IV CZ 99/08

Sąd Najwyższy2008-12-11
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaterminy procesoweskargadelegacja sędziegoprawomocnośćkoszty postępowaniaSąd NajwyższySąd Apelacyjnyspółka jawna

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając ją za spóźnioną.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego M. P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Skarga dotyczyła wyroku w sprawie o rozwiązanie spółki jawnej, a pozwany podnosił nieważność postępowania z powodu rzekomego braku delegacji dla sędzi orzekającej. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę jako wniesioną po terminie, uznając, że pozwany dowiedział się o podstawie wznowienia w sierpniu 2007 r. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, uznając argumentację pozwanego za bezzasadną i oddalając zażalenie.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego M. P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 września 2008 r., które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie o rozwiązanie spółki jawnej. Pozwany domagał się wznowienia, twierdząc, że postępowanie było nieważne z powodu braku wymaganej delegacji dla sędzi B. P. do orzekania w sądzie wyższej instancji. Sąd Apelacyjny uznał skargę za spóźnioną, wskazując, że trzymiesięczny termin do jej wniesienia, zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c., rozpoczął bieg w dniu 22 sierpnia 2007 r., kiedy to pozwany otrzymał kserokopię delegacji. Sąd Najwyższy, analizując argumentację pozwanego zawartą w zażaleniu, uznał ją za niezasadną. Podkreślono, że przesłana pozwanemu kserokopia delegacji wyczerpywała dokumentację związaną z delegowaniem sędzi B. P. do Sądu Apelacyjnego, a pozwany nie miał podstaw, by przypuszczać, że skład sądu był niezgodny z prawem. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania rozpoczyna bieg od dnia, w którym strona uzyskała wiedzę o podstawie wznowienia, przy czym otrzymanie dokumentacji potwierdzającej wadę składu orzekającego (np. kserokopii delegacji) wyznacza ten moment, jeśli dokumentacja ta jest kompletna i nie budzi wątpliwości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwany otrzymał wystarczające informacje o podstawie wznowienia (wadliwość składu orzekającego) w momencie doręczenia mu kserokopii delegacji sędzi, która zawierała ramy czasowe jej obowiązywania. Pozwany nie miał podstaw, by kwestionować prawidłowość składu sądu w dniu ogłoszenia wyroku, a jego późniejsze wątpliwości i kolejne zapytania nie przerywały biegu terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Z. G.

Strony

NazwaTypRola
Z. G.osoba_fizycznapowód
M. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, że skarga o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym.

k.p.c. art. 407 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania wynosi trzy miesiące i rozpoczyna bieg od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd.

EKPC art. 6 § 1

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Gwarantuje prawo do rzetelnego procesu sądowego.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje podstawy oddalenia zażalenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego i możliwości jego oddalenia.

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zwrotu kosztów postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zwrotu kosztów w przypadku oddalenia środka zaskarżenia.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu zażaleniowym.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym, które ma zastosowanie do zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po upływie terminu. Pozwany uzyskał wiedzę o podstawie wznowienia w momencie otrzymania kserokopii delegacji sędzi, która wyczerpywała dokumentację w tym zakresie. Odrzucenie spóźnionej skargi nie narusza prawa do sądu.

Odrzucone argumenty

Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie, ponieważ pozwany dowiedział się o podstawie wznowienia dopiero po otrzymaniu pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia 9 maja 2008 r. Lakoniczność uzyskanej informacji o delegacji sędzi wywołała wątpliwości, które uzasadniały dalsze zapytania. Odrzucenie skargi narusza prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP i EKPC.

Godne uwagi sformułowania

strona, która nieprawidłowo korzysta z przysługującego jej prawa zaskarżenia orzeczenia sądowego i w związku z tym spotyka się z odrzuceniem wniesionego przez nią środka, nie może skutecznie odwoływać się do art. 45 ust. 1 Konstytucji, jak też do art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka w celu wykazania, że została pozbawiona możliwości sprawiedliwego rozpatrzenia jej sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący

Barbara Myszka

sprawozdawca

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie początku biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, zwłaszcza w kontekście wadliwości składu orzekającego oraz interpretacji prawa do sądu w przypadku uchybienia terminom procesowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – biegu terminu do wznowienia postępowania i prawa do sądu. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa procesowego.

Kiedy spóźniona skarga o wznowienie postępowania zamyka drogę do sądu?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 99/08 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski w sprawie ze skargi pozwanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt I ACa (…) w sprawie z powództwa Z. G. przeciwko M. P. o rozwiązanie spółki jawnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 grudnia 2008 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt I ACa (…), 1. oddala zażalenie, 2. zasądza od skarżącego M. P. na rzecz powoda Z. G. kwotę 3600,- zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 25 września 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił, jako wniesioną po upływie przepisanego terminu, skargę pozwanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 19 grudnia 2006 r., wydanym w sprawie z powództwa Z. G. przeciwko M. P. o rozwiązanie spółki jawnej, sygn. akt I ACa (...) (art. 410 § 1 k.p.c.). Sąd Apelacyjny stwierdził, że pozwany powołał się w skardze na nieważność postępowania, spowodowaną uczestnictwem w składzie orzekającym B. P., sędzi Sądu 2 Okręgowego w L., bez wymaganej delegacji do orzekania w sądzie wyższej instancji. Podkreślił, że istotnie, w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego, rozpoznającego na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. apelację w sprawie I ACa (...), uczestniczyła – na podstawie delegacji Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia 30 listopada 2006 r. – sędzia Sądu Okręgowego w L. B. P. Po zamknięciu rozprawy Sąd Apelacyjny odroczył ogłoszenie wyroku do dnia 19 grudnia 2006 r., po czym w dniu tym ogłosił wyrok, w wydaniu którego uczestniczyła sędzia B. P. W dniu 13 sierpnia 2007 r. pozwany M. P. zwrócił się do Przewodniczącego I Wydziału Cywilnego Sądu Apelacyjnego o wydanie kopii dokumentu, na podstawie którego sędzia Przeniosło została delegowana do Sądu Apelacyjnego. Kserokopia delegacji została mu doręczona w dniu 22 sierpnia 2007 r. Dnia 25 kwietnia 2008 r. do Prezesa Sądu Apelacyjnego wpłynęło kolejne pismo pozwanego z zapytaniem o delegację dla sędzi B. P. W odpowiedzi Prezes Sądu Apelacyjnego pismem z dnia 7 maja 2008 r. poinformował pozwanego, że w 2006 r. sędzia B. P. była tylko jeden raz delegowana do Sądu Apelacyjnego, mianowicie w dniu 7 grudnia 2006 r. Do pisma tego dołączył kserokopię delegacji oraz wyciąg z protokołu posiedzenia kolegium Sądu Apelacyjnego, na którym wyrażono zgodę na delegację. Zważywszy, że skarga o wznowienie postępowania została przez pozwanego złożona w dniu 29 lipca 2008 r., Sąd Apelacyjny uznał ją za spóźnioną, stanął bowiem na stanowisku, że przewidziany w art. 407 § 1 k.p.c. trzymiesięczny termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg w dniu 22 sierpnia 2007 r. Podkreślił, że w doręczonej pozwanemu kserokopii delegacji zostały wyraźnie wskazane jej ramy czasowe, wobec czego bezzasadne jest zapatrywanie pozwanego, jakoby termin do wniesienia skargi o wznowienie należało liczyć dopiero od dnia doręczenia mu pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia 7 maja 2008 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwany zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów: art. 410 § 1 w związku z art. 407 § 1 k.p.c. przez uznanie dnia 22 sierpnia 2007 r. za początek biegu trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, podczas gdy skarżący dopiero w dniu 9 maja 2008 r. uzyskał wiedzę o podstawie wznowienia, i art. 45 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm. – dalej: „Konwencja o ochronie praw człowieka”) przez uniemożliwienie mu zagwarantowanego konstytucyjnie dostępu do sądu. W konkluzji żalący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Żalący zmierza do wykazania, że o podstawie wznowienia dowiedział się dopiero w dniu 9 maja 2008 r., po otrzymaniu pisma od Prezesa Sądu Apelacyjnego. Jego zdaniem, przesłana mu kserokopia delegacji sędzi B. P., którą otrzymał w dniu 22 sierpnia 2007 r., zawierała jedynie informację o fakcie delegowania sędzi Przeniosło do Sądu Apelacyjnego w dniu 7 grudnia 2006 r. Nie przesądzała natomiast o braku takiej delegacji w dniu 19 grudnia 2006 r., w którym nastąpiło ogłoszenie wyroku. Działając zatem w zaufaniu do organów władzy sądowniczej i w przekonaniu, że działają one zgodnie z prawem, miał pełne prawo przypuszczać, że skład sądu w jego sprawie był zgodny z przepisami prawa. Przesłana mu kserokopia bowiem w żaden sposób nie przesądzała kwestii prawidłowości delegacji sędzi B. P. do orzekania w dniu 19 grudnia 2006 r. Z pisma z dnia 30 listopada 2006 r. wynikała wszak tylko jedna informacja, mianowicie ta, że sędzia B. P. była delegowana do pełnienia obowiązków w Sądzie Apelacyjnym w dniu 7 grudnia 2006 r. Zdaniem żalącego, to właśnie wątpliwości wywołane lakonicznością uzyskanej informacji skłoniły go do wystosowania w dniu 25 kwietnia 2008 r. pisma do Prezesa Sądu Apelacyjnego i dopiero z otrzymanej odpowiedzi po raz pierwszy dowiedział się, że w dniu 19 grudnia 2006 r. sędzia Przeniosło nie miała wymaganej delegacji do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Apelacyjnym. Argumentacja przytoczona w zażaleniu nie zasługuje na uznanie, żalący pomija bowiem okoliczność, że kserokopia pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., delegującego sędzię B. P. do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Apelacyjnym w dniu 7 grudnia 2006 r., została mu przesłana w związku z zawartą w jego piśmie prośbą o wydanie kopii dokumentu, na podstawie którego sędzia P. została delegowana do Sądu Apelacyjnego. Oznaczało to, że przesłana kserokopia wyczerpuje dokumentację związaną z delegowaniem sędzi B. P. do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Apelacyjnym. Żalący nie ma zatem racji przyjmując, że przewidziany w art. 407 § 1 k.p.c. trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania rozpoczął bieg dopiero w dniu 9 maja 2008 r. Na koniec trzeba dodać, że strona, która nieprawidłowo korzysta z przysługującego jej prawa zaskarżenia orzeczenia sądowego i w związku z tym spotyka się z odrzuceniem wniesionego przez nią środka, nie może skutecznie odwoływać się do art. 45 ust. 1 Konstytucji, jak też do art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie 4 praw człowieka w celu wykazania, że została pozbawiona możliwości sprawiedliwego rozpatrzenia jej sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1998 r., III CZ 114/98, OSNC 1999, nr 2, poz. 42). Z powyższych względów Sąd Najwyższy na zasadzie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw, postanawiając o kosztach postępowania zażaleniowego po myśli art. 98 § 1 i 3 oraz art. 99 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI