IV KA 1574/16
Podsumowanie
Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędów proceduralnych i niepełnego materiału dowodowego.
Sąd Okręgowy w Szczecinie uchylił wyrok Sądu Rejonowego w sprawie A. B. i I. P. oskarżonych o rozbój i zniszczenie mienia. Powodem uchylenia były błędy proceduralne, w tym nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych dowodów, co mogło wpłynąć na ustalenia faktyczne i kwalifikację prawną czynu. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając apelacje prokuratora i oskarżonej A. B., uchylił wyrok Sądu Rejonowego z dnia 23 czerwca 2016 r. (sygn. VI K 727/15) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy stwierdził błędy w ustaleniach faktycznych, które były następstwem naruszenia przepisów procesowych dotyczących postępowania dowodowego, w szczególności art. 167 § 1 kpk i art. 391 § 1 kpk. Sąd Rejonowy nie przeprowadził wnikliwie postępowania dowodowego, nie dopuścił z urzędu dowodów z zeznań kluczowych świadków (K. T., P. S., M. B. (2)) ani nie odczytał uprzednio złożonych zeznań świadków (M. B. (1), R. J.) w sytuacji wystąpienia rozbieżności. Sąd Okręgowy wskazał, że materiał dowodowy był niepełny i niewystarczający do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych, co uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie sprawy na etapie apelacji. Sąd odwoławczy podkreślił konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, w tym rozważenia kumulatywnej kwalifikacji czynu z art. 280 § 1 kk (rozbój) i art. 268 § 2 kk (zniszczenie zapisu na nośniku danych) lub art. 288 § 1 kk (zniszczenie laptopa).
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów procesowych, w szczególności art. 167 § 1 kpk i art. 391 § 1 kpk, poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych dowodów i nieodczytanie istotnych zeznań.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie wykazał należytej wnikliwości w postępowaniu dowodowym, nie dopuścił z urzędu dowodów z zeznań kluczowych świadków (K. T., P. S., M. B. (2)) ani nie odczytał uprzednio złożonych zeznań świadków (M. B. (1), R. J.) w sytuacji wystąpienia rozbieżności, co mogło mieć wpływ na ustalenia faktyczne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| I. P. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| M. B. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| M. B. (2) | osoba_fizyczna | świadek |
| K. T. | osoba_fizyczna | świadek |
| P. S. | osoba_fizyczna | świadek |
| R. J. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (15)
Główne
k.k. art. 280 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 268 § 2
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 37a
Kodeks karny
k.k. art. 63 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 633
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 391 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 167 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 2 § 2
Kodeks postępowania karnego
u.i.d.p.p. art. 3 § 1
Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
informatyczny nośnik danych to: materiał lub urządzenie służące do zapisywania, przechowywania i odczytywania danych w postaci cyfrowej lub analogowej.
k.k. art. 288 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obraza przepisów postępowania przez sąd I instancji (art. 7 kpk, art. 5 § 2 kpk, art. 167 § 1 kpk, art. 391 § 1 kpk). Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. Niepełny materiał dowodowy uniemożliwiający prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Konieczność dopuszczenia dodatkowych dowodów z zeznań świadków.
Godne uwagi sformułowania
Sąd odwoławczy zważył, co następuje: Apelacje prokuratora oraz oskarżonej A. B. okazały się o tyle skuteczne, że inicjując instancyjną kontrolę zaskarżonego orzeczenia, doprowadziły do uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu (...) do ponownego rozpoznania. Kontrola zaskarżonego wyroku wykazała bowiem błędy w ustaleniach faktycznych stanowiące następstwo naruszenia przepisów procesowych odnoszących się do przebiegu postępowania dowodowego, to jest art. 167 § 1 kpk i art. 391 § 1 kpk, które to naruszenia mogły mieć wpływ na treść orzeczenia. Tymczasem lektura pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego dowodzi, że Sąd ten dokonując zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzuconego oskarżonym i uznając, że dopuściły się one wyłącznie występku z art. 268 § 2 kk, nie popełniając przy tym zarzucanego im przestępstwa rozboju z art. 280 § 1 kk, wyprowadził wnioski w sposób dalece dowolny, nie wyjaśniając wszelkich okoliczności faktycznych, które w toku przewodu sądowego mogły zostać wyjaśnione. Powołany przepis art. 167 § 1 kpk przewidujący jako regułę przeprowadzanie na etapie postępowania jurysdykcyjnego dowodów przez same strony procesowe odzwierciedlał jeden z koronnych postulatów nowelizacji z 27 września 2013r. jakim stała się maksymalizacja zasady kontradyktoryjności procesu, a tym samym aktywizacja stron w prowadzeniu sporu i przeniesienia na nie ( zwłaszcza oskarżyciela publicznego ) odpowiedzialności za wynik procesu. Sąd Rejonowy ponownie rozpoznając sprawę winien będzie rozważyć, czy w odniesieniu do oskarżonych nie zachodzi w niniejszej sprawie realny zbieg przepisów, o którym mowa w art. 11 § 2 kk , tj. przepisu art. 268 § 2 kk ( zniszczenie zapisu na informatycznym nośniku danych ) z art. 280 § 1 kk ( rozbój ), ewentualnie z art. 288 § 1 kk ( zniszczenie laptopa )
Skład orzekający
Ryszard Małachowski
przewodniczący
Agnieszka Bobrowska
sędzia
Marzanna Kucharczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania dowodowego w sprawach karnych (art. 167 § 1 kpk, art. 391 § 1 kpk), zasada kontradyktoryjności, obowiązek sądu dopuszczenia dowodów z urzędu w wyjątkowych sytuacjach, analiza kwalifikacji prawnej czynów z art. 280 § 1 kk, art. 268 § 2 kk, art. 288 § 1 kk."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i błędów proceduralnych sądu pierwszej instancji. Wartość precedensowa może być ograniczona do kwestii proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku i konieczności ponownego rozpoznania sprawy, co jest istotne dla zrozumienia funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
“Błędy proceduralne uchyliły wyrok: dlaczego sąd nie zebrał wszystkich dowodów?”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV Ka 1574/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lutego 2017 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Ryszard Małachowski (ref.) Sędziowie: SO Agnieszka Bobrowska del. SR Marzanna Kucharczyk Protokolant: Kamila Michalak przy udziale Prokuratora Prok. Okr. Damiana Kordykiewicza po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy A. B. i I. P. oskarżonych z art. 280 § 1 kk na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i oskarżoną A. B. od wyroku Sądu Rejonowego (...) z dnia 23 czerwca 2016 r. sygn. VI K 727/15 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę A. B. i I. P. przekazuje Sądowi Rejonowemu (...) do ponownego rozpoznania. SSO Agnieszka Bobrowska SSO Ryszard Małachowski del. SSR Marzanna Kucharczyk Sygn. akt IV Ka 1574 / 16 UZASADNIENIE A. B. i I. P. zostały oskarżone o to, że w dniu 15 kwietnia 2015r., w S. , przy ul. (...) , działając wspólnie i w porozumieniu, po uprzednim użyciu przemocy w postaci szarpania, dokonały zaboru w celu przywłaszczenia laptopa marki A. o wartości deklarowanej 1.000 zł, czym działały na szkodę M. B. (1) , to jest o czyn z art. 280 § 1 kk . Sąd Rejonowy (...) wyrokiem z dnia 23 czerwca 2016r., sygn. akt VI K 727 / 15, uznał oskarżone za winne tego, że w dniu 15 kwietnia 2015r. w S. przy ul. (...) , działając wspólnie i w porozumieniu, dokonały zniszczenia laptopa marki A. o wartości deklarowanej 1.000 zł na szkodę M. B. (1) w celu usunięcia zapisów na informatycznym nośniku danych, kwalifikując ten czyn z art. 268 § 2 kk i za ten czyn na tej podstawie w zw. z art. 37a kk wymierzył A. B. i I. P. karę grzywny w wysokości po 100 stawek dziennych po 20 zł każda. Na podstawie art. 63 § 1 kk na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonym okres zatrzymania w sprawie, to jest A. B. od 15.04.2015r. godz. 22:30 do 16.04.2015r., a I. P. od 15.04.2015r. godz. 23:00 do 16.04.2015r. Na podstawie art. 627 kpk i art. 633 kpk zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe związane z ich udziałem w sprawie i wymierzył im po 200 zł opłaty. Apelacje od powyższego wyroku wnieśli prokurator oraz oskarżona A. B. . Oskarżyciel publiczny zaskarżonemu w całości wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7 kpk mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego przejawiającą się przyjęciem, że zachowanie oskarżonych ukierunkowane motywami głównie na usunięcie danych informatycznych z dysku twardego lub wirtualnego laptopa M. B. (1) i w tym celu zabór tego laptopa po uprzednim użyciu wobec M. B. (1) przemocy, nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 280 § 1 kk , a jedynie z art. 268 § 2 kk . Podnosząc powyższe zarzuty prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Oskarżona A. B. zaskarżonemu w całości wyrokowi zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku: a) art. 5 § 2 kpk oraz art. 7 kpk poprzez wydanie orzeczenia skazującego bez dowodów uprawdopodabniających fakt zawinienia oraz fakt zaboru laptopa przez oskarżone z samochodu pokrzywdzonej oraz poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania poprzez przyjęcie, iż wewnętrznie sprzeczne zeznania świadka M. B. (1) są wystarczającym dowodem na przyjęcie winy oskarżonych; b) art. 391 § 1 kpk poprzez nieodczytanie świadkowi M. B. (1) protokołu z jej zeznań z postępowania przygotowawczego, podczas gdy w toku postępowania sądowego świadek zeznawała odmiennie, często zmieniając przy tym wersję zdarzeń, a jej zeznania były nacechowane impulsywnością i chaotycznym tokiem myślenia; 2. mający wpływ na treść zaskarżonego wyroku błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a polegający na przyjęciu, iż oskarżone przyznały świadkowi M. B. (1) , że zabrały laptopa z jej samochodu celem usunięcia z niego danych i utopiły go w O. , podczas gdy świadek wskazała w toku postępowania przygotowawczego, iż oskarżona I. P. powiedziała jej, że telefonu może poszukać w O. , który to telefon jej oddała, natomiast z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego nie wynika, aby oskarżone zabrały laptopa z samochodu M. B. (1) , a jedynie telefon komórkowy, który po chwili został pokrzywdzonej zwrócony, bowiem na podstawie chaotycznych i co chwilę zmienianych zeznań M. B. (1) nie można uznać, iż oskarżone dokonały zaboru laptopa z samochodu. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o ustalenie, iż oskarżona A. B. nie popełniła zarzucanego jej czynu z art. 268 § 2 kk i, w oparciu o powyższe, o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej od postawionego jej zarzutu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w stosunku do oskarżonej A. B. i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd odwoławczy zważył, co następuje: Apelacje prokuratora oraz oskarżonej A. B. okazały się o tyle skuteczne, że inicjując instancyjną kontrolę zaskarżonego orzeczenia, doprowadziły do uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu (...) do ponownego rozpoznania. Kontrola zaskarżonego wyroku wykazała bowiem błędy w ustaleniach faktycznych stanowiące następstwo naruszenia przepisów procesowych odnoszących się do przebiegu postępowania dowodowego, to jest art. 167 § 1 kpk i art. 391 § 1 kpk , które to naruszenia mogły mieć wpływ na treść orzeczenia. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 2 § 2 kpk podstawę wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne. Warunkiem zaakceptowania poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych jest ich oparcie na pełnym materiale dowodowym, zgromadzonym zgodnie z przepisami kodeksu postępowania karnego i pozwalającym na wyjaśnienie wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, poddanych następnie wnikliwej i wszechstronnej ocenie, zgodnej ze wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, która powinna znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu wyroku. Tylko wówczas dokonana przez Sąd I instancji ocena dowodów będzie mogła korzystać z ochrony art. 7 kpk . Tymczasem lektura pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego dowodzi, że Sąd ten dokonując zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzuconego oskarżonym i uznając, że dopuściły się one wyłącznie występku z art. 268 § 2 kk , nie popełniając przy tym zarzucanego im przestępstwa rozboju z art. 280 § 1 kk , wyprowadził wnioski w sposób dalece dowolny, nie wyjaśniając wszelkich okoliczności faktycznych, które w toku przewodu sądowego mogły zostać wyjaśnione. Przede wszystkim bowiem Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie dowodowe bez zachowania należytej wnikliwości, a w konsekwencji zbyt powierzchownie rozpoznał okoliczności czynu zarzuconego oskarżonym. Wskazać przy tym należy, że stwierdzone w niniejszej sprawie uchybienia w sposobie procedowania Sądu meriti , które mogły mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, powodują konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości, co uzasadnia kasatoryjnym charakter rozstrzygnięcia Sądu odwoławczego. Podejmując rozważania we wskazanym zakresie wskazać należy w pierwszej kolejności, że z uwagi na to, iż akt oskarżenia w niniejszej sprawie wpłynął do Sądu Rejonowego w dniu 1 grudnia 2015r., a zatem po dniu 30 czerwca 2015r., w myśl art. 25 ust. 1 noweli marcowej ( ustawa z dnia 11 marca 2016r. zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2016r., poz. 437 ), Sąd Rejonowy zasadnie procedował na podstawie przepisów w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 września 2013r. o zmianie ustawy – Kodeks postepowania karnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2013r., poz. 1247 ), która weszła w życie w dniu 1 lipca 2015r. W myśl obowiązującego zaś wówczas art. 167 § 1 kk ( według treści sprzed 15 kwietnia 2016r.): „ w postępowaniu przed sądem, które zostało wszczęte z inicjatywy strony, dowody przeprowadzane są przez strony po ich dopuszczeniu przez przewodniczącego lub sąd. W razie niestawiennictwa strony, na której wniosek dowód został dopuszczony, a także w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, dowód przeprowadza sąd w granicach tezy dowodowej. W wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, sąd może dopuścić i przeprowadzić dowód z urzędu” . Powołany przepis art. 167 § 1 kpk przewidujący jako regułę przeprowadzanie na etapie postępowania jurysdykcyjnego dowodów przez same strony procesowe odzwierciedlał jeden z koronnych postulatów nowelizacji z 27 września 2013r. jakim stała się maksymalizacja zasady kontradyktoryjności procesu, a tym samym aktywizacja stron w prowadzeniu sporu i przeniesienia na nie ( zwłaszcza oskarżyciela publicznego ) odpowiedzialności za wynik procesu. Zastrzeżenie dla sądu jedynie dwóch przypadków dopuszczalnej ingerencji w dowodzenie stanowiło gwarancję zachowania znamiennej dla modelu kontradyktoryjnego trójelementowej relacji pomiędzy przeciwstawnymi stronami i sądem - wyłącznie jako rozstrzygającym sprawę bezstronnym arbitrem, a tym samym stwarzało lepsze warunki dla tak proceduralnej, jak i materialnej sprawiedliwości orzeczeń. Jedynie wyjątkowo zatem, m. in. gdy było to uzasadnione szczególnymi okolicznościami rozumianymi jako niebezpieczeństwo niesprawiedliwego i godzącego w zasadę prawdy materialnej rozstrzygnięcia, sąd mógł dopuścić i przeprowadzić dowód z urzędu. W realiach konkretnej sprawy uzasadnione jest zatem skorzystanie przez sąd, przy bierności stron, z inicjatywy dowodowej, albowiem, skoro sąd powinien z prerogatywy ingerencji z urzędu w sferę prowadzenia postępowania dowodowego korzystać in extremis , to taka właśnie sytuacja wyjątkowa jednocześnie zobowiązuje sąd do skorzystania z tej prerogatywy, a uprawnienie przeradza się – po zdiagnozowaniu przez sąd, że w istocie zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami – w obowiązek. Niewyjaśnienie bowiem przez sąd meriti określonych okoliczności, na skutek zaniechania inicjatywy dowodowej, przy braku aktywności stron w tym zakresie, może negatywnie wpłynąć na ferowane orzeczenie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie mamy właśnie do czynienia z taką sytuacją, gdzie mimo braku aktywności stron postępowania ( tj. prokuratora oraz oskarżonych ) w zakresie składania wniosków dowodowych, Sąd meriti poczynił ustalenia faktyczne w oparciu o niekompletny materiał dowodowy przyjmując w oparciu m.in. o zeznania M. B. (1) , że pomiędzy nią a I. P. i A. B. doszło w dniu 15 kwietnia 2015r. do dwóch szarpanin, przy czym w wyniku tej drugiej szarpaniny oskarżone zabrały pokrzywdzonej z samochodu laptopa. Sąd Rejonowy nie ustalił jednakże w jaki sposób miało dojść do zabrania laptopa M. B. (1) , a - jak wynika z zeznań pokrzywdzonej - leżał on pod jej siedzeniem w samochodzie, a zatem z przodu pod siedzeniem kierowcy ( k.17 ). Co istotne natomiast z zeznań M. B. (1) złożonych przed Sądem ( k. 17 ), a także z zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa ( k.11 ) wynika, że świadkiem tej drugiej szarpaniny był jej sąsiad K. T. , który nie został w niniejszej sprawie przesłuchany. Sąd I instancji, mimo bowiem braku wniosku stron o przesłuchanie w charakterze świadka K. T. , nie dostrzegł potrzeby dopuszczenia dowodu z jego zeznań z urzędu. Podobnie nie został w toku przewodu sądowego przesłuchany funkcjonariusz Policji P. S. , który składając zeznania tuż po zdarzeniu, bo w dniu 16 kwietnia 2015r., podał: „ Kobiety ( tj. oskarżone ) wspomniały, że zabrały laptopa pokrzywdzonej, ale aktualnie tego laptopa nie mają. ” ( k. 24 zbiór C ). Powyższe zgodne jest z wersją prezentowaną przez pokrzywdzoną, która także -wskazując na to co mogło się stać z jej laptopem - zeznała, że oskarżone: „ Do mnie się śmiały, że mogę go poszukać w O. . ” ( k.17 ). Mając zatem na uwadze powyższe, a także okoliczność, że zeznaniom pokrzywdzonej przeczą wyjaśnienia oskarżonych, które nie przyznały się ani do zaboru laptopa należącego do M. B. (1) , ani do jego zniszczenia, Sąd meriti winien był na tę okoliczność dopuścić dowód z zeznań świadka P. S. celem dokonania prawidłowej oceny wiarygodności wskazanych wyżej osobowych źródeł dowodowych. Podkreślić przy tym należy, że ewentualne dopuszczenie dowodu z zeznań funkcjonariusza Policji P. S. , którego zeznaniom przeczą wyjaśnienia A. B. i I. P. , na okoliczność informacji jakie pozyskał on od oskarżonych na temat zdarzenia z dnia 15 kwietnia 2015r. nie będzie miało charakteru dowodu zastępującego dowody z wyjaśnień A. B. i I. P. , a jedynie będzie dowodem podlegającym ocenie na równi z innymi dowodami, mając przy tym istotne znaczenie dla dokonania ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie ( tak: wyrok Sądu Najwyższego – Izba Karna z dnia 16 listopada 2016r., sygn. akt II K 225 / 16 ). Wyjaśniając okoliczności zajścia z dnia 15 kwietnia 2015r. Sąd Rejonowy zaniechał również odczytania świadkowi R. J. uprzednio złożonych przez niego w postępowaniu przygotowawczym zeznań, mimo iż przed Sądem zeznawał on odmiennie niż w toku śledztwa w kwestii tego czy widział co podczas pierwszej szarpaniny robiła A. B. . Świadek R. J. zeznając w toku rozprawy podał: „ W samochodzie była jeszcze jedna dziewczyna, ale ona też nic nie mówiła, nie robiła. ” i „ Osoba, która siedziała w samochodzie pokrzywdzonej pozostała w samochodzie, nie wysiadała . ” (k. 23 ), natomiast w toku postępowania przygotowawczego zeznał: „ Dokładnie co robiła ta dziewczyna co siedziała na fotelu pasażera to ja nie widziałem .” oraz „ Co ta druga dziewczyna robiła to nie wiem, nie widziałem .” ( k.081 v. zbiór C ). Stwierdzić zatem należy, że pomiędzy zeznaniami świadka wystąpiła rozbieżność odnośnie tego czy widział czy też nie co podczas pierwszej szarpaniny robiła A. B. . Nadto zeznając w toku śledztwa R. J. zeznał, że widział jak dziewczyna, która zajechała drogę pokrzywdzonej ( tj. I. P. ) wtargnęła do środka jej samochodu ( 081v. ), natomiast z opisu zdarzenia zaprezentowanego przez tego świadka przed Sądem Rejonowym wyłania się obraz jakoby I. P. jedynie otworzyła drzwi do samochodu M. B. (1) od strony kierowcy i zaczęła szarpać pokrzywdzoną ( k.23 ). Stwierdzić zatem należy, że nie odczytując na rozprawie R. J. uprzednio złożonych przez tego świadka zeznań, Sąd I instancji dopuścił się uchybienia z art. 391 § 1 kpk , które mogło mieć wpływ na treść zapadłego w sprawie wyroku. Co do zasady bowiem każda odmienność w treści zeznań, którą sąd stwierdzi, uzasadnia jej weryfikację poprzez odczytanie odpowiedniego fragmentu zeznań świadka, jeżeli w ocenie sądu może to mieć znaczenie dla dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych. Ujawnienie tych zeznań jest wręcz obowiązkiem wynikającym z dążenia w procesie karnym do wykrycia prawdy i maksymalnego uprawdopodobnienia osiągnięcia sprawiedliwości materialnej. Tymczasem w niniejszym postepowaniu, mimo rozbieżności w zeznaniach R. J. , zaniechano odczytania uprzednio złożonych przez niego zeznań. Ustalając przebieg zdarzenia z dnia 15 kwietnia 2015r. Sąd meriti w głównej mierze oparł się na zeznaniach M. B. (1) złożonych na rozprawie oceniając je jako chaotyczne i emocjonalne, niemniej jednak dając im wiarę. Stwierdzić jednak należy, że zeznania te pokrzywdzona złożyła niemal po roku od momentu zajścia z udziałem oskarżonych oraz w ich obecności, co, z uwagi na konflikt pomiędzy oskarżonymi a pokrzywdzoną, uzasadnia impulsywność i emocjonalność jej zeznań. Zauważyć jednak należy, że M. B. (1) w sposób szczegółowy opisała przebieg tego zdarzenia jeszcze w dniu 15 kwietnia 2015r. w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa ( k. 9 – 11, zbiór C ). Sąd meriti nie odczytał jednak pokrzywdzonej złożonych przez nią uprzednio zeznań, z których wynika między innymi, że podczas drugiej szarpaniny: „(…) I. wyciągnęła tylnymi drzwiami laptopa i wybiegła z samochodu. A. wtedy też opuściła samochód. Na zewnątrz był mój sąsiad K. T. zam. (...) . On widział to całe zajście. ” ( k. 10 v. – 11, zbiór C ). Sąd Rejonowy nie tylko zatem analizując treść zeznań złożonych przez M. B. (1) tuż po zdarzeniu winien był na tej podstawie dopuścić dowód z zeznań świadka K. T. , o czym była mowa wyżej, ale także winien był odczytać pokrzywdzonej jej uprzednie zeznania celem uporządkowania i uszczegółowienia tych złożonych przez nią przed Sądem, albowiem zeznania te miały znaczenie dla dokonania prawdziwych ustaleń faktycznych i trafnego rozstrzygnięcia o winie oskarżonych. Pierwsze zeznania złożone przez M. B. (1) miały istotne znaczenie dla dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych, a co za tym idzie także dla prawidłowej kwalifikacji prawnej przypisanego A. B. i I. P. czynu, również w tym zakresie w jakim pokrzywdzona podała, że oskarżone - zabrany jej uprzednio telefon komórkowy - podrzuciły do skrzynki na listy informując ją, że oddały jej go dlatego, że wcześniej wykasowały z niego wszystkie sms-y. Powyższe prowadzi do wniosku, że istotnie celem działania oskarżonych było usunięcie danych tak z telefonu, jak i z komputera należącego do M. B. (1) , co potwierdza w tym zakresie wiarygodność ich wyjaśnień, a także uzasadnia przyjęcie przez Sąd Rejonowy kwalifikacji prawnej z art. 268 § 2 kk . Niemniej jednak Sąd I instancji dokonując ustaleń faktycznych w tym zakresie, w tym, także fakt „ zniszczenia laptopa” i stwierdzając, że zachowania przypisane oskarżonym wyczerpywały znamiona wyłącznie występku z art. 268 § 2 kk , Nie przedstawił żadnej argumentacji, która uzasadniałaby w takim wypadku do odstąpienia od kumulatywnej kwalifikacji tak ustalonego czynu także z art. 288 § 1 kk . Tymczasem czyniąc takie ustalenia winień mieć na uwadze, że zniszczony został nie tylko zapis na informatycznym nośniku danych ( według art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne , t. j. Dz. U. z 2014r., poz. 1144, informatyczny nośnik danych to: ” materiał lub urządzenie służące do zapisywania, przechowywania i odczytywania danych w postaci cyfrowej lub analogowej. ”), ale także sam nośnik ( laptop ), którego wartość pokrzywdzona oszacowała na 1.000 zł; a zatem Sąd Rejonowy ponownie rozpoznając sprawę winien rozważyć, czy dla oddania pełnej zawartości kryminalnej czynu oskarżonych nie należałoby przyjąć kwalifikacji kumulatywnej z art. 268 § 2 kk i art. 288 § 1 kk pamiętając przy tym, że przestępstwo z art. 288 § 1 kk ścigane jest na wniosek pokrzywdzonego. Zasadniczym jednak kierunkiem rozważań Sądu meriti winno być ustalenie, czy oskarżone swoim zachowaniem nie wypełniły przede wszystkim znamion rozboju z art. 280 § 1 kk . Jak wynika bowiem z zeznań matki pokrzywdzonej, tj. M. B. (2) , złożonych w toku postępowania przygotowawczego, była ona w domu w czasie, gdy, pod pretekstem zabrania swoich rzeczy, do pokoju jej córki weszła A. B. i nie pytając jej o pozwolenie, zabrała z niego należącego do M. B. (1) laptopa. A. B. co prawda jeszcze tego samego dnia oddała pokrzywdzonej laptopa, jednak w wyniku późniejszych szarpanin jakie miały miejsce pomiędzy oskarżonymi a pokrzywdzoną, M. B. (1) – jak wynika z jej zeznań – ostatecznie utraciła laptopa. Wskazać przy tym w tym miejscu należy, że Sąd I instancji niezasadnie oddalił wniosek dowodowy prokuratora o przesłuchanie w charakterze świadka M. B. (2) , która w swoich zeznaniach wskazywała na istotne okoliczności związane z pierwotnym zabraniem laptopa przez A. B. , a także na działania oskarżonej i jej rodziców związane z inicjowaniem postepowania karnego w tej sprawie. Wskazać przy tym należy, że jeżeli A. B. i I. P. dokonały zaboru należącego do M. B. (1) laptopa, choćby tylko w celu usunięcia z niego danych, to nie oddając go pokrzywdzonej, trwale pozbawiły ją możliwości korzystania z własnej rzeczy. Co istotne natomiast przy przestępstwie kradzieży ( a także przestępstwie rozboju ) nie ma znaczenia, czy sprawca zaboru na trwałe włączy do swego majątku przedmiot czynu, czy też w krótkim czasie po zaborze dokona zbycia rzeczy skradzionej ( tak: S. Łagodziński, Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z 23. 04. 1998r., I KZP 1 / 98, Prok. i Pr. 1999, Nr 1, s. 105 ). Stwierdzić zatem należy, że Sąd Rejonowy ponownie rozpoznając niniejszą sprawę winien będzie rozważyć, czy w odniesieniu do oskarżonych nie zachodzi w niniejszej sprawie realny zbieg przepisów, o którym mowa w art. 11 § 2 kk , tj. przepisu art. 268 § 2 kk ( zniszczenie zapisu na informatycznym nośniku danych ) z art. 280 § 1 kk ( rozbój ), ewentualnie z art. 288 § 1 kk ( zniszczenie laptopa ) Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że dokonana w toku kontroli odwoławczej analiza dowodów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie, w zestawieniu z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji nie rozważył skrupulatnie wszystkich ujawnionych przed tym Sądem okoliczności faktycznych, które w toku przewodu sądowego mogły być wyjaśnione. Zgromadzony przez Sąd Rejonowy materiał dowodowy okazał się bowiem niepełny i niewystarczający do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych, a zatem konieczne było uchylenie orzeczenia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania celem usunięcia dostrzeżonych uchybień. Wskazać przy tym należy, że w niniejszej sprawie niewystarczające byłoby przeprowadzenie na rozprawie apelacyjnej uzupełniających dowodów, a następnie wydanie wyroku zmieniającego wyrok Sądu I instancji, albowiem stwierdzone uchybienia w sposobie procedowania Sądu meriti , które mogły mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, wywołują konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości. Tym samym z uwagi na istotne braki postępowania dowodowego jakich dopuścił się Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie, zachodzi konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości. Omówione wyżej uchybienia procesowe Sądu Rejonowego powodują, iż sprawa ta w obecnym stanie, nie nadaje się do zajęcia w niej merytorycznego stanowiska przez Sąd odwoławczy, gdyż rozpoznana została wadliwie i to w sposób mogący mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, stąd też rozpoznanie podniesionych w apelacjach zarzutów, a odnoszących się do oceny dowodów i poczynionych przez Sąd meriti ustaleń faktycznych, należało uznać za przedwczesne. Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności i argumenty Sąd odwoławczy, na podstawie art. 437 § 1 kpk , uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu (...) do ponownego rozpoznania. Nie przesądzając sposobu rozstrzygnięcia sprawy, przy jej ponownym rozpoznaniu konieczne będzie przede wszystkim uzupełnienie materiału dowodowego poprzez dopuszczenie dowodów z zeznań: K. T. , P. S. , a także M. B. (2) na okoliczności wskazane powyżej, a nadto -przesłuchując pokrzywdzoną oraz świadka R. J. - w sytuacji dostrzeżenia w ich zeznaniach odmienności w stosunku do zeznań złożonych przez nich w postepowaniu przygotowawczy, Sąd Rejonowy winien będzie odczytać im uprzednio złożone zeznania celem usunięcia rozbieżności. Dopiero po zgromadzeniu kompletnego materiału dowodowego, Sąd I instancji winien będzie dokonać oceny zgromadzonych dowodów zgodnie z art. 7 kpk , a następnie winien wypowiedzieć się co do sprawstwa i winy A. B. i I. P. w zakresie inkryminowanego im czynu, a także ewentualnie podjąć stosowne rozstrzygnięcia o karach. del. SSR Marzanna. Kucharczyk SSO Ryszard Małachowski Agnieszka Bobrowska
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę