IV CZ 98/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania w sprawie o dział spadku, podział majątku dorobkowego i zniesienie współwłasności. Postanowieniem z 2007 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika M. O. od postanowienia Sądu Rejonowego w B. W 2015 r. M. O. wniósł skargę o wznowienie postępowania, opierając ją na art. 403 § 2 k.p.c. i wskazując, że odnaleziono testament, który zmieniał wcześniejsze postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, zgodnie z którym spadek po A. O. nabył w całości M. O. Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z 8 października 2015 r. odrzucił skargę, uznając ją za wniesioną z uchybieniem terminu z art. 408 k.p.c. Sąd wskazał, że pięcioletni termin do wznowienia postępowania, liczony od uprawomocnienia się wyroku, nie podlega przywróceniu. Uczestnik złożył zażalenie, zarzucając sądowi nieuwzględnienie art. 401 pkt 2 k.p.c. i pozbawienie go możliwości działania, gdyż strony i sąd były ograniczone treścią wcześniejszego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a niemożność ta ustała po odnalezieniu testamentu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. Stwierdził, że skarga oparta na art. 403 § 2 k.p.c. była spóźniona z uwagi na upływ terminu z art. 408 k.p.c. Podkreślił, że podstawa wznowienia z art. 401 pkt 2 k.p.c. dotyczy pozbawienia strony możności działania w toku postępowania przed jego prawomocnym zakończeniem, a zdarzenia następujące po prawomocności nie mieszczą się w tej podstawie. W związku z tym zażalenie zostało oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja terminów do wnoszenia skarg o wznowienie postępowania oraz zakresu zastosowania podstaw wznowienia, w szczególności art. 401 pkt 2 k.p.c.
Dotyczy specyficznej sytuacji odnalezienia testamentu po upływie terminu do wznowienia postępowania w sprawie o dział spadku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na odnalezieniu dokumentu (testamentu) zmieniającego stan prawny, wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga oparta na art. 403 § 2 k.p.c. jest niedopuszczalna, jeśli została wniesiona po upływie pięcioletniego terminu z art. 408 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pięcioletni termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, określony w art. 408 k.p.c., jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Jego upływ powoduje wygaśnięcie prawa do wznowienia, niezależnie od winy strony. Odnalezienie testamentu po upływie tego terminu nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w oparciu o art. 403 § 2 k.p.c.
Czy pozbawienie strony możności działania w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c. może być podstawą wznowienia postępowania, jeśli zdarzenie to nastąpiło po prawomocnym zakończeniu postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podstawa wznowienia z art. 401 pkt 2 k.p.c. dotyczy pozbawienia strony możności działania w toku postępowania przed jego prawomocnym zakończeniem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 401 pkt 2 k.p.c. odnosi się do sytuacji, w której strona była pozbawiona możności działania w trakcie toczącego się postępowania, przed jego prawomocnym zakończeniem. Zdarzenia, które nastąpiły po prawomocnym zakończeniu postępowania, nie mogą być podstawą wznowienia na tej podstawie, co wynika również z przepisów określających początek biegu terminu do wniesienia skargi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. O. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| A. O. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Ma. O. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Mr. O. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. O. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| E. O. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| T. O. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Z. O. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku odnalezienia nowych faktów lub dowodów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
k.p.c. art. 408
Kodeks postępowania cywilnego
Określa pięcioletni termin do żądania wznowienia postępowania od uprawomocnienia się wyroku, z wyjątkiem sytuacji pozbawienia możności działania lub braku należytej reprezentacji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 401 § pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku pozbawienia strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa.
k.p.c. art. 407 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa początek biegu trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania opartej na podstawie z art. 401 pkt 2 k.p.c.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia zażalenia przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia zażalenia przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga o wznowienie postępowania wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia jest spóźniona. • Podstawa wznowienia z art. 401 pkt 2 k.p.c. dotyczy sytuacji sprzed prawomocności orzeczenia.
Odrzucone argumenty
Odnalezienie testamentu po upływie terminu do wznowienia postępowania stanowi podstawę do jego wznowienia na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. • Pozbawienie strony możności działania (art. 401 pkt 2 k.p.c.) miało miejsce w związku z niemożnością podniesienia zarzutu jedynego spadkobiercy w toku postępowania.
Godne uwagi sformułowania
skarga jest spóźniona z uwagi na uchybienie pięcioletniemu terminowi • Ta podstawa wznowienia odnosi się do pozbawienia strony możności działania, które wystąpiło w toku postępowania, przed uprawomocnieniem się orzeczenia • Zdarzenia, które następują po prawomocnym zakończeniu postępowania nie mieszczą się w tej podstawie wznowienia
Skład orzekający
Anna Kozłowska
przewodniczący, sprawozdawca
Mirosław Bączyk
członek
Władysław Pawlak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów do wnoszenia skarg o wznowienie postępowania oraz zakresu zastosowania podstaw wznowienia, w szczególności art. 401 pkt 2 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odnalezienia testamentu po upływie terminu do wznowienia postępowania w sprawie o dział spadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje pułapki proceduralne związane z terminami w postępowaniu cywilnym, szczególnie w kontekście wznowienia postępowania po odnalezieniu nowych dowodów. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie terminów i prawidłowe rozumienie podstaw wznowienia.
“Odnaleziony testament nie zawsze oznacza szansę na wznowienie postępowania – Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe terminy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.