IV K 8/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd skazał oskarżonego za oszustwo na szkodę spółki leasingowej, ale uwzględnił jego trudną sytuację życiową i ograniczony udział w przestępstwie, nakazując naprawienie połowy szkody i zwalniając z kosztów procesu.
Oskarżony D.W. został skazany za oszustwo na kwotę 219.900 zł na szkodę spółki leasingowej, polegające na wprowadzeniu jej w błąd co do zamiaru wywiązania się z umowy leasingu na samochód. Sąd ustalił, że oskarżony działał pod wpływem nieustalonej osoby, która była głównym organizatorem przestępstwa, a sam oskarżony był wówczas bezdomny i zmotywowany obietnicą mieszkania i pracy. Sąd uwzględnił te okoliczności jako łagodzące, nakazując oskarżonemu naprawienie połowy szkody i zwalniając go z kosztów postępowania ze względu na jego obecną sytuację materialną.
Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie rozpoznał zarzuty przeciwko oskarżonemu D.W., któremu przypisano popełnienie przestępstwa oszustwa na szkodę spółki leasingowej, (...) Sp. z o.o. w W. Czyn polegał na wprowadzeniu spółki w błąd co do zamiaru wywiązania się z umowy leasingu na samochód marki A. o wartości 219.900 zł, co doprowadziło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości. Sąd ustalił, że oskarżony, będąc wówczas osobą bezdomną, został zmanipulowany przez nieustaloną osobę, która obiecała mu mieszkanie i pracę w zamian za wzięcie samochodu na siebie. Oskarżony założył działalność gospodarczą, zawarł umowę leasingu, odebrał samochód, ale nie zapłacił żadnej raty. Sąd, analizując dowody, w dużej mierze oparł się na wyjaśnieniach oskarżonego, które znalazły potwierdzenie w zeznaniach świadków i dokumentach. Jednocześnie sąd uznał za nieprawdziwe twierdzenia oskarżonego o braku świadomości popełnianego przestępstwa, wskazując na jego dorosłość i piśmienność. Mimo to, sąd potraktował jako okoliczności łagodzące fakt, że głównym organizatorem przestępstwa była inna osoba, a sam oskarżony był wykorzystywany i działał pod presją. W konsekwencji, sąd skazał oskarżonego za oszustwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., ale nakazał mu naprawienie jedynie połowy wyrządzonej szkody, powołując się na zasadę indywidualizacji odpowiedzialności karnej. Dodatkowo, ze względu na obecne przebywanie oskarżonego w zakładzie karnym i brak majątku, sąd zwolnił go z obowiązku ponoszenia kosztów procesu na podstawie art. 624 § 1 k.p.k.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, oskarżony jest winny popełnienia przestępstwa oszustwa, jednak jego sytuacja życiowa i ograniczony udział w przestępstwie są okolicznościami łagodzącymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oskarżony, mimo iż był wykorzystywany przez głównego sprawcę i znajdował się w trudnej sytuacji materialnej, był świadomy swoich działań i miał możliwość rozpoznania ich bezprawności. Jednakże, te okoliczności zostały uwzględnione przy wymiarze kary i obowiązku naprawienia szkody.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
skazanie
Strona wygrywająca
pokrzywdzony (w części)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
| (...) GmbH Sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (4)
Główne
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Oszustwo polegające na wprowadzeniu w błąd co do zamiaru wywiązania się z umowy leasingu.
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
Oszustwo przeciwko mieniu znacznej wartości.
Pomocnicze
k.k. art. 115 § 5
Kodeks karny
Definicja mienia znacznej wartości.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie oskarżonego od kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja życiowa oskarżonego (bezdomność, brak pracy). Główny organizator przestępstwa był inną osobą. Ograniczony udział oskarżonego w przestępstwie. Zasada indywidualizacji odpowiedzialności karnej przy orzekaniu obowiązku naprawienia szkody.
Odrzucone argumenty
Oskarżony nie miał zamiaru wywiązania się z umowy leasingu. Oskarżony wprowadził w błąd spółkę leasingową. Działanie z zamiarem bezpośrednim kierunkowym.
Godne uwagi sformułowania
„organizatorem i pomysłodawcą” popełnienia przestępstwa był nieustalony mężczyzna, który wykorzystał położenie oskarżonego nie jest możliwe powstanie odpowiedzialności solidarnej opartej na podstawach karnoprawnych odpowiedzialności solidarnej nie można pogodzić z zasadą indywidualizacji środków odpowiedzialności karnej
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady indywidualizacji odpowiedzialności karnej przy orzekaniu obowiązku naprawienia szkody w przypadku współsprawstwa w przestępstwie oszustwa, a także uwzględnianie trudnej sytuacji życiowej sprawcy jako okoliczności łagodzącej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie główny sprawca był nieustalony, a oskarżony działał pod wpływem innych osób.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zniuansować odpowiedzialność karną, biorąc pod uwagę trudną sytuację życiową oskarżonego i jego ograniczony udział w przestępstwie, co jest interesujące z perspektywy praktyki prawniczej.
“Oszustwo na 200 tys. zł: Sąd uwzględnił bezdomność i zmanipulowanie sprawcy.”
Dane finansowe
WPS: 219 900 PLN
naprawienie_szkody: 109 950 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt IV K 8/23 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 7.USTALENIE FAKTÓW Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1. D. W. W dniu 20 lutego 2020r. w Ł. , działając wspólnie i w porozumieniu z nieustalonym mężczyzną, w stosunku do którego wydzielono materiały do odrębnego postępowania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził (...) Sp. z o.o. w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w kwocie 219.900 zł, wprowadzając ją w błąd, co do zamiaru wywiązania się z umowy leasingu, której przedmiotem było odpłatne korzystanie z samochodu osobowego marki A. (...) nr rej. (...) , tj. czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty Zimą (...) D. W. był osobą bezdomną. Spotkał mężczyznę, który zaproponował, by wziął na siebie samochód, wówczas dostanie od niego mieszkanie i pracę. Wyjaśnienia oskarżonego 225v, 162v Oskarżony założył na swoje dane działalność gospodarczą pod nazwą M. . Wyjaśnienia oskarżonego 162v Wniosek leasingowy 19-20 W dniu 20 lutego 2020r. D. W. zawarł z (...) GmbH Sp. z o.o. w P. (...) z siedzibą w W. , za pośrednictwem salonu (...) w Ł. umowę leasingu operacyjnego niekonsumenckiego nr (...) (...) (...) . Przedmiotem umowy było odpłatne korzystanie z samochodu marki A. (...) o nr rej. (...) , rok produkcji 2019. Wartość samochodu wynosiła 219.900 zł. Umowa leasingu przewidywała 36 rat w wysokości po 4.837,18 zł każda, płatne od dnia 21 marca 2020r. Umowa leasingu została podpisana przez oskarżonego we W. . Umowa leasingu 14-16 Faktura 18 Wniosek leasingowy 19-20 Zeznania E. F. 42 Harmonogram płatności 53 Zeznania G. T. 55v-56 Zeznania W. S. 69v W dniu 28 lutego 2020r. D. W. przyjechał do Ł. pociągiem z jeszcze jednym mężczyzną. W salonie odebrał samochód, będący przedmiotem umowy leasingu. Oskarżony w dniu odbioru auta nie był zainteresowany by sprzedawca pokazał mu obsługę pojazdu. Mężczyzna, który przyjechał z oskarżonym był kierowcą odebranego auta w drodze powrotnej, gdyż oskarżony nie ma prawa jazdy. Po przyjeździe do W. , oskarżony dostał od nieznanego mężczyzny kwotę 3.000 zł. Oskarżony nie odebrał z salonu karty pojazdu oraz stałego dowodu rejestracyjnego. Wyjaśnienia oskarżonego 225v Zeznania W. S. 69v-70 Protokół przekazania pojazdu 72 Warunki sprzedaży 73-74 Zeznania B. S. 87v Oskarżony nie zapłacił ani jednej raty leasingu. W maju 2020r. pokrzywdzony wypowiedział umowę leasingu i wezwał do zwrotu jej przedmiotu. Do chwili obecnej pokrzywdzony nie odzyskał auta. Zeznania E. F. 42 Wypowiedzenie umowy leasingu 24 Wezwanie do wydania 30 Zeznania G. T. 55v-56 Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty 7.OCena DOWOdów 1.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Wyjaśnienia oskarżonego Zeznania E. F. Zeznania G. T. Zeznania B. S. Zeznania W. S. Sąd w zasadzie w całości dał wiarę oskarżonemu D. W. , który opisał w jakich okolicznościach doszło do popełnienia przez niego przypisanego mu przestępstwa. Sąd nie ma też powodów, by nie wierzyć, że „organizatorem i pomysłodawcą” popełnienia przestępstwa był nieustalony mężczyzna, który wykorzystał położenie oskarżonego (w tamtym czasie oskarżony był bezdomny) i określonymi profitami „zachęcił” do udziału w nim. Wyjaśnienia oskarżonego znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków oraz załączonych dokumentach. Sąd uznał za wiarygodne wszystkie dowody z dokumentów przeprowadzonych w toku postępowania, zostały one bowiem sporządzone przez osoby i organy do tego uprawnione, żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności ani wiarygodności do czego Sąd również nie znalazł podstaw, zaś w połączeniu z osobowym materiałem dowodowym pozwoliły na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego tej sprawy. Zostały one w całości uwzględnione przez Sąd, gdyż brak powodów, by je kwestionować. 1.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu Wyjaśnienia D. W. k. 225v Wyjaśnienia oskarżonego D. W. , w których podaje, że nie wie, dlaczego miał wziąć samochód na swoje dane, a nie zrobił tego nieustalony do chwili obecnej mężczyzna, Sąd uznał za nieprawdziwe. Jest to tym bardziej niewiarygodne, jeśli zważyć, że oskarżony nie ma prawa jazdy. W ocenie Sądu, oskarżony, w kontekście wszystkich podejmowanych czynności, był świadomy, że jego działania stanowią działania oszukańcze. Oskarżony od początku znajomości z owym nieustalonym mężczyzną miał świadomość, że podejmuje działania niezgodne z prawem – zakłada działalność gospodarczą, mimo że jej nie prowadzi, występuje z wnioskiem o zawarcie umowy leasingu, podpisuje umowę leasingową, w końcu odbiera samochód, będący przedmiotem umowy leasingu, doskonale wiedząc, że nie zapłaci z tego tytułu żadnej raty. Oskarżony jest osobą dorosłą, piśmienną, tak więc widział, jakie dokumenty podpisuje, wiedział w czym uczestniczy. Nawet jeśli gro czynności podejmował i organizował ów nieustalony mężczyzna, to trudno przyjąć, że oskarżony był niczego nieświadomym. 7.PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☒ 1.3. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem 1. D. W. Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej Sąd o tyle doprecyzował czyn przypisany, że ustalił, iż siedzibą pokrzywdzonej spółki jest W. i przyjął, za dokumentem w postaci faktury VAT, iż wartość samochodu na dzień popełnienia przestępstwa wynosiła 219.900 zł. Oskarżony wprowadził w błąd pokrzywdzonego, co do okoliczności, mających znaczenie dla zwarcia z nim umowy leasingu oraz wydania auta. Oskarżony nie prowadził działalności gospodarczej i nie miał zamiaru (ani faktycznych możliwości) spłacać rat leasingowych za przedmiot leasingu. Oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim kierunkowym, celowo, zmierzając do osiągnięcia bezprawnej korzyści majątkowej zarówno dla siebie (za udział w przestępstwie otrzymał 3.000 zł) oraz dla kogo innego (korzyścią dla współsprawcy był uzyskany samochód). Czynności sprawcze zrealizowane przez oskarżonego doprowadziły do skutku w postaci rozporządzenia mieniem w postaci samochodu. Doszło do zmiany stanu majątkowego, do zmiany we władaniu mieniem, między dysponentem mienia a sprawcą. Oskarżony dopuścił się przestępstwa oszustwa wobec mienia znacznej wartości ( art. 294 § 1 k.k. ) w rozumieniu przepisu art. 115 § 5 k.k. Słusznie w wyr. SN z 26.2.2019 r. ( IV KK 406/18 , KZS 2019, Nr 9, poz. 18, s. 12–13) wskazano, że w odniesieniu do przestępstwa oszustwa sformułowanie "w stosunku do mienia znacznej wartości" odnosi się do wartości przedmiotu czynności wykonawczej (wartość mienia, którym niekorzystnie rozporządzono), a nie do wyrządzonej tym czynem rzeczywistej szkody. Oskarżony działał umyślnie, z zamiarem bezpośrednim. Czyn oskarżonego (przestępstwo) jest szkodliwy społecznie w stopniu znacznym. Czyn oskarżonego jest zawiniony. W przedmiotowej sprawie nie zostały ujawnione co do niego żadne okoliczności, wyłączające albo ograniczające w stopniu znacznym zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania postępowaniem. W konsekwencji oskarżony mógł dochować wierności prawu, lecz nie dał normie prawnej posłuchu. Oskarżony nie znajdował się przy tym w jakiejkolwiek sytuacji motywacyjnej, mającej wpływ na wyłączenie bezprawności bądź winy. Czyn oskarżonego, jako zachowanie zawinione, bezprawne, karalne i karygodne stanowi więc przestępstwo. ☐ 1.4. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 1.5. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ 1.6. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☐ 1.7. Uniewinnienie Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia 7.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności D. W. 1. 1. Na korzyść oskarżonego poczytano: - przyznanie się do winy, - złożenie szczegółowych wyjaśnień, - fakt, iż pomysłodawcą popełnienia przestępstwa była inna osoba. Obciąża oskarżonego: - stopień karygodności czynu. D. W. 2. 1. Na oskarżonego nałożono obwiązek naprawienia części (połowy) wyrządzonej szkody. Jak zauważył bowiem SN: " Skoro bowiem ustawa pozwala na orzekanie obowiązku naprawienia szkody <w całości albo w części>, a więc w istocie uznaniowe, gdyż zależne od oceny okoliczności konkretnej sprawy, stosowanie omawianego środka karnego, to wybór sposobu obowiązku naprawienia szkody w wypadku współsprawstwa, w pełni zabezpieczającego w postępowaniu karnym interesy pokrzywdzonego, a zarazem uwzględniającego zasadę odpowiedzialności indywidualnej każdego ze współsprawców, należeć powinien w konkretnym wypadku do sądu" (uchw. SN z 13.12.2000 r., I KZP 40/00 , OSNKW 2001, Nr 1–2, poz. 2; por. też wyr. SA w Białymstoku z 29.11.2012 r., II AKa 131/12 , L. ; wyr. SA w Katowicach z 17.5.2012 r., II AKa 150/12 , KZS 2012, Nr 3, poz. 7). Z uwagi na zasadę indywidualizacji odpowiedzialności karnej, będącą jednym z filarów polskiego prawa karnego, nie jest możliwe powstanie odpowiedzialności solidarnej opartej na podstawach karnoprawnych ( Z. G. , Obowiązek naprawienia szkody w nowym, s. 196–197). Teza ta znajduje swoje rozwinięcie w twierdzeniu, że odpowiedzialności solidarnej nie można pogodzić z zasadą indywidualizacji środków odpowiedzialności karnej. Prowadziłoby to bowiem do stanu, w którym każdy ze sprawców byłby zobowiązany do poniesienia odpowiedzialności za całą szkodę, bez względu na udział w jej wyrządzeniu i odniesioną korzyść. Prawidłową reakcją karnoprawną będzie w myśl tej koncepcji orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w częściach równych lub w częściach odpowiadających udziałowi w spowodowaniu szkody ( J. L. , T. O. , Obowiązek naprawienia szkody, s. 52–53). Nakaz stosowania prawa cywilnego podczas orzekania o obowiązku z art. 46 KK nie powinien pozostawiać wątpliwości dotyczących możliwości wyboru przez sąd sposobu obowiązku naprawienia szkody, w zależności od okoliczności konkretnej sprawy. 7.1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 7.6. inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę 7. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. , Sąd zwolnił oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów procesu. Oskarżony obecnie przebywa w zakładzie karnym, nie ma majątku. 7.1Podpis
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI