IV CZ 929/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia pełnomocnika pozwanego małoletniego, adwokata I. S., na postanowienie Sądu Rejonowego w S. w przedmiocie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Rejonowy przyznał pełnomocnikowi jedynie 73,80 zł, podczas gdy adwokat domagał się 2.334 zł plus VAT, argumentując, że zastosowanie powinien mieć § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., a nie § 7 ust. 1 pkt 11 tego rozporządzenia. Sąd Okręgowy w S., rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. W uzasadnieniu podkreślono, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, przyznawane od Skarbu Państwa, nie są kosztami procesu w rozumieniu art. 98 k.p.c. i nie podlegają zasadom rozliczania między stronami. Obowiązek ten ma charakter publicznoprawny i wynika z ustaw ustrojowych. Sąd Okręgowy odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 68/15), wskazując, że w sytuacji, gdy osoba zobowiązana do alimentów nie została obciążona obowiązkiem zwrotu kosztów (co miało miejsce w tej sprawie z uwagi na wzajemne zniesienie kosztów w ugodzie), adwokatowi ustanowionemu z urzędu dla strony uprawnionej do alimentów przysługuje wynagrodzenie ustalone na podstawie § 7 ust. 4 rozporządzenia, czyli według stawki obliczonej od wartości przedmiotu sporu. Wartość przedmiotu sporu ustalono na 10.800 zł, co przy zastosowaniu § 6 pkt 5 rozporządzenia dało kwotę 2.400 zł plus VAT. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie 1, przyznając adwokatowi I. S. kwotę 2.400 zł powiększoną o VAT. Jednocześnie oddalono wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, ponieważ zaskarżenie postanowienia o własnym wynagrodzeniu przez pełnomocnika z urzędu nie jest działaniem w imieniu strony i nie rodzi po stronie strony interesu prawnego w zaskarżeniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wynagrodzenia pełnomocników z urzędu w sprawach o alimenty, zwłaszcza w kontekście ugód ze wzajemnym zniesieniem kosztów.
Dotyczy specyficznej sytuacji wzajemnego zniesienia kosztów w sprawach o alimenty i interpretacji przepisów rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy ustalić wysokość wynagrodzenia adwokata ustanowionego z urzędu dla strony uprawnionej do alimentów, gdy strony zawarły ugodę i koszty procesu zostały między nimi wzajemnie zniesione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie adwokata ustanowionego z urzędu dla strony uprawnionej do alimentów, w sytuacji gdy osoba zobowiązana do alimentów nie została obciążona obowiązkiem zwrotu kosztów (np. z powodu wzajemnego zniesienia kosztów w ugodzie), powinno być ustalone na podstawie § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., czyli według stawki obliczonej od wartości przedmiotu sporu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu mają charakter publicznoprawny i nie podlegają zasadom rozliczania kosztów procesu między stronami. W przypadku ugody ze wzajemnym zniesieniem kosztów, pełnomocnik z urzędu nie może uzyskać wynagrodzenia od przeciwnika. W takiej sytuacji, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, wynagrodzenie adwokata z urzędu dla strony uprawnionej do alimentów ustala się od wartości przedmiotu sporu, jeśli strona zobowiązana nie została obciążona kosztami.
Czy pełnomocnikowi z urzędu przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za postępowanie zażaleniowe dotyczące jego własnego wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pełnomocnikowi z urzędu nie należy się dodatkowe wynagrodzenie za postępowanie zażaleniowe dotyczące postanowienia rozstrzygającego w przedmiocie wyłącznie jego wynagrodzenia, ponieważ sama strona nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu takiego postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że wniesienie zażalenia na postanowienie o wynagrodzeniu przez pełnomocnika z urzędu jest jego własnym działaniem, a nie działaniem w imieniu strony. Strona nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia dotyczącego wynagrodzenia jej pełnomocnika. W związku z tym, wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego został oddalony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. P. | osoba_fizyczna | powód |
| małoletni T. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| adwokat I. S. | inne | pełnomocnik pozwanego z urzędu |
| radca prawny E. Z. | inne | pełnomocnik pozwanego z urzędu |
Przepisy (12)
Główne
p.o.a. art. 29 § ust. 1
Prawo o adwokaturze
Źródło obowiązku ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
rozp. MS z 28.09.2002 r. art. 7 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Opłatę w sprawach o alimenty ustala się od wartości przedmiotu sporu, jeżeli obowiązek zwrotu kosztów obciąża osobę zobowiązaną do alimentów. Stosowany w sytuacji wzajemnego zniesienia kosztów.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Nie obejmuje kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przyznanych od Skarbu Państwa.
k.p.c. art. 122
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sytuacji, gdy strona korzystała z pomocy pełnomocnika z urzędu i koszty nieopłaconej pomocy prawnej zostały zasądzone od strony przeciwnej.
u.k.s.c. art. 5 § ust. 1 w zw. z art. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie są zaliczane do kosztów sądowych.
rozp. MS z 28.09.2002 r. art. 7 § ust. 1 pkt 11
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Przewiduje stawkę minimalną 60 zł w sprawach o alimenty, z zastrzeżeniem ust. 4.
k.p.c. art. 104
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku braku ustaleń w ugodzie dotyczących kosztów, oznacza ich wzajemne zniesienie.
k.p.c. art. 100 § zdanie pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wzajemnego zniesienia kosztów procesu.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez sąd drugiej instancji w przedmiocie zmiany postanowienia sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez sąd drugiej instancji w przedmiocie zażalenia.
rozp. MS z 28.09.2002 r. art. 6 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Określa stawkę minimalną wynagrodzenia adwokata w zależności od wartości przedmiotu sporu (w tym przypadku 2400 zł dla wartości 10.800 zł).
rozp. MS z 28.09.2002 r. art. 2 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Określa zasady ustalania wartości przedmiotu sporu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie § 7 ust. 4 rozporządzenia MS z 28.09.2002 r. do ustalenia wynagrodzenia adwokata z urzędu w sprawie o alimenty, gdy koszty procesu zostały wzajemnie zniesione. • Koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu mają charakter publicznoprawny i nie podlegają zasadom rozliczania kosztów między stronami. • Strona nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia o wynagrodzeniu jej pełnomocnika z urzędu.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie § 7 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia MS z 28.09.2002 r. do ustalenia wynagrodzenia adwokata z urzędu (argumentacja sądu rejonowego).
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie jest więc obowiązkiem mieszczącym się w formule obowiązku zwrotu kosztów procesu między stronami, lecz ma charakter publicznoprawny i subsydiarny. • Jeżeli osoba zobowiązana do alimentów nie została obciążona obowiązkiem zwrotu kosztów, adwokatowi ustanowionemu z urzędu dla strony uprawnionej do alimentów przyznaje się od Skarbu Państwa wynagrodzenie ustalone na podstawie § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Skład orzekający
Elżbieta Jaroszewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Mariola Watemborska
sędzia
M. S.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzenia pełnomocników z urzędu w sprawach o alimenty, zwłaszcza w kontekście ugód ze wzajemnym zniesieniem kosztów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wzajemnego zniesienia kosztów w sprawach o alimenty i interpretacji przepisów rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i kosztami zastępstwa procesowego, ponieważ wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące wynagrodzenia pełnomocników z urzędu w specyficznych sytuacjach procesowych.
“Jak adwokat z urzędu wywalczył 2400 zł za pomoc w sprawie o alimenty po ugodzie?”
Dane finansowe
WPS: 10 800 PLN
koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu: 2400 PLN
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.