IV GC upr 543/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził od ubezpieczyciela na rzecz powoda kwotę 4417,18 zł tytułem odszkodowania za szkodę komunikacyjną, uznając, że stawki za robociznę przyjęte przez wybrany przez poszkodowanego warsztat były uzasadnione.
Powód, na mocy umowy cesji, dochodził od ubezpieczyciela kwoty 4417,18 zł tytułem niedopłaty odszkodowania za szkodę komunikacyjną. Strona pozwana kwestionowała wysokość szkody, zarzucając zawyżenie stawek za robociznę i brak skorzystania z proponowanej naprawy. Sąd uznał odpowiedzialność ubezpieczyciela i zasądził dochodzoną kwotę, podkreślając, że ciężar udowodnienia rażącego zawyżenia stawek spoczywał na pozwanym, a poszkodowany ma prawo wybrać własny warsztat.
Sprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę niedopłaty odszkodowania za szkodę komunikacyjną, nabytego przez powoda w drodze umowy cesji. Powód domagał się od ubezpieczyciela kwoty 4417,18 zł, wskazując, że wypłacone dotychczas odszkodowanie nie pokryło w pełni kosztów naprawy pojazdu. Strona pozwana przyznała odpowiedzialność, ale zakwestionowała wysokość szkody, zarzucając, że stawki za robociznę przyjęte przez warsztat wybrany przez poszkodowanego były zawyżone, a poszkodowany przyczynił się do zwiększenia szkody, nie korzystając z propozycji naprawy przez ubezpieczyciela. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej, Wydział IV Gospodarczy, uznał powództwo za uzasadnione w przeważającej części. Sąd podkreślił, że podstawową funkcją odszkodowania jest przywrócenie stanu poprzedniego, a wybór sposobu naprawienia szkody należy do poszkodowanego. Sąd wskazał, że ciężar udowodnienia rażącego zawyżenia stawek za robociznę spoczywał na stronie pozwanej, która nie wykazała, aby poszkodowany działał nielojalnie lub przez niedbalstwo, wybierając warsztat stosujący wygórowane stawki. Sąd uznał, że stawka 125 zł netto za roboczogodzinę była ekonomicznie uzasadniona i niezbędna. Oddalono również zarzut przyczynienia się poszkodowanego do zwiększenia szkody. W konsekwencji zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4417,18 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia zgłoszenia szkody, a także koszty procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczyciel jest zobowiązany do pokrycia kosztów naprawy według stawek wybranego przez poszkodowanego warsztatu, o ile nie wykaże, że poszkodowany działał nielojalnie lub przez niedbalstwo, wybierając warsztat stosujący rażąco wygórowane stawki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ciężar udowodnienia rażącego zawyżenia stawek spoczywał na ubezpieczycielu. Poszkodowany ma prawo wybrać warsztat, a ubezpieczyciel nie może narzucać własnych stawek ani warsztatu, chyba że wykaże świadomość i niedbalstwo poszkodowanego przy wyborze.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie części powództwa
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) | spółka | poszkodowany |
| (...) S.A. w (...) | spółka | pozwany |
| (...) | osoba_fizyczna | sprawca |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 436 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność samoistnego posiadacza mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch tego pojazdu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Odpowiedzialność oparta na zasadzie ryzyka.
k.c. art. 436 § 2
Kodeks cywilny
W razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody wymienione osoby mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych (zasada winy).
u.u.o. art. 19 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od ubezpieczyciela.
k.c. art. 822 § 4
Kodeks cywilny
Analogiczna do art. 19 ust. 1 u.u.o. norma dotycząca możliwości dochodzenia roszczeń bezpośrednio od ubezpieczyciela.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.
u.u.o. art. 14 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Ubezpieczyciel winien wypłacić odszkodowanie w terminie 30 dni od dnia złożenia przez poszkodowanego zawiadomienia o szkodzie.
u.u.o. art. 14 § 2
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
W przypadku niemożności wyjaśnienia okoliczności w terminie 30 dni, odszkodowanie powinno być wypłacone w terminie 14 dni od dnia możliwości wyjaśnienia, nie później niż w terminie 90 dni.
Pomocnicze
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
k.c. art. 363 § 1
Kodeks cywilny
Podstawową funkcją odszkodowania jest przywrócenie stanu poprzedniego lub zapłata odpowiedniej sumy pieniężnej. Wybór sposobu należy do poszkodowanego, chyba że jest to niemożliwe lub pociąga nadmierne trudności/koszty.
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
Szkoda może obejmować stratę (damnum emergens) oraz utratę korzyści (lucrum cessans).
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Podstawą odpowiedzialności odszkodowawczej jest wykazanie istnienia pomiędzy zdarzeniem a szkodą normalnego związku przyczynowego.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek stron do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguła rozłożenia ciężaru dowodu - ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 354 § 2
Kodeks cywilny
Obowiązek współpracy stron przy spełnianiu świadczenia.
k.c. art. 509 § 2
Kodeks cywilny
Przelew wierzytelności - na nabywcę przechodzi ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu w zależności od wyniku sprawy.
Dz.U. 2015, poz. 1800 art. 2 § 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Określenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powoda oparte na umowie cesji jest zasadne. Stawki za robociznę przyjęte przez wybrany przez poszkodowanego warsztat są ekonomicznie uzasadnione i niezbędne. Ciężar dowodu w zakresie wykazania rażącego zawyżenia stawek spoczywał na stronie pozwanej. Poszkodowany nie przyczynił się do zwiększenia rozmiarów szkody. Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od dnia następującego po upływie terminu 30 dni od zgłoszenia szkody.
Odrzucone argumenty
Wysokość szkody jest zawyżona z powodu stawek za robociznę. Poszkodowany przyczynił się do zwiększenia rozmiarów szkody, nie korzystając z propozycji naprawy przez ubezpieczyciela. Roszczenie o odsetki jest nieuzasadnione w całości.
Godne uwagi sformułowania
Podstawową funkcją odszkodowania jest to, że odszkodowanie powinno przywrócić w majątku poszkodowanego stan rzeczy naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę. Odszkodowanie nie może jednak przewyższać wysokości faktycznie poniesionej szkody. Odszkodowanie nie może bowiem być źródłem bezpodstawnego wzbogacenia po stronie poszkodowanego. Wszelka szkoda, rozpatrywana jako uszczerbek o charakterze majątkowym, może mieć w świetle przepisów kodeksu cywilnego (art. 361 §2 k.c.) postać dwojaką. Może ona bowiem obejmować zarówno stratę, jakiej doznaje mienie poszkodowanego, wskutek czego poszkodowany staje się uboższy (damnum emergens czyli szkoda rzeczywista), jak również utratę korzyści, jakiej spodziewać się mógł poszkodowany, gdyby mu nie wyrządzono szkody, wskutek czego poszkodowany nie staje się bogatszy (lucrum cessans). W ocenie Sądu ubezpieczyciel niewątpliwie ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa szkody, a odszkodowanie należne od ubezpieczyciela rzeczywiście obejmuje jedynie niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty uszkodzenia (zniszczenia) pojazdu, ustalone według cen występujących na lokalnym rynku. Ubezpieczyciel powinien zatem pokryć koszty stosowane przez wybrany przez poszkodowanego podmiot, niezależnie od tego, że mogą być one wyższe od cen przeciętnych. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zlecenie naprawy za pośrednictwem wskazanego przez stronę pozwaną warsztatu byłoby właśnie pozbawieniem poszkodowanego możliwości dokonania wyboru warsztatu, w którym chce naprawić swój uszkodzony samochód.
Skład orzekający
Filip Wesołowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkody komunikacyjne, w szczególności w zakresie kosztów naprawy pojazdu i wyboru warsztatu przez poszkodowanego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy poszkodowany nabył wierzytelność w drodze cesji i gdy ubezpieczyciel kwestionuje wysokość stawek za robociznę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu szkód komunikacyjnych i rozbieżności w ocenie kosztów naprawy między poszkodowanymi a ubezpieczycielami, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców.
“Czy ubezpieczyciel może narzucić Ci warsztat i stawki za naprawę? Sąd wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 4417,18 PLN
odszkodowanie: 4417,18 PLN
koszty procesu: 1300 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV GC upr 543/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2025 roku Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej, Wydział IV Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSR Filip Wesołowski Protokolant: Nicola Kubik-Rusak po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2025 roku we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa (...) przeciwko (...) S.A. w (...) o zapłatę I.
zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 4417,18 zł (cztery tysiące czterysta siedemnaście złotych i osiemnaście groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 22 czerwca 2021 roku do dnia zapłaty; II.
oddala dalej idące powództwo; III.
zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 1300 zł kosztów procesu. UZASADNIENIE Pozwem z dnia 8 października 2024 roku powód (...) , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) , domagał się od strony pozwanej (...) Zakładu (...) S.A. w (...) zasądzenia kwoty 4417,18 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazał, że w zdarzeniu drogowym został uszkodzony samochód marki (...) , będący własnością (...) spółki z o.o. we (...) , a sprawca kolizji był ubezpieczony u strony pozwanej (w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej). Szkoda obejmowała koszty przywrócenia pojazdu do stanu sprzed kolizji w wysokości 4417,18 zł (w części zakwestionowanej przez stronę pozwaną, która zapłaciła jedynie 12597,59 zł z należnej kwoty 17014,77 zł). Strona pozwana odmówiła (mimo wezwania) zapłaty powyższej kwoty na rzecz powoda, który nabył wierzytelność w drodze umowy cesji. W dniu 12 grudnia 2024 roku został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym zasądzono kwotę dochodzoną pozwem oraz 1017 zł kosztów procesu. W sprzeciwie od nakazu zapłaty strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu. Przede wszystkim przyznała, że co do zasady ponosi odpowiedzialność za szkodę oraz że zapłaciła na rzecz poszkodowanego koszty naprawy pojazdu w wysokości 12597,59 zł. W pozostałym zakresie strona pozwana zakwestionowała roszczenie powoda. Zarzuciła, że wysokość szkody jest uzależniona od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy uszkodzonego pojazdu (i w jakim zakresie). Zarzuciła także, że zaproponowała poszkodowanemu naprawę pojazdu za swoim pośrednictwem, z czego poszkodowany nie skorzystał, i tym samym przyczynił się do zwiększenia rozmiarów szkody. Strona pozwana zakwestionowała wreszcie roszczenie z tytułu odsetek. W odpowiedzi na sprzeciw od nakazu zapłaty powód w całości podtrzymał żądanie pozwu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 21 maja 2021 roku pojazd marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) , stanowiący własność (...) spółki z o.o. we (...) , użytkowany przez (...) , prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) (poszkodowanego), brał udział w zdarzeniu drogowym. Sprawca zdarzenia był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej (OC) w (...) w (...) . (dowód: bezsporne; kserokopia dowodu rejestracyjnego – k. 15-16) W dniu 21 maja 2021 roku poszkodowany (zleceniodawca) zlecił (...) , prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...) (zleceniobiorcy) wykonanie naprawy uszkodzonego pojazdu ( (...) ). (dowód: bezsporne; zlecenie naprawy – k. 24) W dniu 21 maja 2021 roku przedstawiciel poszkodowanego zgłosił powstanie szkody (...) S.A. w (...) (ubezpieczycielowi). (dowód: bezsporne; podsumowanie zgłoszenia szkody – w aktach szkody na płycie CD – k. 56) W piśmie z dnia 17 czerwca 2021 roku (...) S.A. w (...) (ubezpieczyciel) poinformował poszkodowanego, że w związku z zaistniałą szkodą zostało przyznane odszkodowanie w wysokości 2886,29 zł. (dowód: bezsporne; pismo z dnia 17.06.2021 roku – k. 34-35) W dniu 3 grudnia 2021 roku została sporządzona kalkulacja naprawy nr (...) , z której wynikało, że koszt naprawy pojazdu (...) o numerze rejestracyjnym (...) wynosił 15259,89 zł netto (18769,66 zł brutto). (dowód: bezsporne; kalkulacja naprawy – k. 28-31) W dniu 8 grudnia 2021 roku zleceniobiorca ( (...) , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) ) wystawił fakturę nr (...) , w której obciążył poszkodowanego zleceniodawcę ( (...) , prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) ) kwotą 15259,89 zł netto (18769,66 zł brutto) za naprawę uszkodzonego samochodu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) . (dowód: bezsporne; faktura VAT – k. 23) W piśmie z dnia 14 grudnia 2021 roku ubezpieczyciel ustalił wysokość odszkodowania za uszkodzenie pojazdu na kwotę 11746,70 zł. (dowód: bezsporne; decyzja – k. 32-33) W piśmie z dnia 20 stycznia 2022 roku ubezpieczyciel ustalił wysokość odszkodowania za uszkodzenie pojazdu na kwotę 12597,59 zł. (dowód: bezsporne; decyzja – k. 36-37) W dniu 15 kwietnia 2024 roku (...) spółka z o.o. we (...) (cedent) zawarła z (...) , prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą (...) (cesjonariuszem) umowę, której przedmiotem była cesja wierzytelności z tytułu szkody komunikacyjnej z dnia 21 maja 2021 roku, przysługującej cedentowi wobec ubezpieczyciela (OC) sprawcy szkody (oraz samego sprawcy). (dowód: bezsporne; umowa z dnia 15.04.2024 roku z pełnomocnictwem – k. 17-19) W dniu 22 kwietnia 2024 roku (...) , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) (cedent) zawarł ze (...) , prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą (...) (cesjonariuszem) umowę, której przedmiotem była cesja wierzytelności przysługujących cedentowi z tytułu szkody komunikacyjnej z dnia 21 maja 2021 roku, przysługującej wobec ubezpieczyciela (OC) sprawcy szkody. (dowód: bezsporne; umowa z dnia 22.04.2024 roku – k. 20-21) Sąd zważył, co następuje: Powództwo w przeważającej części zasługiwało na uwzględnienie. Bezsporne pomiędzy stronami było przede wszystkim to, że pojazd należący do (...) spółki z o.o. we (...) , użytkowany przez poszkodowanego (...) , prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) , uległ uszkodzeniu na skutek zdarzenia z dnia 21 maja 2021 roku. Poza sporem było także to, że podmiotem zobowiązanym do likwidacji szkody (i wypłaty odszkodowania) była strona pozwana. Bezsporny był wreszcie fakt częściowego spełnienia świadczenia (częściowego naprawienia szkody). Istota niniejszego sporu sprowadzała się natomiast do tego, czy wypłacone dotychczas przez stronę pozwaną odszkodowanie pokryło całość szkody poniesionej przez poszkodowanego. Powód swoje roszczenie wywodził z umowy cesji, jaka łączyła go z poszkodowanym użytkownikiem pojazdu uczestniczącego w zdarzeniu, którego sprawca był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej (OC) u strony pozwanej. Na mocy tej umowy powód nabył przysługujące poszkodowanemu roszczenie odszkodowawcze z tytułu przywrócenia pojazdu do stanu sprzed kolizji. W ocenie powoda strona pozwana zaniżyła należne odszkodowanie. Zgodnie z art. 436 §1 k.c. w zw. z art. 435 k.c. samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch tego pojazdu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Przewidziana w tym przepisie odpowiedzialność oparta jest na zasadzie ryzyka (surowszej od odpowiedzialności na zasadzie winy zawartej w art. 415 k.c. ), która powstaje bez względu na winę posiadacza pojazdu mechanicznego, jak również bez względu na to, czy szkoda nastąpiła w warunkach zachowania bezprawnego. Zgodnie natomiast z art. 436 §2 k.c. w razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody wymienione osoby (samoistni posiadacze pojazdów mechanicznych) mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych. Przepis ten zatem w razie zderzenia się dwóch pojazdów przewiduje powrót do zasad ogólnych, a więc do odpowiedzialności na zasadzie winy z art. 415 k.c. Należy przy tym zauważyć, że odpowiedzialność cywilna posiadacza pojazdu jest objęta systemem obowiązkowego ubezpieczenia, a zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. 2003, nr 124, poz. 1152 ze zm.) poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od ubezpieczyciela. Analogiczną do powyższego przepisu normę zawiera także art. 822 §4 k.c. Tym samym strona pozwana była legitymowana biernie do występowania w niniejszym procesie. Podstawową funkcją odszkodowania jest to, że odszkodowanie powinno przywrócić w majątku poszkodowanego stan rzeczy naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę. Nie może ono jednak przewyższać wysokości faktycznie poniesionej szkody. Odszkodowanie nie może bowiem być źródłem bezpodstawnego wzbogacenia po stronie poszkodowanego. Kodeks cywilny przewiduje dwa równoważne sposoby naprawienia szkody – przywrócenie stanu poprzedniego lub zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej ( art. 363 §1 k.c. ). Co do zasady wybór sposobu naprawienia szkody należy do poszkodowanego. Jego wybór pozostaje dla zobowiązanego do naprawienia szkody wiążący, z wyjątkiem sytuacji, w których przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe albo pociągałoby za sobą nadmierne trudności lub koszty dla zobowiązanego – wówczas bowiem poszkodowany może domagać się jedynie zapłaty sumy pieniężnej. Pod pojęciem szkody, stanowiącej podstawową przesłankę odpowiedzialności odszkodowawczej, należy rozumieć powstałą wbrew woli poszkodowanego różnicę między jego obecnym stanem majątkowym, a takim stanem, jaki zaistniałby, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Wszelka szkoda, rozpatrywana jako uszczerbek o charakterze majątkowym, może mieć w świetle przepisów kodeksu cywilnego ( art. 361 §2 k.c. ) postać dwojaką. Może ona bowiem obejmować zarówno stratę, jakiej doznaje mienie poszkodowanego, wskutek czego poszkodowany staje się uboższy ( damnum emergens czyli szkoda rzeczywista), jak również utratę korzyści, jakiej spodziewać mógł się poszkodowany, gdyby mu nie wyrządzono szkody, wskutek czego poszkodowany nie staje się bogatszy ( lucrum cessans ). Podstawę obliczenia wysokości szkody stanowić powinno uchwycenie różnicy między stanem majątku osoby poszkodowanej, który rzeczywiście istnieje po nastąpieniu zdarzenia wywołującego szkodę, a stanem majątku hipotetycznym, pomyślanym jako stan, który urzeczywistniłby się, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Podstawą skutecznego dochodzenia roszczenia odszkodowawczego jest także wykazanie istnienia pomiędzy określonym zdarzeniem a szkodą normalnego związku przyczynowego ( art. 361 §1 k.c. ). Tak rozumiany związek przyczynowy zachodzi wówczas, gdy w danym układzie stosunków i warunków oraz w zwyczajnym biegu rzeczy, bez szczególnego zbiegu okoliczności, szkoda jest typowym następstwem określonego rodzaju zdarzeń. Ocena, czy skutek jest normalny powinna być oparta na całokształcie okoliczności sprawy oraz wynikać z zasad doświadczenia życiowego i zasad wiedzy naukowej, specjalnej (tak na przykład Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 czerwca 1956 roku, III CR 515/56, OSNC 1957, nr 1, poz. 24). Z powyższego wynika, że szkoda związana z uszkodzeniem pojazdu może być jedynie częścią całościowego uszczerbku majątkowego, jakiego doznaje podmiot poszkodowany w kolizji drogowej. Tak też było w niniejszej sprawie, w której powód domagał się kosztów przywrócenia pojazdu do stanu sprzed kolizji. Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że postępowanie cywilne ma charakter kontradyktoryjny, czego wyrazem jest przede wszystkim dyspozycja art. 232 k.p.c. , określająca obowiązek stron do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, co z kolei jest potwierdzeniem reguły zawartej w art. 6 k.c. , wyznaczającej sposób rozłożenia ciężaru dowodu. Podkreślić należy, że zasady art. 6 k.c. i 232 k.p.c. nie określają jedynie zakresu obowiązku zgłaszania dowodów przez strony, ale rozumiane muszą być przede wszystkim i w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu co do tych okoliczności na niej spoczywał. Zaznaczyć także należy, że nie jest rzeczą Sądu poszukiwanie za stronę dowodów przez nią nie wskazanych, mających na celu udowodnienie jej twierdzeń (tak również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 1996 roku, I CKU 45/96, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 76). Dopuszczenie dowodów z urzędu jest bowiem prawem, a nie obowiązkiem Sądu, z którego to prawa powinien szczególnie ostrożnie korzystać, tak by swym działaniem nie wspierać żadnej ze stron procesu. Faktycznie działanie Sądu z urzędu powinno ograniczać się tylko do sytuacji, gdy strona działa bez fachowego pełnomocnika i dodatkowo jest nieporadna. Wobec powyższego należy stwierdzić, że zgodnie z ogólną regułą, wyrażoną w art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. , ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazana zasada oznacza, że powód składając pozew powinien udowodnić fakty, które w jego ocenie świadczą o zasadności powództwa. Udowodnienie faktów może nastąpić przy pomocy wszelkich środków dowodowych przewidzianych przez kodeks postępowania cywilnego . Nie ulega także wątpliwości, że co do zasady to na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia twierdzeń zawartych w pozwie, bowiem to on domaga się zapłaty i powinien udowodnić zasadność swojego roszczenia. Reguła dotycząca ciężaru dowodu nie może być jednak pojmowana w ten sposób, że ciąży on zawsze na powodzie. W zależności od rozstrzyganych w procesie kwestii faktycznych i prawnych ciężar dowodu co do pewnych faktów będzie spoczywał na powodzie, co do innych z kolei – na pozwanym. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w niniejszej sprawie co do zasady to na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia istnienia dochodzonego pozwem roszczenia, bowiem to on domagał się zapłaty odszkodowania. Powód twierdził, że szkoda z tytułu kosztów przywrócenia pojazdu do stanu sprzed kolizji wynosiła 17014,77 zł brutto, z czego strona pozwana zapłaciła kwotę 12597,59 zł. Tym samym przedmiotem żądania pozwu w tym zakresie była niezapłacona do tej pory należność w wysokości 4417,18 zł. Jak już wyżej wspomniano, w niniejszej sprawie co do zasady to na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia istnienia dochodzonego pozwem roszczenia, bowiem to on domagał się zapłaty odszkodowania (naprawienia szkody w postaci kosztów przywrócenia pojazdu do stanu sprzed kolizji). Trzeba w tym miejscu jednak podkreślić, że powód dołączył do pozwu fakturę VAT, z której do zapłaty pozostała kwota 4417,18 zł, a której prawdziwości strona pozwana w żaden sposób nie zakwestionowała. Jednocześnie w sprzeciwie od nakazu zapłaty strona pozwana zarzuciła, że ponoszone przez poszkodowanego wydatki muszą mieć charakter celowy i ekonomicznie uzasadniony, a niedopłata odszkodowania wynikała z zawyżenia stawek za robociznę. Zarzuciła także, że zaproponowała poszkodowanemu naprawę pojazdu za swoim pośrednictwem (w warsztacie należącym do Sieci Naprawczej (...) ), z czego poszkodowany nie skorzystał i tym samym przyczynił się do zwiększenia rozmiarów szkody. W pozostałym zakresie strona pozwana właściwie nie zgłosiła zarzutów przeciwko żądaniu pozwu (dalsze zarzuty dotyczyły, jak się wydaje, szkody hipotetycznej, gdy tymczasem powód dochodził szkody rzeczywistej). Chybiony był zarzut przyczynienia się poszkodowanego do zwiększenia rozmiarów szkody przez nieskorzystanie z propozycji naprawy w warsztacie należącym do Sieci Naprawczej (...) . Zarzut powyższy miał, jak się wydaje, ostatecznie zmierzać do tego, że niedopłata odszkodowania wynikała z zawyżenia przez wybrany przez poszkodowanego warsztat naprawczy stawek za robociznę. W ocenie strony pozwanej stawka w wysokości 130 zł netto (w rzeczywistości powód zastosował stawkę 125 zł netto) była zawyżona, ponieważ działające na rynku lokalnym profesjonalne podmioty (w tym przede wszystkim warsztaty należące do Sieci Naprawczej (...) ) świadczą analogiczne usługi za kwotę 50 zł netto. Tym samym nie ulega wątpliwości, że w powyższym zakresie (wykazania, że wskazana stawka rażąco odbiegała od wysokości stosowanych na rynku lokalnym) ciężar dowodu spoczywał na stronie pozwanej. W ocenie Sądu ubezpieczyciel niewątpliwie ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa szkody, a odszkodowanie należne od ubezpieczyciela rzeczywiście obejmuje jedynie niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty uszkodzenia (zniszczenia) pojazdu, ustalone według cen występujących na lokalnym rynku (tak również Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 czerwca 2003 roku, III CZP 32/03, OSNC 2004, nr 4, poz. 51). Kosztami ekonomicznie uzasadnionymi (w zakresie przywrócenia pojazdu do stanu sprzed kolizji) są koszty ustalone według cen, którymi posługuje się wybrany przez poszkodowanego warsztat naprawczy. Ubezpieczyciel powinien zatem pokryć koszty stosowane przez wybrany przez poszkodowanego podmiot, niezależnie od tego, że mogą być one wyższe od cen przeciętnych. Tym samym poszkodowany, który nabywa autoryzowane części samochodowe potrzebne do naprawy uszkodzonego pojazdu (lub korzysta z usług warsztatu w zakresie prac blacharsko-lakierniczych), nie ma obowiązku poszukiwania sprzedawcy (usługodawcy) najtańszego. Przypisanie poszkodowanemu naruszenia obowiązku współpracy z ubezpieczycielem (wynikającego z art. 354 §2 k.c. ) jest możliwe jedynie wtedy, gdy świadomie lub przez niedbalstwo kupił on części droższe (lub skorzystał z droższych usług), czyli na przykład w sytuacji, kiedy poszkodowany, znając punkt sprzedaży pełnowartościowych autoryzowanych części po cenach niższych, kupował je tam, gdzie sprzedawano je drożej. To samo w ocenie Sądu dotyczy kosztów robocizny stosowanych w wybranym przez poszkodowanego zakładzie naprawczym. Zarzut uchybienia obowiązkowi z art. 354 §2 k.c. mógłby zatem wchodzić w grę tylko w razie wykazania świadomości i niedbalstwa poszkodowanego przy powierzeniu naprawy punktowi stosującemu wygórowane (i to rażąco) stawki za roboczogodzinę. Stanowisko takie zajął także Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 kwietnia 2002 roku, I CKN 1466/99, OSNC 2003, nr 5, poz. 64. N ależy zatem stwierdzić, że ubezpieczyciel nie ma prawa do narzucania poszkodowanemu warsztatu, w którym ma zostać dokonana naprawa pojazdu, a także stawek robocizny za prace naprawcze czy rodzaju (oraz cen) części zamiennych. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zlecenie naprawy za pośrednictwem wskazanego przez stronę pozwaną warsztatu byłoby właśnie pozbawieniem poszkodowanego możliwości dokonania wyboru warsztatu, w którym chce naprawić swój uszkodzony samochód. Trzeba w tym miejscu raz jeszcze podkreślić, że powód dochodził roszczenia, które wywodził z umowy cesji zawartej z poszkodowanym. W wyniku przelewu wierzytelności ( art. 509 §2 k.c. ) przechodzi na nabywcę ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, przy czym wierzytelność przechodzi na nabywcę w takim stanie, w jakim była w chwili zawarcia umowy przelewu wraz ze wszystkimi związanymi z nią prawami i obowiązkami. W ocenie Sądu powód, który w wyniku umowy przelewu zajął pozycję wierzyciela (poszkodowanego), nie był zobowiązany do wykazywania w niniejszym postępowaniu, że stawki (ceny) przyjęte w kalkulacji naprawy pojazdu (oraz fakturze VAT) nie były zawyżone. Ciężar dowodu w tym zakresie, zgodnie z art. 6 k.c. oraz art. 232 k.p.c. , spoczywał bowiem na stronie pozwanej, która jednak w żaden sposób nie wykazała, żeby po pierwsze poszkodowany był nielojalny wobec ubezpieczyciela (to jest aby świadomie lub przez niedbalstwo wybrał warsztat stosujący stawki [ceny] za naprawę, które rażąco odbiegałyby od przeciętnych stawek obowiązujących na rynku lokalnym), a po wtóre, aby stawka 125 zł netto za roboczogodzinę (wskazana w kalkulacji i fakturze) była stawką zawyżoną (i to rażąco) w stosunku do stawek powszechnie stosowanych. W ocenie Sądu chybiony był zatem zarzut strony pozwanej, jakoby roszczenie powoda o zapłatę odszkodowania uwzględniającego zastosowane przez niego stawki za robociznę było zawyżone. Tym samym należało przyjąć, że wskazana wyżej stawka, ujęta w wystawionej przez warsztat naprawczy fakturze VAT (oraz kalkulacji naprawy), stanowiła ekonomicznie uzasadniony i niezbędny wydatek (koszt uszkodzenia lub zniszczenia pojazdu). Należy w tym miejscu raz jeszcze przypomnieć, że w niniejszej sprawie powód domagał się rzeczywistych (a nie hipotetycznych) kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu (zgodnie z wystawioną przez warsztat naprawczy fakturą VAT). Nie ulega także wątpliwości, że pozostałe zarzuty strony pozwanej (polegające na przytoczeniu ogólnych tez dotyczących pojęcia szkody, jej charakteru oraz sposobów jej naprawienia czy różnicy między rzeczywistym oraz hipotetycznym ustaleniem wysokości szkody) w żaden sposób nie miały zastosowania w niniejszej sprawie (której przedmiotem było żądanie odszkodowania na podstawie rzeczywiście poniesionych kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu na podstawie faktury VAT). Należy w tym miejscu jeszcze dodać, że bezspornie poszkodowany był płatnikiem podatku VAT (w wysokości 50%). Tym samym należne mu odszkodowanie scedowane na powoda obejmowało podatek VAT w wysokości 50% (tak też Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 17 maja 2007 roku, III CZP 150/06, OSNC 2007, nr 10, poz. 144 oraz w uchwale z dnia 15 listopada 2001 roku, III CZP 68/01, OSNC 2002, nr 6, poz. 74), czego strona pozwana zresztą nie kwestionowała. Zgodnie z art. 481 §1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ubezpieczyciel winien wypłacić odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego zawiadomienia o szkodzie. Zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy w przypadku, gdyby w powyższym terminie niemożliwe byłoby wyjaśnienie okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania, odszkodowanie powinno być wypłacone w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. Skoro zatem powód wstąpił z mocy umowy przelewu wierzytelności w prawa poszkodowanego, to strona pozwana winna spełnić świadczenie na rzecz powoda także w terminie trzydziestodniowym. Tym samym powodowi należały się odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej kwoty od dnia 22 czerwca 2021 roku, ponieważ szkoda została zgłoszona ubezpieczycielowi w dniu 21 maja 2021 roku. Ustalając stan faktyczny i wydając rozstrzygnięcie Sąd oparł się na przedstawionych przez strony dokumentach prywatnych, których treść nie była kwestionowana przez strony. Sąd na podstawie art. 235 2 §1 pkt 1, 2 i 5 k.p.c. oddalił wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego (przede wszystkim jako niedopuszczalny [niewymagający wiadomości specjalnych] w zakresie rynkowości stawki za roboczogodzinę). Jednocześnie pozostałe okoliczności, na które dowód ten został powołany albo były bezsporne, albo zostały udowodnione innymi środkami dowodowymi (dokumentami), albo nie były istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z tych samych względów Sąd oddalił także wniosek strony pozwanej o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka (...) . Mając zatem wszystkie powyższe okoliczności na względzie w ocenie Sądu powodowi przysługiwało roszczenie o zapłatę odszkodowania z tytułu przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody w wysokości 4417,18 zł (wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 22 czerwca 2021 roku do dnia zapłaty). Dlatego też na podstawie art. 436 §2 k.c. , art. 361 k.c. , art. 822 k.c. oraz art. 6 k.c. i art. 481 k.c. , a także art. 13, art. 14 i art. 19 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych powództwo było uzasadnione w zakresie powyższej kwoty (wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie), jak w punkcie I wyroku. W pozostałej części (kilku dni ustawowych odsetek za opóźnienie) powództwo było nieuzasadnione i dlatego na podstawie tych samych przepisów podlegało oddaleniu, jak w punkcie II wyroku. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 zdanie drugie k.p.c. Mając na uwadze, że powód przegrał jedynie w niewielkim zakresie (kilku dni odsetek ustawowych za opóźnienie), należał się mu zwrot całości kosztów procesu, na które złożyły się koszty opłaty sądowej od pozwu w kwocie 400 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 900 zł, ustalone zgodnie z §2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015, poz. 1800 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI