IV CZ 98/14

Sąd Najwyższy2015-02-04
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawembraki formalneodrzucenie skargiPESELwartość przedmiotu sporuliczba odpisówSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy, potwierdzając prawidłowość odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wymaganej liczbie egzemplarzy.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie wnioskodawcy J. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w B., które odrzuciło jego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia. Powodem odrzucenia było nieuzupełnienie braków formalnych skargi, w tym niezłożenie wymaganej liczby odpisów pisma zawierającego PESEL i wartość przedmiotu sporu. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie usunął należycie braków, ponieważ złożył pismo w trzech egzemplarzach zamiast wymaganych pięciu, co skutkowało oddaleniem zażalenia.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał sprawę ze skargi J. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 13 czerwca 2012 r. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy odrzucił skargę wnioskodawcy, wskazując na brak należytego usunięcia braków formalnych. W szczególności skarżący nie złożył wymaganej przez sąd liczby odpisów pisma zawierającego jego PESEL oraz wartość przedmiotu sprawy. Sąd Rejonowy wezwał do złożenia pisma w pięciu egzemplarzach (oryginał i cztery odpisy), jednak skarżący złożył je jedynie w trzech egzemplarzach. Wnioskodawca w zażaleniu podniósł, że pracownicy kancelarii twierdzili, iż pismo zostało wysłane w wymaganej ilości. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 424^5 § 2 w zw. z art. 126 § 2 pkt 2 k.p.c. oraz art. 398^4 § 3 k.p.c.), podkreślił obowiązek wskazania numeru PESEL lub NIP oraz wartości przedmiotu sporu w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem. Zaznaczył, że sprawa o dział spadku i podział majątku wspólnego jest sprawą o prawa majątkowe. Sąd Najwyższy stwierdził, że brak odpisów pisma procesowego jest traktowany jako brak formalny, którego nieusunięcie skutkuje odrzuceniem skargi (art. 424^5 § 2 w zw. z art. 128 § 1 i art. 424^6 § 3 k.p.c.). Podkreślono, że ustawa wymaga dołączenia odpisów nie tylko dla uczestników postępowania, ale także dodatkowych dwóch odpisów do akt Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy uznał, że wezwanie do usunięcia braków było prawidłowe, a adnotacja na piśmie skarżącego wskazywała na złożenie jedynie trzech egzemplarzy. Twierdzenia skarżącego o złożeniu pięciu egzemplarzy nie zostały uprawdopodobnione, co skutkowało oddaleniem zażalenia na podstawie art. 394^1 § 1 i art. 398^14 w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nieuzupełnienie braków formalnych skargi, w tym złożenie niewystarczającej liczby odpisów pisma procesowego, stanowi podstawę do jej odrzucenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy k.p.c. wymagają złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w określonej liczbie egzemplarzy (oryginał i odpisy dla uczestników oraz dodatkowe odpisy dla Sądu Najwyższego). Niewykonanie tego obowiązku, mimo wezwania, skutkuje odrzuceniem skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w B.

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznawnioskodawca
W. K.osoba_fizycznauczestnik
D. P.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 424^5 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jako pierwsze pismo procesowe, powinna zawierać numer PESEL lub NIP powoda będącego osobą fizyczną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 126 § § 2 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymagane elementy pisma procesowego, w tym dane identyfikacyjne.

k.p.c. art. 398^4 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o prawa majątkowe skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia. Przepis ten stosuje się odpowiednio do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 128 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa obowiązek dołączania odpisów pism procesowych dla stron.

k.p.c. art. 424^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w przypadku nieusunięcia braków formalnych.

k.p.c. art. 394^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania na podstawie zażalenia.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w sprawach cywilnych.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Określa skutki uwzględnienia lub oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczająca liczba złożonych odpisów pisma procesowego stanowi brak formalny, który skutkuje odrzuceniem skargi. Obowiązek złożenia dodatkowych odpisów dla akt Sądu Najwyższego wynika wprost z przepisów k.p.c. Twierdzenia skarżącego o prawidłowym usunięciu braków nie zostały uprawdopodobnione.

Odrzucone argumenty

Pracownicy kancelarii twierdzili, że pismo zostało wysłane w wymaganej ilości egzemplarzy.

Godne uwagi sformułowania

brak odpisów pisma procesowego ustawa traktuje jako brak formalny, którego nieusunięcie również skutkuje odrzuceniem skargi liczba odpisów skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna odpowiadać nie tylko ilości osób uczestniczących w postępowaniu (...), ale także powinna uwzględniać odpisy przeznaczone do akt Sądu Najwyższego Jakkolwiek uprawdopodobnienie nie jest poddane ścisłym regułom dowodzenia to jednak musi zachować walor wiarygodności w świetle reguł logiki i doświadczenia życiowego.

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

przewodniczący

Anna Kozłowska

sprawozdawca

Agnieszka Piotrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formalnych wymogów skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności liczby wymaganych odpisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem; nie dotyczy ogólnych zasad składania pism procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z formalnymi wymogami skargi, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Brak pięciu, a tylko trzy egzemplarze pisma. Sąd Najwyższy wyjaśnia, dlaczego skarga została odrzucona.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 98/14 POSTANOWIENIE Dnia 4 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie ze skargi wnioskodawcy o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 13 czerwca 2012 r., w sprawie z wniosku J. S. przy uczestnictwie W. K. i D. P. o dział spadku i podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lutego 2015 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 18 lipca 2014 r., oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w B. odrzucił skargę wnioskodawcy J. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia tego Sądu Rejonowego z dnia 13 czerwca 2012 r. wskazując, że skarżący nie usunął należycie braków formalnych skargi to jest nie złożył żądanej przez sąd ilości odpisów pisma wskazującego PESEL skarżącego i wartość przedmiotu sprawy; wezwanie do usunięcia braków skargi nakładało bowiem na skarżącego obowiązek złożenia pisma obejmującego żądane dane w pięciu egzemplarzach (oryginał i cztery odpisy), tymczasem skarżący usunął braki skargi w piśmie złożonym w trzech egzemplarzach (oryginał i dwa odpisy). W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia podniósł, że pracownicy kancelarii, którzy przygotowali pismo do wysłania twierdzili, iż pismo zostało wysłane w wymaganej ilości egzemplarzy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sprawa, w której została złożona skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem wydanego w niej orzeczenia, toczyła się z wniosku J. S. z udziałem W. K. i D. P. Zgodnie z art. 4245 § 2 w związku z art. 126 § 2 pkt 2 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jako pierwsze pismo procesowe w sprawie, powinna zawierać numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku. Ponadto, skarga wnioskodawcy powinna zawierać wskazanie wartości przedmiotu sporu, co wynika ze stosowania w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, zgodnie z odesłaniem ujętym w art. 42412 k.p.c., przepisów kodeksu postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej, a zatem stosowania w tym postępowaniu art. 3984 § 3 k.p.c. Wskazany przepis stanowi, że w sprawach o prawa majątkowe skarga powinna zawierać 3 również oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia. Nie budzi wątpliwości, że sprawa, w której zapadło kwestionowane postanowienie, o dział spadku i zniesienie współwłasności powstałej na skutek ustania wspólności majątkowej małżeńskiej jest sprawą o prawa majątkowe, co przesądza o obowiązku wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia również w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia wydanego w takiej sprawie, niezależnie od przewidzianego przepisami ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych charakteru opłaty i jej wysokości uiszczanej przez skarżącego przy wnoszeniu takiej skargi (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 lutego 2007 r. I BU 10/06; z dnia 15 czerwca 2012 r. II CZ 30/12; z dnia 21 sierpnia 2014 r. IV CZ 44/14- niepubl.). W świetle powyższego, skarżący został prawidłowo wezwany do usunięcia braków skargi, przez wskazanie zarówno własnego numeru PESEL jak i wartości przedmiotu zaskarżenia. Zgodnie z zarządzeniem miał to uczynić składając odpowiedniej treści pismo procesowe w pięciu egzemplarzach, a więc w postaci pisma stanowiącego oryginał i czterech jego odpisów. Brak odpisów pisma procesowego ustawa traktuje jako brak formalny, którego nieusunięcie również skutkuje odrzuceniem skargi (art. 4245 § 2 w związku z art. 128 § 1 i art. 4246 § 3 k.p.c.). Szczególny tryb postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem powoduje, że ustawodawca nałożył na wnoszącego skargę obowiązek dołączenia nie tylko odpisów pism dla ich doręczenia uczestniczącym w postępowaniu osobom, tu: dwóm wymienionym na wstępie uczestniczkom postępowania, ale obarczył go nadto obowiązkiem dołączenia dalszych dwóch odpisów, z przeznaczeniom do akt Sądu Najwyższego. Takie ich przeznaczenie nie pozbawia tych odpisów funkcji równoznacznej z tą jaką pełnią odpisy przeznaczone dla uczestników postępowania, skoro o obowiązku złożenia dalszych odpisów przesądza wprost ustawa (art. 4245 § 2 k.p.c.). Funkcja takiego odpisu pisma uzupełniającego braki skargi jest przy tym tego rodzaju, że dopiero wraz z pismem, którego braki uzupełnia, tworzy całość pozbawioną braków. Stąd też liczba odpisów skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna odpowiadać nie tylko ilości osób uczestniczących w postępowaniu (art. 128 k.p.c.), ale także powinna uwzględniać odpisy przeznaczone do akt Sądu Najwyższego. Uchybienie temu obowiązkowi skutkuje odrzuceniem skargi (art. 4246 § 3 k.p.c.). 4 Powyższe prowadzi do wniosku, że wezwanie do usunięcia braków skargi było prawidłowe. Z adnotacji uczynionej przez biuro podawcze Sądu Rejonowego w B. na oryginale pisma skarżącego z dnia 3 lipca 2014 r. (k.27) wskazującego tak PESEL jak i wartość przedmiotu zaskarżenia wynika, że do pisma tego dołączono dwa odpisy i kopertę. Adnotacja ta zatem wskazuje, że w chwili otwarcia w sądzie koperty z pismem, o którym tu mowa, znajdowały się w niej trzy jego egzemplarze a nie pięć. Jeżeli skarżący twierdzi, że było inaczej, w szczególność twierdzi, że do koperty włożono pięć egzemplarzy pisma, powinien był swoje twierdzenie co najmniej uprawdopodobnić (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2007 r. V CZ 62/07, niepubl.). Jakkolwiek uprawdopodobnienie nie jest poddane ścisłym regułom dowodzenia to jednak musi zachować walor wiarygodności w świetle reguł logiki i doświadczenia życiowego. Skarżący nie podjął w ogóle trudu uprawdopodobnienia swojego twierdzenia, chociażby przez złożenie oświadczenia osoby zajmującej się kancelarii ekspedycją pism do sądu, stąd też upadają jego twierdzenia o prawidłowym usunięciu braków złożonej skargi. Z tych też przyczyn na podstawie art. 3941 § 1 i art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI