IV CZ 80/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie gminy na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie o immisje, potwierdzając, że tego typu sprawy majątkowe, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niska, nie podlegają kasacji.
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną Gminy Miasta P. od wyroku dotyczącego zakazu immisji hałasu i światła, uznając ją za niedopuszczalną z powodu niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia (1500 zł), poniżej progu 50 000 zł wymaganego przez art. 398^2 § 1 k.p.c. Gmina wniosła zażalenie, argumentując, że sprawa dotyczy praw niemajątkowych. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że sprawa o zakazanie immisji jest sprawą majątkową, a skarga kasacyjna była niedopuszczalna.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Gminy Miasta P. na postanowienie Sądu Okręgowego w L., które odrzuciło skargę kasacyjną gminy od wyroku w sprawie o zakazanie immisji. Sąd Okręgowy uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną, powołując się na art. 398^2 § 1 k.p.c., który stanowi, że w sprawach o prawa majątkowe, których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Wartość przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie wynosiła 1 500 zł. Gmina w zażaleniu argumentowała, że sprawa o immisje dotyczy praw niemajątkowych, a nie majątkowych. Sąd Najwyższy nie zgodził się z tym stanowiskiem. W uzasadnieniu podkreślono, że sprawa o zakazanie immisji, oparta na art. 144 k.c. w zw. z art. 222 § 2 k.c., jest sprawą majątkową, służącą ochronie prawa własności nieruchomości. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, które konsekwentnie kwalifikuje tego typu sprawy jako majątkowe. W związku z tym, skarga kasacyjna była niedopuszczalna z powodu niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia, a postanowienie Sądu Okręgowego o jej odrzuceniu było prawidłowe. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od gminy na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sprawa o zakazanie immisji ma charakter sprawy majątkowej.
Uzasadnienie
Roszczenie o zakazanie immisji, oparte na art. 144 k.c. w zw. z art. 222 § 2 k.c., jest instrumentem ochrony prawa majątkowego w postaci własności nieruchomości. Choć pośrednio może chronić dobra niemajątkowe, jego podstawą jest ochrona prawa rzeczowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
W. G. i E. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. G. | osoba_fizyczna | powód |
| E. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina Miasta P. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.
k.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń przysługuje właścicielowi także wtedy, gdy naruszenie nie jest połączone z pozbawieniem właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^1 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku strona może wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
k.p.c. art. 398^6 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuca skargę kasacyjną niedopuszczalną z mocy prawa.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Do kosztów procesu w postępowaniu kasacyjnym stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach procesu.
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Do zażaleń na postanowienia w przedmiocie kosztów stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniach.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 2 pkt 2, § 10 ust. 2 pkt 2 i § 16
Określa stawki opłat za czynności adwokackie, w tym w postępowaniu zażaleniowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o zakazanie immisji jest sprawą majątkową. Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o immisje jest niższa niż 50 000 zł, co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną.
Odrzucone argumenty
Sprawa o zakazanie immisji dotyczy praw niemajątkowych, a nie majątkowych.
Godne uwagi sformułowania
sprawa o zakazanie immisji ma charakter sprawy majątkowej podstawę prawną tego rodzaju powództwa stanowi art. 144 k.c. w zw. z art. 222 § 2 k.c., kreujący roszczenie prawnorzeczowe po stronie właściciela nieruchomości w stosunku do właściciela nieruchomości sąsiedniej Jest to więc typowy instrument ochrony prawa majątkowego w postaci własności nieruchomości przed jego naruszeniami przybierającymi inną postać niż pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, w tym poprzez immisje.
Skład orzekający
Beata Janiszewska
przewodniczący
Joanna Misztal-Konecka
sprawozdawca
Kamil Zaradkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do majątkowego charakteru spraw o immisje i konsekwencji dla dopuszczalności skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niska i wniesiono skargę kasacyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w ważnej kwestii praktycznej dla prawników procesowych, dotyczącej dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o prawa rzeczowe.
“Niska wartość przedmiotu sporu zablokowała skargę kasacyjną w sprawie o immisje. Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1500 PLN
zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 120 PLN
zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 120 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt IV CZ 80/20 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska (przewodniczący) SSN Joanna Misztal-Konecka (sprawozdawca) SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa W. G. i E. B. przeciwko Gminie Miasta P. o zaniechanie immisji, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 stycznia 2021 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 8 czerwca 2020 r., sygn. akt II Ca (…), 1. oddala zażalenie; 2. zasądza od Gminy Miasta P. na rzecz W. G. i E. B. kwoty po 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 8 czerwca 2020 r. Sąd Okręgowy w L. odrzucił skargę kasacyjną pozwanej Gminy Miasta P. od wyroku Sądu Okręgowego w L. z 27 listopada 2019 r., w sprawie z powództwa W. G. i E. B. o zakazanie immisji. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 398 1 § 1 k.p.c. od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku strona może wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepisem takim jest art. 398 2 § 1 k.p.c., zgodnie z którym skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Mając na względzie wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej, określoną przez pozwaną w piśmie z 27 maja 2020 r. na kwotę 1 500 zł, zgodną z niekwestionowaną w toku postępowania wartością przedmiotu sporu określoną przez powodów, skargę kasacyjną pozwanej należało uznać za niedopuszczalną. 2. Zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego z 8 czerwca 2020 r. wniosła strona pozwana, wskazując na naruszenie art. 144 w zw. z art. 222 § 2 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że niniejsza sprawa jest sprawą o prawa majątkowe, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy formułowane przez powodów roszczenia, zmierzały w istocie do ochrony ich praw niemajątkowych oraz art. 398 2 § 1 w zw. z art. 398 6 § 2 k.p.c. poprzez bezzasadne odrzucenie skargi kasacyjnej wskutek błędnego uznania, że jest ona niedopuszczalna z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza niniejszej sprawy wskazuje na to, że powodowie domagali się ochrony przysługującego im prawa własności nieruchomości położonych P., w obrębie W., oznaczonych jako działki numer (…) przez zakazanie pozwanej Gminie Miasto P. immisji hałasu i światła z nieruchomości oznaczonej jako działka numer (…), na stanowiące ich własność nieruchomości. Swoje roszczenie wywodzili z prawa własności, a podstawę prawną stanowił art. 144 k.c. w zw. z art. 222 § 2 k.c. Sąd Najwyższy przychyla się do dominującego w orzecznictwie stanowiska, że sprawa o zakazanie immisji ma charakter sprawy majątkowej. W judykaturze podkreśla się, że podstawę prawną tego rodzaju powództwa stanowi art. 144 k.c. w zw. z art. 222 § 2 k.c., kreujący roszczenie prawnorzeczowe po stronie właściciela nieruchomości w stosunku do właściciela nieruchomości sąsiedniej. Jest to więc typowy instrument ochrony prawa majątkowego w postaci własności nieruchomości przed jego naruszeniami przybierającymi inną postać niż pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, w tym poprzez immisje. Ponadto roszczenie to nie zmierza do jakiejkolwiek regulacji stosunków niemajątkowym, lecz do bezpośredniej ingerencji w sposób korzystania z prawa własności przez właściciela nieruchomości sąsiedniej, będącej źródłem immisji. Jedynie pośrednim skutkiem orzeczenia uwzględniającego to roszczenie jest ochrona wartości niemajątkowych, w tym dóbr osobistych właściciela i innych osób korzystających z nieruchomości sąsiedniej ( postanowienie Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2002 r., V CZ 162/02, OSNC 2004/2/31; postanowienie Sądu Najwyższego z 22 listopada 2013 r., III CZ 55/13; postanowienie Sądu Najwyższego z 6 listopada 2014 r., II CZ 64/14, OSNC-ZD 2016/1/10; postanowienie Sądu Najwyższego z 13 września 2018 r., II CZ 37/18; postanowienie Sądu Najwyższego z 23 listopada 2018 r., II CZ 64/18; postanowienie Sądu Najwyższego z 9 września 2020 r., IV CZ 42/20). Mając to na względzie należy uznać, że skarga kasacyjna pozwanej jest niedopuszczalna, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych (art. 398 2 § 1 k.p.c.). Trafnie zatem Sąd Okręgowy odrzucił skargę na podstawie art. 398 6 § 2 k.p.c. 4. Z powyższych względów orzeczono jak w postanowieniu. O kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 398 21 w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c. w zw. związku z § 2 pkt 2, § 10 ust. 2 pkt 2 i § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. ke
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI