IV CZ 85/14

Sąd Najwyższy2015-01-21
SNCywilnespadkiŚrednianajwyższy
spadekstwierdzenie nabycia spadkudobrodziejstwo inwentarzaapelacjazażalenieprawo do sądukpcsąd najwyższy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie o odrzuceniu apelacji, uznając, że brak jest podstaw do kwestionowania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z powodu niewskazania w sentencji przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Wnioskodawczyni złożyła zażalenie na postanowienie sądu okręgowego, który odrzucił jej apelację od postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Zarzuciła naruszenie prawa do sądu drugiej instancji, ponieważ w postanowieniu spadkowym nie wskazano, że przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że brak takiego wskazania w sentencji nie stanowi uchybienia procesowego i nie podlega zaskarżeniu.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie sądu okręgowego, który odrzucił jej apelację od postanowienia sądu rejonowego w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Głównym zarzutem apelacji było to, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie zawierało wzmianki o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Sąd okręgowy odrzucił apelację, uznając, że brak takiego zapisu nie stanowi podstawy do zaskarżenia, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 64/10. Wnioskodawczyni w zażaleniu podtrzymała swoje stanowisko, zarzucając naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 78 i 176 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, oddalił je. Potwierdził stanowisko sądu okręgowego, że art. 677 k.p.c. nie wymaga zaznaczenia w sentencji postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Podkreślono, że § 145 ust. 2 Regulaminu urzędowania sądów ma charakter techniczno-organizacyjny i nie stanowi podstawy do zaskarżenia. Sąd Najwyższy powołał się na własne wcześniejsze orzecznictwo w tej kwestii, w tym uchwałę III CZP 64/10. Stwierdzono, że wnioskodawczyni nie została pozbawiona prawa do sądu drugiej instancji, a kwestia podniesiona w apelacji nie podlegała zaskarżeniu w ten sposób.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak takiego wskazania nie stanowi uchybienia procesowego i nie podlega zaskarżeniu apelacją.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 677 k.p.c. nie wymaga zaznaczenia w sentencji postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Wzmianka taka ma charakter techniczno-organizacyjny wynikający z regulaminu urzędowania sądów, a nie z przepisu prawa powszechnego, co wyklucza możliwość jej zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił zażalenie

Strona wygrywająca

wnioskodawczyni (w zakresie zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
W. W.osoba_fizycznawnioskodawczyni
J. W.osoba_fizycznauczestnik
G. W.osoba_fizycznaspadkodawczyni

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 677

Kodeks postępowania cywilnego

Nie wymaga zaznaczenia w sentencji postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, że spadkobierca nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Pomocnicze

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

§ 3

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak substratu zaskarżenia jako podstawa odrzucenia apelacji. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie musi zawierać wzmianki o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Regulamin urzędowania sądów ma charakter techniczno-organizacyjny i nie stanowi podstawy do zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 78 i 176 ust. 1 Konstytucji RP przez nierozpoznanie istoty sprawy i odmówienie prawa do sądu drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

brak jest substratu zaskarżenia postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie wymaga zaznaczenia, że spadkobierca nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza charakter techniczno-organizacyjny nie stanowi zatem uchybienia procesowego, stanowiącego podstawę zaskarżenia orzeczenia sądowego nie została pozbawiona prawa do sądu drugiej instancji

Skład orzekający

Wojciech Katner

przewodniczący-sprawozdawca

Antoni Górski

członek

Barbara Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 677 k.p.c. w zakresie wymogów formalnych postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku oraz kwestia prawa do sądu drugiej instancji w kontekście odrzucenia apelacji z powodu braku substratu zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odrzuceniem apelacji w sprawie spadkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą wymogów postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku i prawa do sądu, co jest ważne dla praktyków prawa spadkowego.

Czy brak wzmianki o 'dobrodziejstwie inwentarza' w postanowieniu spadkowym unieważnia sprawę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 85/14
POSTANOWIENIE
Dnia 21 stycznia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wojciech Katner (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Antoni Górski
‎
SSN Barbara Myszka
w sprawie z wniosku W. W.
‎
przy uczestnictwie J. W.
‎
o stwierdzenie nabycia spadku,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 21 stycznia 2015 r.,
‎
zażalenia wnioskodawczyni
na postanowienie Sądu Okręgowego w G.
‎
z dnia 4 czerwca 2014 r.,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w G. odrzucił apelację wnioskodawcy W. W. od postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie z udziałem J. W. o stwierdzenie nabycia spadku po matce i żonie G. W., zmarłej w G. dnia 29 marca 2013 r.   Odrzucenie apelacji nastąpiło na podstawie art. 373 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. ze względu na uznanie, że brak jest substratu zaskarżenia, gdyż zgodnie z art. 677 k.p.c. postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie wymaga zaznaczenia, że spadkobierca nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Przewidujący taki obowiązek § 145 ust. 2 Regulaminu urzędowania sądów ma - zdaniem Sądu, z powołaniem się na uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2010 r., III CZP 64/10 - charakter techniczno-organizacyjny, związany z redakcją sentencji postanowienia; nie stanowi zatem uchybienia procesowego, stanowiącego podstawę zaskarżenia orzeczenia sądowego.
W zażaleniu wnioskodawczyni zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 78 i 176 ust. 1 Konstytucji RP przez doprowadzenie do nierozpoznania istoty sprawy - zarzutów apelacji, a tym samym odmówienia wnioskodawczyni prawa do sądu drugiej instancji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne, a wnioskodawczyni, wbrew swoim twierdzeniom nie została pozbawiona prawa do sądu drugiej instancji przez nierozpoznanie jej  apelacji (art. 78 i 176 Konstytucji RP). Zaskarżone postanowienie wydał Sąd Okręgowy na skutek wniesionej apelacji od postanowienia Sądu Rejonowego. Postanowieniu temu wnioskodawczyni zarzuciła, że stwierdzając nabycie przez nią   spadku   nie  wskazał w sentencji postanowienia, że przyjęła spadek z  dobrodziejstwem inwentarza. Jak jednak wykazał w postanowieniu Sąd Okręgowy, zaznaczenie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie  stanowi treści postanowienia o nabyciu spadku według art. 677 k.p.c. Jest  to  tylko oczekiwane poprzez wewnętrzne postanowienie w regulaminie urzędowania sądów, a więc nie przez przepis prawa powszechnego, z którego wynikałoby uprawnienie dla uczestników postępowania o stwierdzenie nabycia spadku do domagania się zaznaczenia, czy chodzi o przyjęcie spadku wprost, czy z dobrodziejstwem inwentarza.
Przekonująca argumentacja w tym względzie, podzielana przez skład orzekający w niniejszej sprawie  została zawarta w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2011 r., I CSK 439/10 (nie publ.), a wcześniej w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2010 r., III CZP 64/10 (OSNC 2011, nr 3, poz. 26) oraz w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2002 r., III CKN 343/01 (nie publ.). Wbrew twierdzeniom pełnomocnika wnioskodawczyni rozpoznawana sprawa dotyczy kwestii prawnych, o których mowa w powołanych orzeczeniach Sądu Najwyższego. Z kolei, niezłożenie w terminie oświadczenia wnioskodawczyni o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a uczynienie tego poprzez pełnomocnika procesowego we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, na co nacisk kładzie się w uzasadnieniu zażalenia, nie pozostaje w związku z samym postanowieniem o treści odpowiadającej wymaganiom określonym w art. 677 k.p.c.
Z tych względów nie można uznać, że w zaskarżonym postanowieniu dopuszczono się naruszenia art. 378 § 1 k.p.c., gdyż kwestia prawna, na której oparta została apelacja od postanowienia Sądu pierwszej instancji nie podlega zaskarżeniu tą drogą. Zażalenie należało więc oddalić na podstawie art. 398
14
w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę