IV CZ 85/19

Sąd Najwyższy2020-06-30
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
postępowanie cywilnezażalenieuzasadnienie wyrokutermin procesowystarannośćSąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie sądu apelacyjnego o odrzuceniu wniosku o uzasadnienie wyroku, uznając wniosek za spóźniony i wniesiony z naruszeniem staranności.

Powód złożył zażalenie na postanowienie sądu apelacyjnego o odrzuceniu jego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznając go za spóźniony. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że wniosek został złożony po terminie, a powód uchybił terminowi z powodu własnego niedbalstwa, nie wykazując należytej staranności w dochowaniu terminu procesowego. Sąd Najwyższy oddalił również wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów, uznając środek prawny za oczywiście bezzasadny.

Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek Powoda M. G. o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, uznając go za spóźniony, ponieważ został złożony po upływie tygodniowego terminu od ogłoszenia wyroku. Powód wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. i błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że nie został poinformowany o sposobie i terminie wniesienia wniosku oraz że działał w przekonaniu o reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że na stronie spoczywa obowiązek dochowania terminów procesowych z należytą starannością. Uznano, że brak wiedzy o terminie i błędne przekonanie o posiadaniu pełnomocnika stanowiły co najmniej lekkie niedbalstwo, które uzasadniało odrzucenie wniosku. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że zażalenie nie może pełnić funkcji przywrócenia terminu. Dodatkowo, Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika powoda ustanowionego z urzędu o przyznanie kosztów pomocy prawnej, uznając, że środek prawny wniesiony przez pełnomocnika był oczywiście bezzasadny i nie stanowił należytej pomocy prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek został złożony z uchybieniem terminu, a uchybienie to było zawinione przez powoda z powodu braku należytej staranności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powód uchybił tygodniowemu terminowi na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. Brak wiedzy o terminie i sposobie złożenia wniosku, a także błędne przekonanie o posiadaniu pełnomocnika, stanowiły co najmniej lekkie niedbalstwo, naruszające obiektywny miernik staranności wymaganej od strony dbającej o swoje interesy procesowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w W.

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznapowód
Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 328 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Tygodniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku biegnie od ogłoszenia wyroku. Uchybienie temu terminowi skutkuje odrzuceniem wniosku. Obowiązek zachowania należytej staranności w dotrzymaniu terminu spoczywa na stronie.

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie na postanowienie sądu apelacyjnego odrzucające wniosek o uzasadnienie.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 327 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dz. U. z 2019 r. poz. 18 § § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Określa sytuacje, w których Skarb Państwa ponosi koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniesienie oczywiście bezzasadnego środka prawnego nie stanowi pomocy prawnej uzasadniającej zwrot kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o uzasadnienie został złożony po terminie. Powód uchybił terminowi z powodu własnego niedbalstwa. Zażalenie nie może zastępować wniosku o przywrócenie terminu. Wniesienie oczywiście bezzasadnego środka prawnego przez pełnomocnika z urzędu nie uzasadnia przyznania kosztów.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 327 § 1 k.p.c. przez brak informacji o sposobie i terminie wniesienia wniosku o uzasadnienie. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu faktu, że powód był przeświadczony o działaniu za pomocą profesjonalnego pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

obiektywnie oceniana staranność, jakiej można wymagać od osoby właściwie dbającej o swoje interesy procesowe Nawet bowiem lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie uchybienie w zakresie dochowania terminu przewidzianego w art. 328 § 1 k.p.c. stanowi podstawę do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, którego funkcji nie może pełnić zażalenie środka prawnego oczywiście bezzasadnego, nie może skutecznie domagać się przyznania od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Skład orzekający

Jacek Grela

przewodniczący

Tomasz Szanciło

członek

Kamil Zaradkiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów procesowych w postępowaniu cywilnym, obowiązek staranności strony, zasady przyznawania kosztów pomocy prawnej z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji k.p.c. z 2019 r., choć zasady ogólne pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej, ale podkreśla fundamentalne zasady staranności procesowej i konsekwencje jej braku, co jest ważne dla praktyków prawa.

Uchybiłeś termin? Sąd Najwyższy przypomina: staranność procesowa to podstawa!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CZ 85/19
POSTANOWIENIE
Dnia 30 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Grela (przewodniczący)
‎
SSN Tomasz Szanciło
‎
SSN Kamil Zaradkiewicz (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa M. G.
‎
przeciwko
(…)
Zakładowi Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej w W.
‎
o zapłatę i ustalenie,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 30 czerwca 2020 r.,
‎
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 29 kwietnia 2019 r., sygn. akt V ACa (…),
1. oddala zażalenie,
2. oddala wniosek adwokata W. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2019 r. Sąd Apelacyjny w (…) odrzucił wniosek Powoda M. G. o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 marca 2019 r.
W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że złożony w dniu 22 marca 2019 r. przez Powoda wniosek jako spóźniony podlegał na podstawie art. 328 § 1 zd. 2 k.p.c. odrzuceniu. Podniósł, że tygodniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia upłynął w dniu 21 marca 2019 r., skoro ogłoszenie wyroku nastąpiło w dniu 14 marca 2019 r. po zamknięciu rozprawy, o której Powód został powiadomiony w dniu 21 stycznia 2019 r.
W zażaleniu na to orzeczenie Powód zarzucił naruszenie art. 327 § 1 k.p.c. polegające na braku udzielenia Powodowi informacji o sposobie i terminie wniesienia wniosku o uzasadnienie orzeczenia oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez pomięcie faktu, że Powód był przeświadczony, że działa za pomocą profesjonalnego pełnomocnika, stąd też nie był obecny na rozprawie apelacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Powód złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 marca 2019 r., jak ustalił tenże Sąd, z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 328 § 1 k.p.c. (w niniejszej sprawie w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 1469 z późn. zm.), co musiało skutkować odrzuceniem wniosku na podstawie art. 328 § 1 zd. 2 k.p.c. (także w brzmieniu sprzed nowelizacji k.p.c. z 2019 r.).
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, na stronie zobowiązanej do dokonania czynności procesowej w określonym terminie ciąży obowiązek zachowania należytej staranności w celu jego dotrzymania, której miernikiem jest obiektywnie oceniana staranność, jakiej można wymagać od osoby właściwie dbającej o swoje interesy procesowe. Uchybienie w tym względzie, spowodowane nawet lekkim niedbalstwem, narusza obiektywny miernik staranności. Nawet bowiem lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 23 listopada 2005 r., sygn. akt II CZ 103/05, niepubl.; z 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt III CZ 22/07, niepubl.). W niniejszej sprawie za co najmniej lekkie niedbalstwo należało uznać podnoszone w uzasadnieniu zażalenia - brak wiedzy o sposobie i terminie złożenia wniosku oraz błędne przekonanie o posiadaniu kolejnego pełnomocnika (innego niż ten, któremu powód wcześniej wypowiedział pełnomocnictwo). Niestawiennictwo na rozprawie, choćby motywowane powyższymi względami, również nie może być traktowane jako przesłanka uzasadniająca i usprawiedliwiająca uwzględnienie zażalenia. Strona nieobecna na rozprawie powinna samodzielnie ustalić, czy wydany został wyrok, jaka jest jego treść oraz - ewentualnie - w jaki sposób i w jakim terminie od wyroku tego wnieść można odwołanie.
Co więcej, uchybienie w zakresie dochowania terminu przewidzianego w art. 328 § 1 k.p.c. stanowi podstawę do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, którego funkcji nie może pełnić zażalenie, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika powoda ustanowionego z urzędu o zasądzenie na jego rzecz kosztów udzielonej pomocy prawnej, a to z uwagi na fakt, iż pomoc prawna w niniejszej sprawie została udzielona z naruszeniem zasad profesjonalizmu wymaganych dla rzetelnego prowadzenia sprawy. Adwokat, decydując się na wniesienie środka prawnego oczywiście bezzasadnego, nie może skutecznie domagać się przyznania od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie jest bowiem udzieleniem „pomocy prawnej” w rozumieniu § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18) sporządzenie zażalenia, które jako oczywiście bezzasadne, podlegało oddaleniu.
Zważywszy na powyższe, na podstawie art. 398
14
w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI