IV CZ 92/12

Sąd Najwyższy2012-11-07
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty procesukoszty zastępstwa procesowegostawki adwokackieSąd Najwyższyzażaleniepostępowanie apelacyjnerozporządzenie Ministra Sprawiedliwościk.p.c.

Sąd Najwyższy podwyższył kwotę kosztów postępowania apelacyjnego zasądzoną na rzecz pozwanego, uznając, że stawka wynagrodzenia adwokata powinna wynosić 100% stawki minimalnej.

Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się podwyższenia kwoty zasądzonej z tytułu zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Zarzucił naruszenie przepisów dotyczących opłat za czynności adwokackie poprzez nieprawidłowe zastosowanie stawki 75% zamiast 100% minimalnej stawki adwokackiej, gdyż pełnomocnik pozwanego przed Sądem Apelacyjnym nie reprezentował go w pierwszej instancji. Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie, zmieniając zaskarżone postanowienie i podwyższając zasądzoną kwotę.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego R.W. na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny, uwzględniając apelację pozwanego, zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił powództwo E. W. Spółki z o.o. o zapłatę kwoty 240.807,38 zł. Zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 7.200 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu za pierwszą instancję oraz kwotę 17.441 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Pozwany złożył zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego w zakresie niezasądzonych kosztów ponad kwotę 17.441 zł. Zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, wskazując, że stawka minimalna za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym powinna wynosić 100% stawki minimalnej (7.200 zł), a nie 75%, ponieważ pozwany nie był reprezentowany przez tego samego pełnomocnika co przed Sądem I instancji. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 98 k.p.c. oraz przepisy dotyczące opłat za czynności adwokackie, uznał, że pozwanemu należał się zwrot kosztów postępowania odwoławczego w łącznej wysokości 19.241 zł (12.041 zł wpisu od apelacji i 7.200 zł wynagrodzenia adwokata). Zmienił zaskarżone postanowienie, podwyższając zasądzoną kwotę do 19.241 zł i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 330 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Prawidłowa stawka minimalna wynosi 100% stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu, jeśli pełnomocnik nie reprezentował strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, który stanowi, że stawka minimalna wynosi 100% stawki minimalnej, gdy pełnomocnik nie reprezentował strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W tym przypadku adwokat został ustanowiony po wydaniu wyroku przez Sąd Okręgowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie zażalenia

Strona wygrywająca

R.W. (pozwany)

Strony

NazwaTypRola
E. W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowód
R.W.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 98 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § ust. 1 pkt 2

Stawka minimalna za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym wynosi 100% stawki minimalnej, jeśli pełnomocnik nie reprezentował strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 7

Określa próg wartości przedmiotu zaskarżenia (200.000 zł) wpływający na wysokość stawki minimalnej.

Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 13 § ust. 1

Wpis od apelacji w sprawach majątkowych wynosi 5% wartości przedmiotu zaskarżenia.

Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 18 § ust. 2

Pomocnicze

k.p.c. art. 39816

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie stawki 75% zamiast 100% minimalnej stawki adwokackiej za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym, gdy pełnomocnik nie reprezentował strony w pierwszej instancji. Naruszenie art. 98 § 3 k.p.c. poprzez niewłaściwe ustalenie wysokości kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata.

Godne uwagi sformułowania

koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach stawka minimalna za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym stanowiąca podstawę zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego wynosiła 100% stawki minimalnej

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący-sprawozdawca

Marian Kocon

członek

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, w szczególności w przypadku zmiany pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie i stanu faktycznego zmiany pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kosztów sądowych i zastępstwa procesowego, co jest istotne dla praktykujących prawników. Nie zawiera jednak nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Kiedy pełnomocnik się zmienia: Jak prawidłowo naliczyć koszty zastępstwa procesowego w apelacji?

Dane finansowe

WPS: 240 807,38 PLN

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 19 241 PLN

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 330 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 92/12 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa E. W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko R.W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2012 r., zażalenia pozwanego na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r., I. zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że kwotę 17441 zł podwyższa do kwoty 19241 (dziewiętnaście tysięcy dwieście czterdzieści jeden) zł; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 330 (trzysta trzydzieści) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny, uwzględniając apelację pozwanego R. W., zmienił w całości wyrok Sądu Okręgowego z dnia 16 września 2011 r. i oddalił powództwo E.-W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie o zapłatę kwoty 240.807,38 zł oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 7.200 złotych z tytułu zwrotu kosztów procesu za pierwszą instancję, a także kwotę 17.441 złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego „w zakresie niezasądzonych (…) kosztów ponad kwotę 17.441 zł” pozwany wniósł zażalenie, zarzucając orzeczeniu naruszenie § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu „poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i ustalenie minimalnej stawki adwokackiej za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Apelacyjnym na poziomie 75% stawki minimalnej, podczas gdy Pozwany przed Sądem Apelacyjnym nie był reprezentowany przez tego samego pełnomocnika co przed Sądem I instancji, w związku z czym stawka minimalna za prowadzenie sprawy przed Sądem Apelacyjnym powinna wynosić 100 % stawki minimalnej, tj. w okolicznościach niniejszej sprawy - 7.200 zł” oraz naruszenie art. 98 § 3 k.p.c. „poprzez niewłaściwe ustalenie wysokości kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata polegające na przyjęciu nieprawidłowej wysokości wynagrodzenia adwokata przez zaniżenie stawki opłat określonych w odrębnych przepisach (…)”. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od powoda kwoty 19.241 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, a zatem koszty prowadzenia procesu. Według paragrafu 3 trzeciego tego artykułu, do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Pozwany, którego apelacja została uwzględniona w całości, był w sprawie zastępowany przez adwokata, a zatem należał mu się od powódki, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, zwrot całości kosztów postępowania odwoławczego obejmujący równowartość uiszczonego wpisu oraz wynagrodzenia jego pełnomocnika. Wpis ten w sprawie będącej sprawą o prawa majątkowe stanowił zgodnie z art. 13 ust. 1 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) 5% wartości przedmiotu zaskarżenia i wynosił 12.041 zł. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego będącego adwokatem należało określić na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Adwokat zastępujący pozwanego w postępowaniu odwoławczym przed Sądem Apelacyjnym nie reprezentował go w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, gdyż został ustanowiony po wydaniu wyroku przez Sąd Okręgowy, a zatem zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia stawka minimalna za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym stanowiąca podstawę zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego wynosiła 100% stawki minimalnej, która – ze względu na przekroczenie progu wartości przedmiotu zaskarżenia określonego w § 6 pkt 7 tego rozporządzenia na kwotę 200.000 zł - wynosiła w sprawie 7.200 zł. Podsumowując, pozwanemu należał się zwrot kosztów postępowania odwoławczego w wysokości 19.241 zł, obejmujący uiszczony wpis od apelacji w wysokości 12.041 zł oraz wynagrodzenie adwokata w wysokości 7.200 zł. Sąd błędnie zatem zasądził zwrot tych kosztów w wysokości niższej od należnej, co uzasadniało zmianę zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 39816 w zw. art. 3941 § 3 k.p.c. oraz orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego stosownie do art. 98 § 1 i 3 oraz art. 108 § 1 k.p.c. jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI