IV Cz 96/16

Sąd Okręgowy w S.S.2016-03-02
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokaokręgowy
egzekucjanieruchomościspółdzielcze prawo do lokaluprzysądzenie własnościklauzula wykonalnościeksmisjakpc

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego odrzucające wniosek o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu w postaci postanowienia o przysądzeniu własności, uznając, że taki tytuł uprawnia jedynie do wprowadzenia nabywcy w posiadanie lokalu, a nie do eksmisji osób go zajmujących.

Sprawa dotyczyła zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej na postanowienie Sądu Rejonowego, które oddaliło jej wniosek o nadanie klauzuli wykonalności postanowieniu o przysądzeniu własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu. Spółdzielnia chciała, aby klauzula obejmowała nakaz opróżnienia lokalu przez dłużnika i inne osoby. Sąd Okręgowy uznał, że postanowienie o przysądzeniu własności, wydane przed nowelizacją przepisów, jest tytułem egzekucyjnym jedynie do wprowadzenia nabywcy w posiadanie lokalu, a nie do eksmisji. Do eksmisji konieczne jest odrębne postępowanie.

Sąd Okręgowy w S. rozpatrywał zażalenie Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 31 grudnia 2015 r., które oddaliło wniosek o nadanie klauzuli wykonalności postanowieniu o przysądzeniu własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Spółdzielnia domagała się, aby klauzula wykonalności nakazywała opróżnienie, opuszczenie i wydanie lokalu przez dłużnika K. Z. oraz B. K., A. Z. i L. Z. Sąd Rejonowy uzasadnił swoją decyzję tym, że egzekucja dotyczyła K. Z., a tytuł egzekucyjny w postaci postanowienia o przysądzeniu własności uprawnia jedynie do wprowadzenia nabywcy w posiadanie, a nie do opróżnienia lokalu, co wymaga wyroku eksmisyjnego. Ponadto, sąd wskazał, że zgodnie z art. 791 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia egzekucji, tytuł wykonawczy zobowiązujący do wydania nieruchomości upoważnia do egzekucji przeciwko każdemu, kto włada rzeczą, jednakże brak jest podstaw do nadania klauzuli wykonalności przeciwko innym osobom niż dłużnik egzekwowany w zakresie opróżnienia lokalu. Sąd Okręgowy, analizując sprawę, stwierdził, że kluczowe jest zastosowanie przepisu art. 999 § 1 k.p.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 3 maja 2012 r., ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w 2009 r. Zgodnie z tym przepisem, prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości, ale nie do żądania usunięcia dłużnika i innych osób z nieruchomości. W celu eksmisji konieczne jest wytoczenie odrębnego powództwa. W związku z tym, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Postanowienie o przysądzeniu własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 3 maja 2012 r., stanowi tytuł egzekucyjny jedynie do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości, a nie do żądania jej opróżnienia i wydania przez osoby trzecie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na art. 999 § 1 k.p.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji, zgodnie z którym postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości, a nie do usunięcia dłużnika i innych osób z nieruchomości. Do tego celu konieczne jest odrębne postępowanie o eksmisję.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

dłużnik K. Z. i inni uczestnicy postępowania

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w S.spółkawierzyciel
K. Z.osoba_fizycznadłużnik
B. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
A. Z.osoba_fizycznauczestnik postępowania
L. Z.osoba_fizycznauczestnik postępowania
(...) Fundacja (...) w S.instytucjawierzyciel
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G.spółkawierzyciel
Z. (...) z siedzibą w W. Oddział w S.instytucjauczestnik postępowania
S. (...) w S.instytucjauczestnik postępowania

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 999 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności (własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego) przenosi rzeczone prawo na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy w księdze wieczystej. Jest także tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości. W brzmieniu sprzed 3 maja 2012 r. nie stanowi tytułu do żądania usunięcia dłużnika i ewentualnie innych osób z nieruchomości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 783 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Egzekucja z ograniczonego prawa rzeczowego toczyła się przeciwko dłużnikowi K. Z., wobec czego zasadne byłoby nadanie klauzuli wykonalności przeciwko niemu w zakresie wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości, a nie w zakresie opuszczenia, opróżnienia i wydania lokalu.

k.p.c. art. 791 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Tytuł wykonawczy zobowiązujący do wydania nieruchomości albo do opróżnienia pomieszczenia, upoważnia do prowadzenia egzekucji nie tylko przeciwko dłużnikowi, lecz przeciwko każdemu, kto tymi rzeczami włada. Brak podstaw prawnych do nadania klauzuli wykonalności przeciwko innym osobom niż dłużnik egzekwowany w zakresie opróżnienia lokalu.

k.p.c. art. 1046 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie o przysądzeniu własności uprawnia do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości.

k.p.c. art. 1046 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy egzekucji w celu usunięcia dłużnika i innych osób z nieruchomości i wydania jej wierzycielowi, co wymaga odrębnego powództwa o eksmisję.

Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 9 § ust. 1

Nowe przepisy mają zastosowanie do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie (po 3 maja 2012 r.). Do postępowań wszczętych przed tą datą stosuje się przepisy dotychczasowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o przysądzeniu własności, wydane przed nowelizacją k.p.c. z 2012 r., jest tytułem egzekucyjnym jedynie do wprowadzenia nabywcy w posiadanie lokalu, a nie do eksmisji osób trzecich. Do eksmisji osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego konieczne jest wytoczenie odrębnego powództwa o eksmisję.

Odrzucone argumenty

Postanowienie o przysądzeniu własności powinno być opatrzone klauzulą wykonalności nakazującą opróżnienie, opuszczenie i wydanie lokalu przez dłużnika i inne osoby z nim zamieszkujące.

Godne uwagi sformułowania

Prawomocne postanowienie o przysądzeniu jest także tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości. Postanowienie o przysadzeniu własności (...) umożliwia więc jedynie wprowadzenie nabywcy w posiadanie nieruchomości. Nie stanowi natomiast tytułu prawnego, na podstawie którego nabywca może żądać przeprowadzenia eksmisji osób zajmujących uzyskaną przez niego nieruchomość.

Skład orzekający

Mariusz Struski

przewodniczący-sprawozdawca

Jolanta Deniziuk

sędzia

E. J.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Rozróżnienie między wprowadzeniem w posiadanie a eksmisją na gruncie przepisów k.p.c. obowiązujących przed nowelizacją z 2012 r. oraz wskazanie na konieczność odrębnego postępowania eksmisyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji k.p.c. z 2012 r. oraz specyfiki spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego praktycznie zagadnienia rozgraniczenia między wprowadzeniem w posiadanie a eksmisją po przysądzeniu własności, co jest częstym problemem w praktyce obrotu nieruchomościami i postępowaniach egzekucyjnych.

Przysądzenie własności lokalu nie oznacza automatycznej eksmisji – co musisz wiedzieć!

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV Cz 96/16 POSTANOWIENIE Dnia 2 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w S. Wydział IV Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Mariusz Struski (spr.) Sędziowie SO: Jolanta Deniziuk, E. J. po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 roku w S. na posiedzeniu niejawnym sprawy z urzędu w przedmiocie nadzoru nad egzekucją ze spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ulicy (...) , dla którego Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą KW nr (...) w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. J. Ż. na rzecz wierzycieli: Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w S. (Km 6408/10, Km 1625/13, Km 1626/13, Km 1627/13), (...) Fundacji (...) w S. (Km 5294/11), (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. (Km 3911/11) przeciwko dłużnikowi K. Z. z udziałem Z. (...) z siedzibą w W. Oddział w S. oraz S. (...) w S. na skutek zażalenia wierzyciela Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 31 grudnia 2015 r., sygn. akt IX Co 5320/09 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt IV Cz 96/16 UZASADNIENIE Prawomocnym postanowieniem z dnia 3 stycznia 2014 roku Sąd Rejonowy w S. przysądził własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ulicy (...) , dla którego Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą KW nr (...) na rzecz wierzyciela egzekwującego Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w S. . Wierzyciel Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w S. wniosła o nadanie powyższemu tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności przeciwko dłużnikowi K. Z. oraz B. K. , A. Z. i L. Z. , poprzez wskazanie, iż nakazuje się w/w osobom opróżnienie, opuszczenie i wydanie wierzycielowi przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2015 roku Sąd Rejonowy w S. oddalił powyższy wniosek (punkt (...) sentencji). W uzasadnieniu wskazał powołując się na treść art. 783 § 1 k.p.c. , że egzekucja z opisanego wyżej ograniczonego prawa rzeczowego toczyła się przeciwko dłużnikowi K. Z. , wobec czego zasadnym byłyby nadanie klauzuli wykonalności przeciwko dłużnikowi egzekwowanemu K. Z. , jednakże w zakresie wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości, a nie w zakresie opuszczenia, opróżnienia i wydania lokalu mieszkalnego, gdyż w tym zakresie koniecznym jest uzyskanie wyroku eksmisyjnego w trybie postępowania rozpoznawczego. Nadto odnosząc się do żądania nadania klauzuli wykonalności także przeciwko innym osobom, Sąd stwierdził, iż w świetle przepisu art. 791 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia przedmiotowej egzekucji, tytuł wykonawczy zobowiązujący do wydania nieruchomości albo do opróżnienia pomieszczenia, upoważnia do prowadzenia egzekucji nie tylko przeciwko dłużnikowi, lecz przeciwko każdemu, kto tymi rzeczami włada. A zatem brak jest podstaw prawnych do nadania postanowieniu o przysądzeniu własności klauzuli wykonalności przeciwko innym osobom niż dłużnik egzekwowany. Wierzyciel Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w S. zaskarżył powyższe postanowienie – w przywołanym zakresie - zażaleniem, domagając się jego zmiany, przez nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w S. Wydział IX Cywilny z dnia 3 stycznia 2014 roku, poprzez wskazanie, iż nakazuje się opróżnienie, opuszczenie i wydanie Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w S. lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...) przez K. Z. ( PESEL (...) ), B. K. ( PESEL (...) ), A. Z. ( urodzoną w dniu (...) ) oraz L. Z. ( urodzonego w dniu (...) ). Dłużnik K. Z. w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Kwestią kluczową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie, czy znajduje w niej zastosowanie przepis art. 999 § 1 k.p.c. w brzmieniu sprzed 3 maja 2012 roku, czy też w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 16 września 2011 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw . Zgodnie z art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy, nowe przepisy mają zastosowanie do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie, tj. po dniu 3 maja 2012 roku. A contrario do postępowań wszczętych przed tą datą zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe. Bezsprzecznie postępowanie, w wyniku którego Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w S. uzyskała postanowienie o przysądzeniu własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ulicy (...) , dla którego Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą KW nr (...) , zostało wszczęte przed wejściem w życie opisanej wyżej nowelizacji (w 2009 roku). W konsekwencji do skutków prawnych wydanego w jego toku tytułu egzekucyjnego zastosowanie znajdzie art. 999 § 1 k.p.c. w brzmieniu sprzed 3 maja 2012 roku. Zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem, prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności (własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego) przenosi rzeczone prawo na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy w księdze wieczystej. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu jest także tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności (własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego) stanowi z mocy art. 999 § 1 k.p.c. tytuł egzekucyjny do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości przeciwko niewymienionemu w tym tytule dłużnikowi egzekwowanemu. Należy podkreślić, że zgodnie z wyraźnym brzmieniem przepisu art. 999 § 1 k.p.c. , postanowienie o przysądzeniu stanowi tytuł egzekucyjny uprawniający do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości ( art. 1046 § 1 k.p.c. ), a nie do żądania usunięcia dłużnika i ewentualnie innych osób z nieruchomości i wydania jej wierzycielowi w myśl art. 1046 § 2 i n. k.p.c. (uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. III SA/Wr 460/07 – za pośrednictwem Systemu (...) Prawnej LexOmega). Postanowienie o przysadzeniu własności (własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego) umożliwia więc jedynie wprowadzenie nabywcy w posiadanie nieruchomości. Nie stanowi natomiast tytułu prawnego, na podstawie którego nabywca może żądać przeprowadzenia eksmisji osób zajmujących uzyskaną przez niego nieruchomość. W celu usunięcia ww. powinien wystąpić z odrębnym powództwem o ich eksmisję. Dopiero na podstawie tytułu wykonawczego, nakazującego wskazanym w jego sentencji osobom opuszczenie nieruchomości może żądać, aby osoby zamieszkujące w jego nieruchomość bez tytułu prawnego opuściły ją i wydały właścicielowi. Przenosząc powyższe rozważania prawne do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w S. dysponuje j tytułem egzekucyjnym uprawniający do wprowadzenia jej, jako nabywcy w posiadanie opisanego wyżej lokalu mieszkalnego. Tytuł ów nie stanowi podstawy do żądania usunięcia wymienionego w nim dłużnika i osób z nim zamieszkujących z zajmowanego przez nich lokalu. To ostatnie wymaga wytoczenia przeciwko wymienionym odrębnego powództwa o eksmisję. Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. , oddalił zażalenie nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę