IV Cz 80/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w (...) rozpoznał zażalenie powoda J. K. na postanowienie Sądu Rejonowego w (...) z dnia 26 listopada 2014 r. (sygn. akt IX C 570/14), dotyczące kosztów procesu w sprawie z powództwa o zapłatę przeciwko Powiatowi S. Sąd Rejonowy w punkcie III wyroku zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 600 zł za zastępstwo procesowe i 17 zł opłaty skarbowej, stosując art. 102 k.p.c. z uwagi na minimalne uwzględnienie roszczenia powoda. Powód wniósł zażalenie, domagając się zmiany postanowienia i zasądzenia na jego rzecz 717 zł kosztów procesu oraz kosztów zażalenia. Argumentował, że należność główna została uiszczona przez pozwanego po wniesieniu pozwu, a termin wskazany w wezwaniu do zapłaty upłynął bezskutecznie. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądzoną kwotę 617 zł obniżył do 600 zł, oddalił zażalenie w pozostałym zakresie i zasądził od powoda na rzecz pozwanego 60 zł kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy uznał, że rozstrzygnięcie o kosztach jest słuszne co do zasady, ale nie zgadza się z uzasadnieniem Sądu Rejonowego. Przyjął, że pozwany nie dał podstaw do wytoczenia sprawy, a zapłata całej należności przed doręczeniem pozwu jest równoznaczna z uznaniem roszczenia w rozumieniu art. 101 k.p.c. Sąd podkreślił, że pozwany uiścił należność główną po wezwaniu do zapłaty i odpowiedział na nie niezwłocznie, nie uchylając się od zwrotu pobranych opłat. Wskazano również na wątpliwości co do prawidłowości pełnomocnictwa dla osoby podpisującej wezwanie do zapłaty oraz na zbyt krótki termin wskazany w tym wezwaniu. Sąd Okręgowy powołał się na utrwalony pogląd, że "niezwłocznie" oznacza spełnienie świadczenia w terminie do 14 dni, ale ocena ta powinna być dokonywana w realiach każdej sprawy. Ostatecznie uznano, że pozwany spełnił przesłanki z art. 101 k.p.c., co skutkowało obniżeniem kosztów procesu zasądzonych od powoda na rzecz pozwanego do kwoty 600 zł (koszty zastępstwa procesowego), pomijając opłatę skarbową od pełnomocnictwa, której pozwany jako jednostka samorządowa nie poniósł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 101 k.p.c. w kontekście uznania roszczenia i nieuzasadnionego wytoczenia powództwa, a także zasady rozliczania kosztów procesu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie należność została uiszczona przed doręczeniem pozwu. Interpretacja pojęcia "niezwłocznie" jest ogólna i wymaga oceny w kontekście konkretnej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd drugiej instancji może zmienić postanowienie sądu pierwszej instancji dotyczące kosztów procesu, jeśli uzna, że zastosowano niewłaściwą podstawę prawną lub błędnie oceniono przesłanki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżone postanowienie, jeśli uzna je za słuszne co do zasady, ale błędnie uzasadnione, a także w celu obniżenia zasądzonej kwoty kosztów, jeśli uzna, że pozwany nie dał podstaw do wytoczenia powództwa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że mimo iż rozstrzygnięcie o kosztach było zasadne, to uzasadnienie Sądu Rejonowego (art. 102 kpc) było nieprawidłowe. Przyjął, że pozwany uiścił należność główną przed doręczeniem pozwu, co stanowiło uznanie roszczenia w rozumieniu art. 101 kpc, a tym samym pozwany nie dał podstaw do wytoczenia sprawy. W związku z tym, koszty procesu powinny być rozliczone na jego korzyść, a zasądzona kwota powinna zostać obniżona.
Jakie są przesłanki zastosowania art. 101 k.p.c. w kontekście kosztów procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Aby zastosować art. 101 k.p.c., muszą być spełnione dwie przesłanki: pozwany (dłużnik) nie dał powodu do wytoczenia powództwa, a powód (wierzyciel) mógł uzyskać zaspokojenie swojej pretensji bez uciekania się na drogę procesu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że celem art. 101 k.p.c. jest ochrona dłużnika przed nielojalnym wierzycielem. Samo uznanie żądań pozwu nie wystarcza; konieczne jest również wykazanie, że powód mógł zaspokoić swoje roszczenie bez potrzeby wszczynania procesu. W tej sprawie pozwany uiścił należność główną po wezwaniu do zapłaty i odpowiedział na nie niezwłocznie, co zostało uznane za spełnienie obu przesłanek.
Jak interpretować pojęcie "niezwłocznie" w kontekście terminu spełnienia świadczenia w sprawach cywilnych (art. 455 k.c.)?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, wskazując, że "niezwłocznie" nie jest synonimem "natychmiast". Ocena tego terminu zależy od konkretnych okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę charakter prawny pozwanego i szybkość podjętych przez niego działań, uznano, że spełnienie świadczenia było niezwłoczne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Powiat S. | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 101
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli strona podała nowe okoliczności lub dowody na uzasadnienie swoich żądań lub wniosków dowodowych po rozpoczęciu pierwszego posiedzenia sądowego, a strona przeciwna nie wnosiła o zasądzenie kosztów przed rozpoczęciem posiedzenia, sąd może zasądzić od strony podającej nowe okoliczności lub dowody na rzecz strony przeciwnej zwrot kosztów.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać strony wygranej kosztami w całości.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji na podstawie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji rozpoznaje sprawę merytorycznie w granicach apelacji.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę merytorycznie w granicach zaskarżenia.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W każdym orzeczeniu wydanym w postępowaniu cywilnym sąd rozstrzyga o kosztach sądowych między stronami.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany uiścił całą należność główną po wniesieniu pozwu, a przed jego doręczeniem. • Zapłata całej należności przed doręczeniem pozwu stanowi uznanie roszczenia w rozumieniu art. 101 k.p.c. • Pozwany nie dał podstaw do wytoczenia sprawy. • Powód mógł uzyskać zaspokojenie swojej pretensji bez uciekania się na drogę procesu. • Koszty zastępstwa procesowego pozwanego powinny zostać obniżone, ponieważ pozwany jako jednostka samorządowa nie poniósł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Odrzucone argumenty
Zażalenie powoda na postanowienie o kosztach procesu. • Argumentacja powoda oparta na art. 102 k.p.c. jako podstawie do zasądzenia kosztów od pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
pozwany nie dał podstawy do wytoczenia sprawy • dokonanie zapłaty całej kwoty objętej wezwaniem do zapłaty, przed doręczeniem pozwanemu odpisu pozwu, należy uznać za równoznaczne z uznaniem roszczenia w rozumieniu art. 101 kpc • stroną przegrywająca jest powód, którego żądanie nie zostało uwzględnione • niezwłocznie oznacza spełnienie świadczenia w terminie 14 dni • niezwłoczność nie może być utożsamiana z "natychmiastowością"
Skład orzekający
Andrzej Jastrzębski
przewodniczący
Dorota Curzydło
sędzia
Wanda Dumanowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 101 k.p.c. w kontekście uznania roszczenia i nieuzasadnionego wytoczenia powództwa, a także zasady rozliczania kosztów procesu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie należność została uiszczona przed doręczeniem pozwu. Interpretacja pojęcia "niezwłocznie" jest ogólna i wymaga oceny w kontekście konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę przesłanek zastosowania art. 101 k.p.c. i rozliczenia kosztów procesu, co jest częstym zagadnieniem w praktyce.
“Kiedy zapłata długu przed procesem chroni przed kosztami? Analiza art. 101 k.p.c.”
Dane finansowe
koszty zastępstwa procesowego: 600 PLN
zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 60 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.