IV KA 1355/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy rozpoznał apelacje wniesione przez obrońcę oskarżonego Ł.Ś. oraz przez prokuratora na wyrok Sądu Rejonowego w Choszcznie z dnia 15 maja 2024 r. (sygn. II K 74/24), którym oskarżony został skazany z art. 198 k.k. Obrońca zarzucał m.in. obrazę przepisów postępowania (dowolną ocenę dowodów), błąd w ustaleniach faktycznych (niepotwierdzenie podania substancji) oraz rażącą surowość kary i nawiązki. Prokurator zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa materialnego, kwestionując kwalifikację prawną czynu. Sąd Okręgowy uznał zarzut obrońcy dotyczący obrazy przepisów postępowania za niezasadny, podkreślając prawidłowość oceny dowodów przez Sąd Rejonowy. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych dotyczący podania substancji również został uznany za niezasadny, gdyż sąd odwoławczy potwierdził, że substancja ta, potocznie zwana „pigułką gwałtu”, jest znana i powoduje skutki opisane przez pokrzywdzoną. Zarzut rażącej surowości kary i nawiązki również uznano za niezasadny. Natomiast apelacja prokuratora została uznana za zasadną. Sąd Okręgowy stwierdził obrazę prawa materialnego, wskazując, że sprawca, który sam doprowadza pokrzywdzoną do stanu bezradności poprzez podanie substancji, nie odpowiada z art. 198 k.k. (wykorzystanie bezradności), lecz z art. 197 k.k. (zgwałcenie), gdyż podanie substancji jest formą podstępu i przemocy. Sąd Okręgowy zmienił opis i kwalifikację prawną czynu na art. 197 § 1 k.k., orzekając karę 3 lat pozbawienia wolności. Nawiązka na rzecz pokrzywdzonej oraz inne rozstrzygnięcia nieobjęte apelacją prokuratora pozostały w mocy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja rozróżnienia między art. 197 k.k. a art. 198 k.k. w kontekście użycia substancji obezwładniających przez sprawcę.
Dotyczy specyficznej sytuacji podania substancji przez sprawcę; nie dotyczy sytuacji, gdy bezradność pokrzywdzonej wynika z innych przyczyn.
Zagadnienia prawne (4)
Czy podanie pokrzywdzonej substancji obezwładniającej, a następnie doprowadzenie do czynności seksualnych, kwalifikuje się jako wykorzystanie bezradności (art. 198 k.k.) czy jako zgwałcenie z użyciem podstępu/przemocy (art. 197 k.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podanie pokrzywdzonej substancji obezwładniającej przez sprawcę, a następnie doprowadzenie do czynności seksualnych, kwalifikuje się jako zgwałcenie z użyciem podstępu i przemocy (art. 197 k.k.), a nie jako wykorzystanie bezradności, która musi zaistnieć samoistnie, bez udziału sprawcy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że art. 198 k.k. dotyczy sytuacji, gdy sprawca wykorzystuje stan bezradności pokrzywdzonej zaistniały bez jego udziału. Natomiast sprawca, który sam doprowadza pokrzywdzoną do stanu bezradności poprzez podanie substancji, stosuje podstęp i przemoc, co wypełnia znamiona art. 197 k.k.
Czy seks oralny stanowi obcowanie płciowe w rozumieniu art. 197 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, seks oralny jest uznawany za obcowanie płciowe w rozumieniu art. 197 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym seks oralny jest obcowaniem płciowym, a nie „inną czynnością seksualną” w rozumieniu art. 198 k.k.
Czy ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była dowolna?
Odpowiedź sądu
Nie, ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa i nie nosiła znamion dowolności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zarzut obrońcy dotyczący dowolnej oceny dowodów jest standardowy w sprawach, gdzie oskarżony nie przyznaje się do winy, ale nie znajduje potwierdzenia w analizie materiału dowodowego.
Czy orzeczona kara 2 lat pozbawienia wolności i nawiązka 20.000 zł były rażąco surowe?
Odpowiedź sądu
Nie, kara i nawiązka nie były rażąco surowe.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kara 2 lat pozbawienia wolności mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, a nawiązka jest adekwatna do traumy pokrzywdzonej. Karalność oskarżonego stanowi okoliczność obciążającą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. Ś. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 198
Kodeks karny
Przepis dotyczący wykorzystania bezradności pokrzywdzonej; Sąd Okręgowy uznał, że nie miał zastosowania, gdy sprawca sam doprowadził do bezradności.
k.k. art. 197 § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący zgwałcenia; Sąd Okręgowy zakwalifikował czyn oskarżonego z tego przepisu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wniesienia apelacji z powodu obrazy przepisów postępowania, błędu w ustaleniach faktycznych, rażącej niewspółmierności kary.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Zasada kumulacji przepisów, zastosowana przez prokuratora we wniosku apelacyjnym, ale ostatecznie odrzucona przez Sąd Okręgowy na rzecz kwalifikacji z art. 197 § 1 k.k.
k.k. art. 115 § 3
Kodeks karny
Definicja przemocy, która może obejmować zatrucie substancją chemiczną.
Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 2 § 1 pkt 5
Podstawa do ustalenia opłaty od kosztów procesu.
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia oskarżonego kosztami procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Apelacja prokuratora dotycząca błędnej kwalifikacji prawnej czynu (art. 198 k.k. zamiast art. 197 k.k.). • Argumentacja, że podanie substancji obezwładniającej przez sprawcę stanowi podstęp i przemoc w rozumieniu art. 197 k.k.
Odrzucone argumenty
Zarzut obrońcy o dowolnej ocenie dowodów przez sąd pierwszej instancji. • Zarzut obrońcy o błędzie w ustaleniach faktycznych dotyczący niepotwierdzenia podania substancji. • Zarzut obrońcy o rażącej surowości kary i nawiązki. • Argumentacja obrońcy o braku znamion zgwałcenia z art. 197 k.k.
Godne uwagi sformułowania
Sąd ma prawo ocenić dowód z zeznań pokrzywdzonej i na ich podstawie uznać, że podano jej środek, który ją obezwładnił, jeśli pokrzywdzona pamięta sytuację, w której podanie tego środka było możliwe i ona sama postrzegła skutki, jakie po owym podaniu wystąpiły. • Sprawca, który sam doprowadza pokrzywdzoną do stanu bezbronności poprzez podanie jej substancji chemicznej, a następnie dopuszcza się obcowania płciowego lub innej czynności seksualnej, nie może odpowiadać na podstawie art. 198 kk, a wyłącznie na podstawie art. 197 kk. • Zatrucie innej osoby pozbawiające ją możliwości normalnego funkcjonowania (decydowania) poprzez podanie jej szkodliwej substancji jest zarówno podstępem, jak i jedną z form przemocy w rozumieniu art. 115 § 3 kk i wszystkich przepisów kodeksu, które o przemocy mówią.
Skład orzekający
Agnieszka Bobrowska
sędzia
Maciej Strączyński
sędzia
Agnieszka Brodzińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między art. 197 k.k. a art. 198 k.k. w kontekście użycia substancji obezwładniających przez sprawcę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podania substancji przez sprawcę; nie dotyczy sytuacji, gdy bezradność pokrzywdzonej wynika z innych przyczyn.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kontrowersyjnej kwestii kwalifikacji prawnej czynów seksualnych z użyciem substancji obezwładniających, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie i dyskusję.
“Czy podanie 'pigułki gwałtu' to zgwałcenie czy wykorzystanie bezradności? Sąd Okręgowy rozstrzyga kluczową kwestię prawną.”
Dane finansowe
nawiązka: 20 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.