IV CZ 89/13

Sygn. akt IV CZ 89/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku "M. POLSKA" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przy uczestnictwie A. R. i A. M. R. przy udziale E. Spółki Akcyjnej w W. o wpis do działu III księgi wieczystej Kw […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 listopada 2013 r., zażalenia E. Spółki Akcyjnej w W. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 18 kwietnia 2013 r., 1. oddala zażalenie; 2. zasądza od uczestnika postępowania "E." SA na rzecz wnioskodawcy "M. Polska"- Spółki z o.o. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE 2 Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy odrzucił apelacje „E.” SA (8 apelacji), wniesionych od ośmiu wpisów dokonanych w dziale III różnych ksiąg wieczystych, wyszczególnionych w tym postanowieniu. Wpisy te obejmowały ujawnienie na nieruchomościach gruntowych prawa dzierżawy innego dzierżawcy (wnioskodawcy „M. Polska”). Zaskarżone postanowienie wydano, jak wynika z akt sprawy, po połączeniu poszczególnych spraw wieczystoksięgowych do rozpoznania. Wpisów praw dzierżawy dokonano na podstawie umowy z dnia 27 grudnia 2002 r., zawartej między właścicielem nieruchomości a spółką „W”. Do wyszczególnionych w postanowieniu ksiąg wieczystych (w których ujawniono prawo dzierżawy na rzecz wnioskodawcy „M. Polska”- spółki z o.o.) wpłynęły wnioski „E.” SA o doręczenie zawiadomienia o wpisie z wyjaśnieniem, że w księgach tych doszło już do ujawnienia prawa dzierżawy na rzecz właśnie „E.”, a prawo dzierżawy przeszło następnie na „E.” SA na podstawie aneksu do umowy notarialnej. Po otrzymaniu zawiadomienia „E.” SA wniosła apelację od ośmiu wpisów prawa dzierżawy na rzecz „M. Polska”- Spółki z o.o., powołując na przysługujący jej status uczestnika postępowań wieczystoksięgowych. Odrzucając apelacje skarżącego Sąd Okręgowy stwierdził, że de lege lata art. 6261 § 2 k.p.c. samodzielnie i wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania i ma jednocześnie charakter lex specialis w stosunku do ogólnego przepisów art. 510 § 1 k.p.c. Do kręgu tych podmiotów nie należy ”E.” SA i w związku z tym spółka ta nie jest legitymowana do skutecznego złożenia apelacji. W zażaleniu „E.” SA zarzucono naruszenie art. 6261 § 2 k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Należy podzielić stanowisko Sądu Okręgowego, że skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do wniesienia apelacji, ponieważ nie należy on jednak do kręgu podmiotów wskazanych w art. 6261 § 2 k.p.c. Nie można bowiem przyjąć, że doszło do „obciążenia” w rozumieniu tego przepisu prawa podmiotowego żalącego się w wyniku dokonania wpisów prawa dzierżawy w dziale III ksiąg wieczystych, prowadzonych dla nieruchomości, także na rzecz innego dzierżawcy. 3 Ujawnione w ten sposób prawa dzierżawy obciążają w sensie techniczno-prawnym prawo własności właściciela gruntu, a nie prawa innego dzierżawcy. Czym innym jest już kwestia bezkolizyjnego wykonywania prawa dzierżawy jako prawa obligacyjnego (art. 693 k.p.c.). W uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2004 r., III CZ 46/04 (nie publ.) przekonywająco wyjaśniono, że przepis art. 6261 § 2 k.c. ogranicza krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego i że takie ograniczenie miało na celu (po zmianach funkcjonowania ksiąg wieczystych – ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece (…) (Dz. U. nr 63, poz. 635) zapewnienie odpowiedniego uproszczenia oraz przyspieszenie postępowania wieczystoksięgowego. Sąd Okręgowy trafnie także stwierdził, że zawiadomienie żalącego się o dokonaniu kwestionowanych wpisów nie zmienia sytuacji prawno-procesowej tego podmiotu. Apelację od wpisu w księdze wieczystej może wnieść tylko podmiot, który może być w ogóle uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego i sytuacji tego podmiotu nie zmienia sam fakt zawiadomienia przez sąd o dokonanym wpisie (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CZ 167/11, nie publ.). W tej sytuacji należało oddalić zażalenie jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.) o kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. i § 8 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). db