VI Ka 1233/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia przepisów postępowania przy zastosowaniu trybu konsensualnego.
Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w sprawie o przestępstwa z art. 278 § 1 kk i art. 286 § 1 kk. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając naruszenie art. 387 § 2 k.p.k. przez Sąd Rejonowy, który zastosował tryb konsensualny mimo istnienia wątpliwości co do kwalifikacji prawnej czynów i opisu. W konsekwencji, zaskarżony wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając sprawę z apelacji prokuratora, uchylił wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 24 września 2020 r. (sygn. akt III K 788/20) dotyczący oskarżonego T. N. oskarżonego o przestępstwa z art. 278 § 1 kk (kradzież) i art. 286 § 1 kk (oszustwo). Głównym zarzutem apelacji, który został uznany za zasadny, było naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 387 § 2 k.p.k. Sąd Okręgowy wskazał, że tryb dobrowolnego poddania się odpowiedzialności karnej (art. 387 k.p.k.) może być stosowany tylko wtedy, gdy okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości co do jego kwalifikacji prawnej, opisu, winy, skutku i rozmiaru szkody. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy dokonał istotnych zmian w kwalifikacji prawnej czynów i ich opisie, mimo że postępowanie dowodowe ograniczyło się jedynie do przesłuchania oskarżonego i odczytania jego wyjaśnień z postępowania przygotowawczego. Taka sytuacja stanowi rażącą obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia. Z tego powodu Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, nakazując przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego i uwzględnienie wymogów prawa procesowego dotyczących trybu konsensualnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji rażąco naruszył art. 387 § 2 k.p.k., stosując tryb konsensualny mimo istnienia wątpliwości co do kwalifikacji prawnej czynu i jego opisu, co wymagało przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego.
Uzasadnienie
Tryb konsensualny z art. 387 k.p.k. wymaga braku wątpliwości co do wszystkich znamion czynu, jego kwalifikacji, winy i skutku. Sąd Rejonowy dokonał zmian w opisie i kwalifikacji czynu, co świadczy o istnieniu wątpliwości, a postępowanie dowodowe było ograniczone. Naruszenie to jest na tyle istotne, że skutkuje koniecznością uchylenia wyroku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. N. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Tryb dobrowolnego poddania się odpowiedzialności karnej może być stosowany tylko wtedy, gdy okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości co do jego kwalifikacji prawnej, rodzaju i stopnia zawinienia, skutku przestępnego działania oraz rozmiaru wyrządzonej szkody.
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia, jest podstawą apelacji.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
W razie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd uchylający orzeka o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.k. art. 278 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 387 § 2 k.p.k. poprzez zastosowanie trybu konsensualnego mimo istnienia wątpliwości co do kwalifikacji prawnej i opisu czynu. Niewystarczające postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd Rejonowy przed zastosowaniem trybu konsensualnego.
Godne uwagi sformułowania
Z tej instytucji można korzystać wówczas, gdy m.in. okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości. Brak wątpliwości dotyczy przestępstwa zarzucanego oskarżonemu aktem oskarżenia i odnosi się do realizacji wszystkich niezbędnych znamion tego czynu, a w konsekwencji jego kwalifikacji prawnej, rodzaju i stopnia zawinienia, skutku przestępnego działania oraz rozmiaru wyrządzonej szkody. Stwierdzenie zatem jakichkolwiek wątpliwości, co do wskazanych wyżej okoliczności, w tym co do prawidłowości opisu zarzucanego czynu, jego kwalifikacji, powinno skutkować nieuwzględnieniem wniosku złożonego w trybie art. 387 k.p.k. i rozpoznaniem sprawy na zasadach ogólnych. Sąd meriti mógł dokonać powyższych zmian, ale jedynie po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego, co na gruncie niniejszego postępowania nie miało miejsca, gdyż postępowanie dowodowe zakończyło się na przesłuchaniu oskarżonego i odczytaniu jego wyjaśnień złożonych w postępowaniu przygotowawczym. Uchybienie, którego dopuścił się Sąd meriti, stanowi obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia i musiała skutkować uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, ponieważ zachodzi potrzeba przeprowadzenia w całości przewodu sądowego, który to przewód w istocie nie został przeprowadzony albowiem zaskarżony wyrok wydano w trybie konsensualnym po przesłuchaniu wyłącznie oskarżonego.
Skład orzekający
Jacek Matusik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowe stosowanie trybu konsensualnego (art. 387 k.p.k.) i wymogi postępowania dowodowego przed jego zastosowaniem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważny błąd proceduralny, który może się zdarzyć w praktyce sądowej, a dotyczy ograniczenia prawa do obrony i prawidłowego przebiegu postępowania karnego.
“Sąd uchylił wyrok za oszustwo i kradzież. Dlaczego? Bo sąd pierwszej instancji pospieszył się z wyrokiem!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWarszawa, dnia 23 lutego 2022 r. Sygn. akt VI Ka 1233/20 1. 2.WYROK 2.1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 3.Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: 4. Przewodniczący: SSO Jacek Matusik 5. 6.protokolant: protokolant sądowy Paulina Smoderek 7.przy udziale prokuratora Mariusza Ejflera 8.po rozpoznaniu dnia 23 lutego 2022 r. 9.sprawy T. N. syna B. i C. , ur. (...) w S. 10.oskarżonego o przestępstwa z art. 278 § 1 kk i art. 286 § 1 kk 11.na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora 12.od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie 13.z dnia 24 września 2020 r. sygn. akt III K 788/20 15.uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 1233/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 24 września 2020 roku, sygn. akt III K 788/20. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. T. N. Stan majątkowy Informacja e-puap k. 123 2.1.1.2. T. N. Niekarany Dane o karalności z systemu KRK k. 124 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.1. Informacja e-puap Informacje ze wskazanego dokumentu nie budzą wątpliwości i należy uznać je za udowodnione. 2.1.1.2. Dane o karalności z systemu KRK Informacje ze wskazanego dokumentu nie budzą wątpliwości i należy uznać je za udowodnione. 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. 1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, a polegający na niesłusznym przyjęciu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy rozpatrywany w kontekście całości analizy zgromadzonych dowodów daje podstawę do przyjęcia, że oskarżony dopuścił się popełnienia jedynie przestępstwa przywłaszczenia znalezionego, a cudzego mienia (w zakresie pkt I aktu oskarżenia) oraz że dopuścił się przestępstwa oszustwa mniejszej wagi i nie daje podstaw do przypisania mu winy i skazania za zarzucane aktem oskarżenia przestępstwa, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadzi do odmiennych wniosków; 2. Obraza przepisów postępowania, tj. art. 4 , art. 5 § 2, art. 7, art. 167, art. 366 § 1, art. 413 § 1 pkt 4 i art. 387 § 2 k.p.k. , mająca wpływ na treść orzeczenia. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut naruszenia art. 387 § 2 k.p.k. jest oczywiście zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Brzmienie § 2 przywołanego przepisu niezbicie wskazuje, że z tej instytucji można korzystać wówczas, gdy m.in. okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości. Oznacza to, że brak wątpliwości dotyczy przestępstwa zarzucanego oskarżonemu aktem oskarżenia i odnosi się do realizacji wszystkich niezbędnych znamion tego czynu, a w konsekwencji jego kwalifikacji prawnej, rodzaju i stopnia zawinienia, skutku przestępnego działania oraz rozmiaru wyrządzonej szkody, które mają wpływ na kształt i rozmiar odpowiedzialności karnej oskarżonego ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2013 r., sygn. III KK 168/13, LEX nr 1388227 ). Stwierdzenie zatem jakichkolwiek wątpliwości, co do wskazanych wyżej okoliczności, w tym co do prawidłowości opisu zarzucanego czynu, jego kwalifikacji, powinno skutkować nieuwzględnieniem wniosku złożonego w trybie art. 387 k.p.k. i rozpoznaniem sprawy na zasadach ogólnych. Natomiast w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy uwzględnił zaproponowany przez oskarżonego wymiar kar za poszczególne czyny, jednakże dokonując zmiany w zakresie kwalifikacji prawnej czynów przyjętej przez prokuratora w akcie oskarżenia, a co za tym idzie dokonał również istotnych zmian w opisie czynów. Sąd meriti mógł dokonać powyższych zmian, ale jedynie po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego, co na gruncie niniejszego postępowania nie miało miejsca, gdyż postępowanie dowodowe zakończyło się na przesłuchaniu oskarżonego i odczytaniu jego wyjaśnień złożonych w postępowaniu przygotowawczym. W związku z powyższym doszło do rażącej obrazy art. 387 § 2 k.p.k. , która musi skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Rozważenie powyższych okoliczności jest wystarczające w rozumieniu art. 436 k.p.k. do wydania orzeczenia kasatoryjnego w kierunku postulowanym w apelacji prokuratora, dlatego też rozpoznanie pozostałych zarzutów apelacji stało się bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wniosek Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z uwagi na zasadność omówionego wyżej zarzutu wniosek jest również zasadny. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Powody uchylenia zaskarżonego orzeczenia zostały omówione przy okazji odniesienia się do zarzutu podniesionego w apelacji oskarżyciela publicznego i zbędnym powielaniem byłoby powtarzanie ich w tym miejscu. Uchybienie, którego dopuścił się Sąd meriti, stanowi obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia i musiała skutkować uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, ponieważ zachodzi potrzeba przeprowadzenia w całości przewodu sądowego, który to przewód w istocie nie został przeprowadzony albowiem zaskarżony wyrok wydano w trybie konsensualnym po przesłuchaniu wyłącznie oskarżonego. 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Procedując po raz kolejny, Sąd Rejonowy przeprowadzi na nowo przewód sądowy, mając na względzie obowiązujące przepisy prawa procesowego dotyczące wymogów uwzględnienia wniosku o dobrowolne poddanie się odpowiedzialności karnej. 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Nie orzekano o kosztach procesu, albowiem postępowanie w sprawie nie zostało zakończone. 7. PODPIS 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość wyroku 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI