego oraz wymierzył adekwatną karę. W związku z tym apelacja obrońcy została uznana za niezasadną, a wyrok sądu pierwszej instancji utrzymano w mocy. Sąd odwoławczy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa niealimentacji, w szczególności pojęcia uporczywości oraz zakresu podstawowych potrzeb życiowych dziecka.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może być stosowane analogicznie w podobnych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny w sprawie o przestępstwo niealimentacji, w szczególności w zakresie strony podmiotowej czynu i jego kwalifikacji prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo zebrał i ocenił dowody, a ustalenia faktyczne znajdują oparcie w materiale dowodowym.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że sąd pierwszej instancji dokonał wszechstronnej i prawidłowej oceny dowodów, co pozwoliło na wyprowadzenie trafnych ustaleń faktycznych. Argumentacja apelacji dotycząca dowolności oceny dowodów została uznana za niezasadną.
Czy zachowanie oskarżonego polegające na niepłaceniu alimentów przez okres prawie 10 miesięcy, mimo posiadania możliwości zarobkowych, nosi znamiona uporczywości w rozumieniu art. 209 § 1 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zachowanie oskarżonego nosi znamiona uporczywości.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy stwierdził, że oskarżony, mimo posiadania możliwości zarobkowych, nie wykazywał wystarczającej aktywności w poszukiwaniu pracy i nie przekazywał środków na utrzymanie córki, co świadczy o jego złej woli i lekceważeniu obowiązku alimentacyjnego. Trwała bezczynność w tym zakresie świadczy o jego zamiarze.
Czy w przypadku przestępstwa niealimentacji z art. 209 § 1a kk, narażenie osoby uprawnionej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych obejmuje również potrzeby wyższego rzędu, takie jak koszty kształcenia i rozwoju dziecka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, narażenie na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych obejmuje również potrzeby wyższego rzędu.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy podkreślił, że za podstawowe potrzeby życiowe należy uznać nie tylko te niezbędne dla biologicznej egzystencji, ale także te wyższego rzędu, które są konieczne do funkcjonowania jako pełnoprawny członek społeczeństwa, w tym potrzeby związane z edukacją i rozwojem dziecka.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. T. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| V. T. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona (córka oskarżonego) |
| A. P. | osoba_fizyczna | świadkini |
| T. C. | osoba_fizyczna | świadkini |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 209 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo niealimentacji - uporczywe uchylanie się od wykonania obowiązku opieki.
k.k. art. 209 § § 1a
Kodeks karny
Kwalifikowana forma przestępstwa niealimentacji - narażenie na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek wszechstronnego rozważenia wszystkich dowodów i wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek prowadzenia postępowania bez nieuzasadnionej zwłoki.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek oparcia orzeczenia na całokształcie ujawnionych okoliczności.
k.r.o. art. 133 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka.
k.r.o. art. 135 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zakres świadczeń alimentacyjnych.
k.r.o. art. 138
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zmiana wysokości alimentów.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania (art. 7, 366 § 1, 410 kpk) poprzez dowolną ocenę dowodów i niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy. • Brak uporczywości w uchylaniu się od obowiązku alimentacyjnego. • Niewłaściwa kwalifikacja prawna czynu.
Godne uwagi sformułowania
czynność sprawcza przestępstwa niealimentacji polega na uporczywym uchylaniu się od wykonania ciążącego na sprawcy z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby, przez co naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. • Możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego określają zarobki i dochody, jakie uzyskiwałby przy pełnym wykorzystaniu swych sił fizycznych i zdolności umysłowych, nie zaś rzeczywiste zarobki i dochody. • Przestępstwa z art. 209 § 1 kk może zatem dopuścić się tylko ten, kto mógłby wykonać ciążący na nim obowiązek, ale nie czyni tego mimo realnych możliwości. • Za podstawowe potrzeby życiowe, w rozumieniu art. 209 § 1a kk, należy uznać zatem nie tylko potrzeby jakich zaspokojenie jest niezbędne dla biologicznej egzystencji osoby uprawnionej do alimentacji, ale także potrzeby wyższego rzędu, których zabezpieczenie jest danej osobie niezbędne do tego, aby mogła funkcjonować jako równoprawny i pełnowartościowy członek społeczeństwa.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa niealimentacji, w szczególności pojęcia uporczywości oraz zakresu podstawowych potrzeb życiowych dziecka."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może być stosowane analogicznie w podobnych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu niealimentacji i zawiera szczegółowe omówienie prawnych aspektów tego przestępstwa, co jest cenne dla prawników i osób zainteresowanych prawem rodzinnym.
“Czy uchylanie się od alimentów zawsze jest przestępstwem? Sąd wyjaśnia kluczowe znamiona niealimentacji.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.