IV KA 1049/23

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2024-01-30
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko miru domowemuWysokaokręgowy
naruszenie miru domowegoart. 193 k.k.pustostanprawo własnościprawo do spokojnego zamieszkiwaniawykładnia prawaapelacjauniewinnienie

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający oskarżoną od zarzutu naruszenia miru domowego, uznając, że zajęcie pustostanu gminnego nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 193 k.k.

Prokurator złożył apelację od wyroku uniewinniającego Sąd Rejonowy w Wałbrzychu, zarzucając obrazę prawa materialnego (art. 193 k.k.) w związku z zajęciem przez oskarżoną pustostanu należącego do gminy. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną, podtrzymując stanowisko sądu pierwszej instancji, że ochrona prawna z art. 193 k.k. dotyczy prawa do spokojnego zamieszkiwania, a nie prawa własności, a właściciel lokalu nie może być uznany za pokrzywdzonego w rozumieniu tego przepisu.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonej S. D., która została uniewinniona przez Sąd Rejonowy w Wałbrzychu od zarzutu naruszenia miru domowego (art. 193 k.k.). Prokurator zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, argumentując, że zajęcie przez oskarżoną pustostanu należącego do gminy, mimo żądania jego opuszczenia, wypełnia znamiona przestępstwa, ponieważ narusza prawo do spokojnego zamieszkiwania. Sąd Okręgowy uznał jednak zarzut za niezasadny. Podkreślono, że przedmiotem ochrony art. 193 k.k. jest wolność osobista i prawo do spokojnego zamieszkiwania, a nie prawo własności. Właściciel zajętego lokalu nie może być uznany za pokrzywdzonego w rozumieniu tego przepisu, a przysługują mu jedynie roszczenia cywilne. Sąd odwoławczy powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą, w tym wyrok Sądu Najwyższego oddalający kasację w analogicznej sprawie. W konsekwencji, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok uniewinniający i zaliczył wydatki postępowania odwoławczego na rachunek Skarbu Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie zachowanie nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 193 k.k.

Uzasadnienie

Przepis art. 193 k.k. chroni prawo do spokojnego zamieszkiwania i nienaruszalność centrum życiowego jednostki, a nie prawo własności. Właściciel zajętego lokalu nie jest pokrzywdzonym w rozumieniu tego przepisu, a jego prawa mogą być dochodzone na drodze cywilnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy wyroku uniewinniającego

Strona wygrywająca

oskarżona S. D.

Strony

NazwaTypRola
S. D.osoba_fizycznaoskarżona
Prokuratura Okręgowaorgan_państwowyoskarżyciel publiczny
Gmina W.instytucjawłaściciel nieruchomości
Miejski Zarząd (...) Sp. z o.o.spółkazarządca nieruchomości

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 193

Kodeks karny

Ochrona prawa do spokojnego zamieszkiwania, a nie prawa własności. Właściciel zajętego lokalu nie jest pokrzywdzonym.

Pomocnicze

k.p.k. art. 438 § pkt 1a

Kodeks postępowania karnego

Zarzut obrazy przepisów prawa materialnego.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawy bezwzględne uchylenia orzeczenia.

k.c. art. 222 § § 1

Kodeks cywilny

Roszczenia windykacyjne właściciela.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zaliczenie kosztów postępowania odwoławczego na rachunek Skarbu Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ochrona prawna z art. 193 k.k. dotyczy prawa do spokojnego zamieszkiwania, a nie prawa własności. Właściciel zajętego lokalu nie jest pokrzywdzonym w rozumieniu art. 193 k.k. Powołanie się na utrwaloną linię orzeczniczą, w tym wyrok Sądu Najwyższego w analogicznej sprawie.

Odrzucone argumenty

Zachowanie oskarżonej wypełnia znamiona przestępstwa z art. 193 k.k. poprzez naruszenie prawa do spokojnego zamieszkiwania.

Godne uwagi sformułowania

przedmiot ochrony w art. 193 k.k. jest inny niż własność i chodzi w nim o ochronę wolności osobistej przepis ten nie może dotyczyć lokali należących do instytucji państwowych lub społecznych przedmiotem ochrony przepisu stypizowanego w art. 193 kk , penalizującego naruszenie miru domowego, jest prawo człowieka do spokojnego zamieszkiwania, wolnego od zakłóceń przez osoby niepożądane art. 193 kk nie chroni prawa własności właściciel tak zajętego lokalu nie może zostać uznany za „osobę uprawnioną” określoną w art. 193 kk

Skład orzekający

Ewa Rusin

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretację art. 193 k.k. w kontekście zajmowania pustostanów i ochrony prawa do spokojnego zamieszkiwania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji zajęcia lokalu bez tytułu prawnego, który nie jest aktualnie zamieszkały i stanowi własność instytucji państwowej lub samorządowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zajmowania pustostanów i jego konsekwencji prawnych, a także interpretacji przepisu karnego w kontekście prawa cywilnego.

Czy zajęcie pustostanu to przestępstwo? Sąd wyjaśnia granice art. 193 k.k.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt IV Ka 1049/23 1 2WYROK 2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2024 r. 4Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: 1Przewodnicząca: 1SSO Ewa Rusin 1Protokolant: 1Ewa Ślemp przy udziale Julity Podlewskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. 6sprawy S. D. 7córki R. i A. z domu P. 8 urodzonej (...) w W. 9oskarżonej z art. 193 kk 10na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora 11od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu 12z dnia 19 października 2023 r., sygnatura akt III K 1395/23 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. wydatki związane z postępowaniem odwoławczym zalicza na rachunek Skarbu Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 1049/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 19 października 2023r. sygnatura akt III K 1395/23 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. obrazy przepisu prawa materialnego, a to art. 193 k.k. poprzez przyjęcie, że oskarżona S. D. zajmując samowolnie lokal przy (...) w W. , stanowiący mieszkaniowy zasób Gminy W. i nie opuszczając go wbrew żądaniu właściciela nieruchomości nie wypełniła znamion przestępstwa opisanego w tym przepisie, albowiem lokal ten stanowił pustostan i nie był przez nikogo fizycznie zajmowany w związku z czym zachowanie to nie godziło w prawo innego człowieka do spokojnego zamieszkiwania, wolnego od zakłóceń przez osoby niepożądane, a tym samym nie było nikogo, kto mógłby zostać pokrzywdzony tym czynem, co skutkowało uniewinnieniem oskarżonej od popełnienia zarzucanego jej przestępstwa, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu uwzględniająca, iż jego przedmiotem ochrony jest wolność w zakresie swobodnego, nieskrępowanego i niezakłóconego korzystania z domu, mieszkania, lokalu, pomieszczenia albo ogrodzonego terenu, dysponowania, zarządzania i dysponowania bez konieczności znoszenia czyjejś obecności a tym samym i wolność danej jednostki od naruszeń jej prawa do decydowania o tym, kto może przebywać w miejscach, w których jednostka ta jest gospodarzem, prowadzi do uznania, że do naruszenia tego prawa dochodzi także sytuacjach, kiedy wdarcie się do określonego miejsca odbyło się pod nieobecność lub bez wiedzy posiadającego tytuł prawny, co w konsekwencji musi prowadzić do wniosku, że nieistotnym dla realizacji znamion czynu z art. 193 k.k. jest sposób korzystania z nieruchomości przez uprawnionego, a jej czasowe lub stałe opuszczenie nie wyłącza zastosowania przepisu art. 193 k.k. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Nie ulega wątpliwości iż oskarżona, po wcześniejszym pokonaniu zabezpieczeń, bez tytułu prawnego zajęła należący do zasobów Miejskiego Zarządu (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. , tzw. pustostan przy ul. (...) w W. . To lokal w tamtej dacie niezamieszkały, pozostający w złym stanie technicznym, bez mediów – wody, prądu ani gazu, przeznaczony do remontu instalacji i tynków, a w dalszej przyszłości stanowić miał lokal gminny przeznaczony na najem. Oskarżona nie posiadająca żadnego innego lokum zamieszkała w nim z 8-letnią córką i wbrew żądaniu właściciela lokalu Gminy W. lokalu tego nie opuściła. Należycie uzasadniona ocena prawna tego zachowania oskarżonej została przez sąd I instancji szeroko oparta na powszechnie akceptowanej wykładni przepisu art. 193 kk , zawartej np. w literaturze przedmiotu przedmiot ochrony w art. 193 k.k. jest inny niż własność i chodzi w nim o ochronę wolności osobistej, stąd przepis ten nie może dotyczyć lokali należących do instytucji państwowych lub społecznych (tak: A. Zoll [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część I. Komentarz do art. 117-211a, red. W. Wróbel, Warszawa 2017, art. 193 ) oraz – kontynuujących taką linię wykładniczą orzeczeń tut. Sądu Okręgowego w Świdnicy w sprawach o sygn. akt IV Ka 41/23, sygn. akt IV Ka 519/23 czy sygn. akt IV Ka 1153/23. Ponownie wypada tylko powtórzyć, że przedmiotem ochrony przepisu stypizowanego w art. 193 kk , penalizującego naruszenie miru domowego, jest prawo człowieka do spokojnego zamieszkiwania, wolnego od zakłóceń przez osoby niepożądane, do niczym niezakłóconego zamieszkiwania w swoim centrum życiowym, gwarantujące nienaruszalność mieszkania tej jednostki oraz poszanowanie jej prywatności. Przepis ten chroni nietykalność mieszkania bez względu na tytuł prawny zajmowanego lokalu. Tym samym art. 193 kk nie chroni prawa własności. Mało tego, właściciel tak zajętego lokalu nie może zostać uznany za „osobę uprawnioną” określoną w art. 193 kk , a o ile pozbawi posiadacza samoistnego posiadania lokalu, tenże może zastosować nawet obronę konieczną lub dozwoloną samopomoc. W razie bezprawnego zajęcia lokalu właścicielowi lokalu przysługują wyłącznie zdefiniowanie prawem cywilnym roszczenia windykacyjne ( art. 222§ 1 kc ). Apelującemu prokuratorowi tego rodzaju powszechnie obowiązująca wykładnia art. 193 kk powinna być przecież znana, tym bardziej, że w analogicznym stanie faktycznym kasacja prokuratora wywiedziona od innego wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 11 lipca 2023r. sygn. akt IV Ka 519/23, utrzymującego w mocy wyrok uniewinniający Sądu Rejonowego w Wałbrzychu III K 2328/22, została wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2023r. sygn. akt I KK 361/23 oddalona jako oczywiście bezzasadna. Powtarzanie przez oskarżyciela publicznego tych samych błędów przez wszczynanie postępowania przygotowawczego, wnoszenie skargi do sądu i kolejną próbę uzyskania akceptacji dla własnej wadliwej wykładni przepisu art. 193 kk , nie tylko nie przyniesie skutku w postaci orzeczenia kasatoryjnego, ale generuje niepotrzebne koszty procesu. Wniosek O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sadowi I instancji do ponownego rozpoznania ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Nieskuteczność zarzutu apelacji. W sprawie nie wystąpiły także podstawy bezwzględne z art. 439 § 1 kpk dla uchylenia orzeczenia niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionego zarzutu apelacyjnego. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Nie wystąpiły. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Orzeczenie uniewinniające. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1. Sąd I instancji poczynił trafne ustalenia faktyczne ( nie kwestionowane przez apelującego), a następnie ich prawidłową subsumpcję, skutkującą słusznym uniewinnieniem oskarżonej. 2. Nieskuteczność zarzutu apelacyjnego. 3. W sprawie nie wystąpiły podstawy bezwzględne z art. 439 § 1 kpk dla uchylenia orzeczenia niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionego zarzutu apelacyjnego. 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Wobec nie uwzględnienia apelacji prokuratora wydatki związane z postępowaniem odwoławczym zaliczono na rachunek Skarbu Państwa ( art. 636 § 1 kpk ). 7. PODPIS SSO Ewa Rusin 0.11.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja orzeczenie uniewinniające 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI