IV CZ 81/05

Sygn. akt IV CZ 81/05 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 7 października 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Gerard Bieniek (przewodniczący) 
SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) 
SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian 
 
w sprawie z wniosku M. R. 
przy uczestnictwie B. K. i K. W. o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 października 2005 
r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 11 marca 
2005 r., sygn. akt III Ca (…), 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 11 marca 2005 r. Sąd Okręgowy w G. odrzucił kasację 
wnioskodawcy od postanowienia tego Sądu z dnia 26 listopada 2004 r., stwierdzając, że 
wnioskodawca nie złożył w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji zaskarżonego 
postanowienia wniosku o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem, a jedynie wniosek 
o doręczenie uzasadnienia tego postanowienia. Złożony wniosek nie mógł być uznany 
za wniosek, o którym mowa w art. 387 § 3 k.p.c., dlatego w dniu 3 stycznia 2005 r. 
doręczono pełnomocnikowi wnioskodawcy odpis postanowienia z dnia 26 listopada 
2004 r. z uzasadnieniem jedynie w trybie jawności tzw. wewnętrznej (art. 9 i 525 k.p.c.), 
który to tryb nie otwierał drogi do wniesienia kasacji. Zgodnie bowiem z art. 3934 § 1 
k.p.c., kasację należało wnieść w terminie miesięcznym od dnia doręczenia orzeczenia 
stronie skarżącej, z tym że chodziło o termin miesięczny liczony od doręczenia 
dokonanego w sposób prawidłowy, tzn. odpowiadający wymaganiom określonym w art. 

 
2 
387 § 3 k.p.c. Skoro zaś wniosek o doręczenie złożony w dniu 1 grudnia 2004 r. nie 
czynił zadość tym wymaganiom, termin do wniesienia kasacji nie mógł w ogóle 
rozpocząć swojego biegu. Zatem wniesioną kasację należało odrzucić jako 
niedopuszczalną (art. 3935 k.p.c.). 
W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie, 
zarzucając, że – wbrew odmiennemu stanowisku Sądu Okręgowego – złożony w dniu 1 
grudnia 2004 r. wniosek o doręczenie uzasadnienia postanowienia spełniał wszystkie 
warunki do uznania go za wniosek, o którym mowa w art. 387 § 3 k.p.c., wobec czego 
kasację należy uznać za wniesioną w terminie określonym w art. 3934 § 1 k.p.c. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Jak trafnie zauważył żalący, ze względu na regulację zawartą w art. 3 ustawy z 
dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz 
ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), do 
złożenia kasacji w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy Kodeksu 
postępowania cywilnego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 lutego 2005 r., 
wobec czego w takim właśnie brzmieniu będą one powoływane w uzasadnieniu. 
Sąd Okręgowy niewadliwie przyjął, że przewidziany w art. 3934 § 1 k.p.c. 
miesięczny termin do wniesienia kasacji należało liczyć od dnia, dokonanego w sposób 
prawidłowy, doręczenia orzeczenia stronie skarżącej. Takim zaś doręczeniem było 
doręczenie dokonane w uwzględnieniu wniosku złożonego w trybie art. 387 § 3 k.p.c. 
W niniejszej sprawie pełnomocnik procesowy żalącego w dniu 1 grudnia 2004 r. 
złożył wniosek o doręczenie „uzasadnienia postanowienia wydanego przez Sąd 
Okręgowy w G., III Wydział Cywilny, z dnia 26.11.2004 r.” Wniosek, o którym mowa 
złożony został bezspornie w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji, lecz – co 
również bezsporne – nie obejmował żądania doręczenia postanowienia z dnia 26 
listopada 2004 r. z uzasadnieniem, a jedynie uzasadnienia tego postanowienia. Istota 
rozstrzygnięcia sprowadzała się w tej sytuacji do oceny, czy brak wyraźnego wskazania 
przez autora wniosku z dnia 1 grudnia 2004 r., że chodzi mu o doręczenie 
postanowienia z uzasadnieniem, nie zaś o samo uzasadnienie postanowienia stała na 
przeszkodzie zakwalifikowaniu tego wniosku jako odpowiadającego wymaganiom art. 
387 § 3 k.p.c. 
W postanowieniu z dnia 9 grudnia 1998 r., III CZ 149/98, Sąd Najwyższy wyraził 
pogląd, że wniosek, którego treścią jest żądanie uzasadnienia wyroku sądu drugiej 
instancji nie może być utożsamiany z żądaniem doręczenia takiego wyroku na 

 
3 
podstawie art. 387 § 3 k.p.c. i pozostaje bez wpływu na bieg terminu do wniesienia 
kasacji (niepubl.). Skład orzekający Sądu Najwyższego nie podziela jednak tego 
zapatrywania. 
Nie ulega wątpliwości, że pisma procesowe, obejmujące wnioski stron składane 
poza rozprawą, powinny być zredagowane w taki sposób, by treść pisma jasno 
odzwierciedlała intencje strony. Szczególnie przejrzystej redakcji pism procesowych 
należy oczekiwać od profesjonalnych pełnomocników procesowych. Nie oznacza to 
jednak, że w sytuacji, w której pismo procesowe nie zostało właściwie zredagowane, 
sąd zwolniony jest z obowiązku dokonania jego wykładni. Z przepisu art. 130 § 1 zdanie 
drugie k.p.c. wynika dyrektywa rozpoznania pisma zgodnie z jego treścią, także 
wówczas, gdy zostało ono mylnie oznaczone lub dotknięte innymi oczywistymi 
niedokładnościami. Oczywista niedokładność może dotyczyć treści pisma, gdy została 
ona niewłaściwie zredagowana, niemniej w sposób pozwalający na ustalenie jej w 
drodze wykładni. 
Wniosek zgłoszony przez pełnomocnika procesowego żalącego w piśmie, które 
wpłynęło do Sądu Okręgowego w dniu 1 grudnia 2004 r., nie został ujęty w sposób 
precyzyjny, jednak ze względu na to, że w postępowaniu cywilnym znana jest tylko 
instytucja doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, nie zaś samego uzasadnienia 
orzeczenia (bez jego sentencji), oczywista niedokładność w zredagowaniu treści 
wniosku nie wpływała na możliwość wywołania skutku określonego w art. 387 § 3 k.p.c. 
Żądanie doręczenia uzasadnienia postanowienia obejmowało przecież implicite żądanie 
doręczenia postanowienia z uzasadnieniem. Jeżeli się natomiast dodatkowo zważy, że 
wniosek, o którym mowa, złożony został w terminie tygodniowym od ogłoszenia 
sentencji, intencja jego autora, zwracającego się o doręczenie uzasadnienia 
postanowienia, przedstawiona została w sposób niebudzący wątpliwości. Chodziło o 
spełnienie wymagania dla powstania możliwości wniesienia kasacji, dlatego Sąd 
Okręgowy – uwzględniając dyrektywę rozpoznania pisma procesowego zgodnie z jego 
treścią – powinien potraktować wniosek zgłoszony przez pełnomocnika żalącego jako 
wniosek w trybie art. 387 § 3 k.p.c. 
Jedynie ubocznie trzeba zauważyć, że orzeczenia Sądu Najwyższego, na które 
powołał się Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dotyczyły 
odmiennego stanu faktycznego, nie chodziło w nich bowiem o kwalifikację wniosku o 
doręczenie uzasadnienia orzeczenia, natomiast wniosek o doręczenie samej tylko 
sentencji orzeczenia wymaga odmiennej oceny (zob. postanowienia Sadu Najwyższego: 

 
4 
z dnia 11 grudnia 1996 r., I PKN 45/96, OSNAPiUS 1997, nr 14, poz. 254, z dnia 19 
marca 1997 r., II CKN 31/97, OSNC 1997, nr 8, poz. 116, z dnia 25 listopada 1997 r., I 
CZ 142/97, niepubl., z dnia 30 stycznia 1998 r., III CKU 106/97, niepubl., z dnia ,z dnia 7 
stycznia 2003 r., I PZ 104/02,OSNAPiUS 2004, nr 10, poz. 231). 
Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie 
pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.