IV CZ 99/10

Sygn. akt IV CZ 99/10 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 26 stycznia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) 
SSN Marian Kocon (sprawozdawca) 
SSN Iwona Koper 
 
 
w sprawie z powództwa K. M. 
przeciwko Skarbowi Państwa – Staroście K. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 26 stycznia 2011 r., 
zażalenia powoda  
na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku  
Sądu Apelacyjnego […] 
z dnia 29 czerwca 2010 r.,  
 
 
1) 
odrzuca zażalenie w części rozstrzygającej o kosztach 
procesu przed sądem pierwszej instancji (pkt I ppkt 2); 
2) 
oddala zażalenie w pozostałym zakresie; 
3) 
zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – 
Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 300 
(trzysta) 
zł 
tytułem 
kosztów 
postępowania 
zażaleniowego. 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2010 r. Sąd Apelacyjny w pkt I. zmienił wyrok 
Sądu Okręgowego z dnia 21 kwietnia 2009 r. i zasądził od pozwanego Skarbu 
Państwa – Starosty K. na rzecz powoda K. M. tytułem odszkodowania za szkodę 
wyrządzoną wydaniem decyzji administracyjnej kwotę 176.645 zł oraz tytułem 
kosztów procesu kwotę 2.440 złotych, w pkt II. uchylił ten wyrok w części 
oddalającej powództwo co do kwoty 29.355 zł i umorzył postępowanie, a w pkt III. 
zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3637,18 zł tytułem kosztów 
postępowania apelacyjnego. W  uzasadnieniu wyroku Sąd drugiej instancji wskazał, 
że podstawą zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty należnej z tytułu 
zastępstwa prawnego przed Sądem pierwszej instancji, biorąc pod uwagę stawkę 
minimalną opłaty za czynności radcy prawnego, powinna być kwota 7.200 zł., na 
podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 
2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez 
Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego 
ustanowionego z  urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) Sąd drugiej instancji 
uznał jednak, że skoro radca prawny zastępujący powoda zaniechał złożenia 
istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii 
biegłego celem wykazania wysokości poniesionej szkody, powodując konieczność 
dopuszczenia tego dowodu z urzędu, odpowiednią kwotą z tytułu zastępstwa 
prawnego powoda przed Sądem pierwszej instancji jest kwota 2.000 zł, 
powiększona o należny podatek od towarów i usług. Taką samą kwotę Sąd drugiej 
instancji 
przyjął 
za 
podstawę 
rozstrzygnięcia 
o 
kosztach 
postępowania 
apelacyjnego według § 12 ust. 1 pkt 2 wspomnianego rozporządzenia, 
uwzględniając należny podatek od towarów i usług. 
Postanowienie o kosztach zawarte w pkt I i III. wyroku zaskarżył zażaleniem 
powód, żądając jego zmiany i zasądzenia od pozwanego na jego rzecz tytułem 
zastępstwa prawnego przed Sądem pierwszej instancji kwoty 3.600 zł oraz przed 
Sądem drugiej instancji kwoty 2.700 zł, podwyższonych o należny podatek od 
towarów i usług. Powód zarzucił naruszenie § 2 ust. 3, § 6 pkt 6 i § 12 ust. 1 pkt 2 
wspomnianego rozporządzenia podnosząc, że Sąd drugiej instancji błędnie nie 
zastosował stawki minimalnej, a ponadto nie uwzględnił, że powyższy wniosek 

 
3 
dowodowy nie został złożony zgodnie z żądaniem powoda, który obawiał się 
ponoszenia kosztów z nim związanych, od których nie był zwolniony. 
W odpowiedzi na zażalenie pozwany, reprezentowany przez Prokuratorię 
Generalną Skarbu Państwa, wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie na rzecz 
Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów postępowania 
zażaleniowego według norm przepisanych. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie jest niedopuszczalne w części, w której dotyczy postanowienia 
o  kosztach procesu poniesionych przed Sądem pierwszej instancji. Zgodnie 
bowiem z art. 3941 § 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na 
postanowienie Sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były 
przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie 
o  kosztach procesu przed Sądem pierwszej instancji orzekł zaś ten Sąd 
postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r. 
Z tych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 373 w zw. z art. 3941 § 3 
art. 39821 k.p.c., postanowił jak w pkt I. sentencji. 
W pozostałej części zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew 
twierdzeniom żalącego Sąd drugiej instancji, zasądzając opłatę za czynności radcy 
prawnego z tytułu zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym, władny był 
na podstawie § 2 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia określić tę opłatę 
w  wysokości niższej niż wynikająca ze stawki minimalnej przewidzianej w tym 
rozporządzeniu, jeżeli rozstrzygnięcie takie uwzględniało niezbędny nakład pracy 
pełnomocnika, charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się 
do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy w obecnym składzie nie 
podziela poglądu wyrażonego w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 
24 lipca 2009 r., I PZP 3/2009, OSNP 2010 r. Nr 7-8, poz. 83, zgodnie z którym 
zakres władzy sądu wynikający z § 2 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia nie 
obejmuje możliwości niezastosowania przepisów określających stawki minimalne. 
Wykładnię § 2 ust. 1 tego rozporządzenia przyjętą przez Sąd drugiej instancji 
należy uznać za prawidłową. Przemawia za tym nie tylko wynik systemowej 
wykładni tego przepisu w związku z § 2 ust. 2 tego rozporządzenia, 

 
4 
ustanawiającym jedynie górną granicę zasądzanej opłaty, lecz pośrednio także 
pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 lutego 1999 r., 
II  CKN 341/98, OSNC 1999 r. Nr 6, poz. 123, w którym wyrażona została teza, iż 
nie uzasadniają przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej takie czynności 
pełnomocnika ustanowionego z urzędu, które są sprzeczne z zasadami 
profesjonalizmu. Bez wątpienia zaś za tego rodzaju czynność należy uznać 
zaniechanie w procesie o odszkodowanie zgłoszenia wniosku o dopuszczenie 
dowodu z opinii biegłego na okoliczność wysokości szkody poniesionej przez 
żalącego, jeśli była ona kwestionowana przez pozwanego, a jej ustalenie wymagało 
wiadomości specjalnych. Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie podnoszona 
w  zażaleniu okoliczność, że zaniechanie takie zgodne było z żądaniem samej 
strony, obawiającej się poniesienia wydatków związanych z takim wnioskiem. Jak 
słusznie podniósł pozwany w odpowiedzi na zażalenie, nie było żadnych 
przeszkód, aby żalący wnosił o zwolnienie go od ponoszenia tych wydatków. 
Z tych przyczyn, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd 
Najwyższy postanowił jak w pkt II. sentencji, o kosztach postępowania 
zażaleniowego orzekając w pkt III. na podstawie art. 98 § 1 w zw. z. art. 99, art. 391 
§ 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. oraz § 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 3 
wskazanego wyżej rozporządzenia i art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. 
o  Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 167, poz. 1417 ze zm.) 
 
 
 
 
 
 
md