IV CZ 91/15

Sąd Najwyższy2016-02-05
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚrednianajwyższy
przywrócenie terminubrak winystarannośćpouczeniezażalenieinterwenient ubocznySąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie interwenienta ubocznego na postanowienie sądu apelacyjnego o odrzuceniu jego zażalenia jako spóźnionego, uznając, że uchybienie terminu nastąpiło z jego winy.

Interwent uboczny złożył zażalenie na wyrok sądu apelacyjnego, ale wniósł je po terminie. Sąd apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu, uznając, że przyczyny niedotrzymania terminu nie były usprawiedliwione. Interwent zarzucił wadliwe pouczenie o sposobie zaskarżenia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że ustne pouczenie było wystarczające, a interwent nie wykazał braku winy w niedotrzymaniu terminu.

Sprawa dotyczyła zażalenia interwenienta ubocznego (Ekologicznego Stowarzyszenia) na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które oddaliło jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na wyrok tego sądu. Interwent argumentował, że pouczenie o sposobie zaskarżenia było niejasne, a brak pisemnego pouczenia doprowadził do uchybienia terminu bez jego winy. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, przypomniał, że przywrócenie terminu jest możliwe tylko wtedy, gdy strona nie dokonała czynności procesowej bez swojej winy, a ocena ta uwzględnia miernik staranności osoby dbającej o swoje interesy. Sąd zgodził się, że wadliwe pouczenie może usprawiedliwiać niedotrzymanie terminu, jednak w tym przypadku uznał, że ustne pouczenie udzielone prezesowi Stowarzyszenia było wystarczające. Nie wykazano, aby pouczenie było niejasne lub niezrozumiałe. Sąd Najwyższy podkreślił, że dla stwierdzenia braku winy nie wystarczało samo przekonanie innych członków zarządu o braku możliwości zaskarżenia, zwłaszcza gdy prezes był obecny przy ogłoszeniu wyroku i został pouczony. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie interwenienta.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwe lub niedostateczne pouczenie może usprawiedliwiać niedotrzymanie terminu, pod warunkiem że pouczenie powinno być jasne i zrozumiałe dla strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że wadliwe pouczenie może być podstawą do przywrócenia terminu, ale w tym konkretnym przypadku uznał, że ustne pouczenie było wystarczające i strona nie wykazała braku winy w niedotrzymaniu terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. (strona przeciwna interwenientowi)

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapowód
E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.spółkapozwany
Ekologiczne Stowarzyszenie [...]instytucjainterwenient uboczny po stronie powodowej

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przywrócenie terminu może nastąpić tylko wtedy, gdy strona nie dokonała czynności procesowej w terminie bez swej winy. Brak winy podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy przy zastosowaniu miernika staranności osoby dbającej należycie o swoje interesy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 327

Kodeks postępowania cywilnego

Nie wynika z niego obowiązek pouczenia na piśmie strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o możliwości wniesienia środka zaskarżenia; wystarcza pouczenie ustne.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia w kontekście postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 394¹ § § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje dopuszczalność zażalenia na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustne pouczenie było wystarczające. Interwent nie wykazał braku winy w niedotrzymaniu terminu. Brak obowiązku pisemnego pouczenia.

Odrzucone argumenty

Pouczenie było niejasne i niezrozumiałe. Brak pisemnego pouczenia skutkował uchybieniem terminu bez winy.

Godne uwagi sformułowania

brak winy podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy przy zastosowaniu miernika staranności takiej, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy wadliwe bądź niedostateczne pouczenie strony co do terminu i sposobu dokonania czynności procesowej może usprawiedliwiać niedotrzymanie terminu przez stronę pouczenie co do sposobu i terminu zaskarżenia orzeczenia udzielone przez sąd stronie działającej bez profesjonalnego pełnomocnika powinno być jasne i zrozumiałe z art. 327 k.p.c. nie wynika obowiązek pouczenia na piśmie strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o możliwości wniesienia środka zaskarżenia już sam wniosek o przywrócenie terminu potwierdzał niedbalstwo interwenienta w rozpatrywanej kwestii

Skład orzekający

Maria Szulc

przewodniczący

Kazimierz Zawada

sprawozdawca

Władysław Pawlak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu procesowego, w szczególności w kontekście pouczenia strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona twierdziła, że nie zrozumiała ustnego pouczenia i nie otrzymała pisemnego. Ocena braku winy jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z przywracaniem terminów procesowych i jakością pouczeń udzielanych przez sądy stronom nieprofesjonalnym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy niejasne pouczenie sądu zawsze usprawiedliwia spóźnienie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 91/15 POSTANOWIENIE Dnia 5 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc (przewodniczący) SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) SSN Władysław Pawlak w sprawie z powództwa M. K. przeciwko E. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie powodowej Ekologicznego Stowarzyszenia […]o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 lutego 2016 r., zażalenia interwenienta ubocznego Ekologicznego Stowarzyszenia […] na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 lipca 2015 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE 2 Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 lipca 2015 r. oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na wyrok tego sądu z dnia 17 lutego 2015 r. złożony przez interwenienta ubocznego - Ekologiczne Stowarzyszenie […] - i odrzucił jego zażalenie na ten wyrok jako spóźnione. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że podane we wniosku okoliczności, mające uzasadnić przywrócenie terminu: niezrozumienie pouczenia o sposobie wniesienia środka zaskarżenia przez prezesa Stowarzyszenia oraz brak możliwości zajęcia się osobiście przez prezesa Stowarzyszenia sprawą po wydaniu wyroku, nie pozwalają na przyjęcie, że do przekroczenia terminu doszło bez winy interwenienta. W zażaleniu pełnomocnik interwenienta podniósł, że „pouczenie o sposobie zaskarżenia wyroku nie jest jasne i zrozumiałe dla osoby niemającej przygotowania prawniczego”. Przede wszystkim jednak zarzucił, że brak pouczenia pisemnego doprowadził do uchybienia terminowi bez winy interwenienta. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c., przywrócenie terminu może nastąpić tylko wtedy, gdy strona nie dokonała czynności procesowej w terminie bez swej winy. Brak winy strony w niedotrzymaniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy przy zastosowaniu miernika staranności takiej, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Wadliwe bądź niedostateczne pouczenie strony co do terminu i sposobu dokonania czynności procesowej może usprawiedliwiać niedotrzymanie terminu przez stronę. Należy też zgodzić się z poglądem, że pouczenie co do sposobu i terminu zaskarżenia orzeczenia udzielone przez sąd stronie działającej bez profesjonalnego pełnomocnika powinno być jasne i zrozumiałe i jednoznacznie wskazywać na czas i sposób jego dokonania. W okolicznościach sprawy nie można jednak przyjąć, że do przekroczenia terminu przez interwenienta ubocznego doszło bez jego winy. Z art. 327 k.p.c. nie wynika obowiązek pouczenia na piśmie strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o możliwości wniesienia środka zaskarżenia. Wystarcza pouczenie ustne - i jak wynika z protokołu ogłoszenia 3 wyroku w dniu 17 lutego 2015 r., interwenient uboczy, reprezentowany przez prezesa Stowarzyszenia, takie pouczenie uzyskał. We wniosku, ani w zażaleniu nie wykazano, że pouczenie to było rzeczywiście niejasne, wewnętrznie sprzeczne lub z innych przyczyn niezrozumiałe. Dla stwierdzenia braku winy interwenienta ubocznego w niedotrzymaniu terminu do złożenia zażalenia nie wystarczało, że chodzi tu o zażalenie na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji (dopuszczalne na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c.). Przeciwnie, skoro według wniosku, przekonanie innych członków zarządu Stowarzyszenia, że od wydanego wyroku żaden środek zaskarżenia nie przysługuje, miało wynikać z nieprzekazania im informacji o możliwości wniesienia zażalenia przez prezesa Stowarzyszenia, obecnego podczas ogłoszenia wyroku i pouczonego o warunkach jego zaskarżenia, to już sam wniosek o przywrócenie terminu potwierdzał niedbalstwo interwenienta w rozpatrywanej kwestii. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy zażalenie oddalił (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI