IV CZ 80/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, uznając, że nierozpoznanie wniosku o pełnomocnika z urzędu nie skutkuje nieważnością, a podnoszone podstawy wznowienia nie były uzasadnione.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Powód zarzucał nieważność postępowania z powodu nierozpoznania wniosku o pełnomocnika z urzędu oraz naruszenie przepisów k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że nierozpoznanie wniosku o pełnomocnika z urzędu w sytuacji odrzucenia skargi nie powoduje nieważności postępowania. Ponadto, Sąd stwierdził, że podnoszone przez skarżącego podstawy wznowienia, w tym niemożność działania z powodu choroby psychicznej, nie spełniały ustawowych wymogów i nie miały wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza że powód korzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie powoda S. K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jego skargi o wznowienie postępowania. Skarga o wznowienie dotyczyła prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w G. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nie została ona oparta na ustawowej podstawie wznowienia, ponieważ powód nie wykazał wpływu decyzji Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczenia na wynik sprawy ani niemożności skorzystania z niej w poprzednim postępowaniu. W zażaleniu powód zarzucił nieważność postępowania, polegającą na pozbawieniu go możności obrony praw przez nierozpoznanie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w szczególnej sytuacji jego choroby psychicznej. Zarzucił również naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. poprzez ograniczenie się do jednej podstawy wznowienia (art. 403 § 2 k.p.c.) i pominięcie innej (art. 401 pkt 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy zważył, że zarzucana nieważność postępowania nie zachodzi. Podkreślił, że nierozpoznanie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu na początkowym etapie postępowania o wznowienie, które zostało odrzucone z powodu braku ustawowej podstawy, nie wpływa na możność działania strony i nie może być kwalifikowane jako pozbawienie możności obrony. Sąd uznał również, że podnoszona niemożność działania z powodu choroby psychicznej nie stanowiła podstawy wznowienia z art. 401 pkt 2 k.p.c., gdyż nie miała wpływu na wynik sprawy, a powód korzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto, zarzuty te były już rozważane w poprzednim postępowaniu. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw, orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zasądził od powoda na rzecz strony przeciwnej koszty postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nierozpoznanie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w początkowym stadium postępowania ze skargi o wznowienie, odrzuconej z powodu nie oparcia jej na ustawowej podstawie wznowienia, nie wpływa na możność działania strony i nie może być kwalifikowane jako pozbawienie strony możności obrony skutkujące nieważnością tego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwaloną judykaturę, zgodnie z którą brak ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie prowadzi do nieważności, jeśli skarga została odrzucona z powodu braku podstaw prawnych, a strona nie została pozbawiona możności obrony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w G. | organ_państwowy | pozwany |
| Sąd Apelacyjny w [...] | organ_państwowy | inny |
| Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | organ_państwowy | inny |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 401 § pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa wznowienia postępowania dotycząca niemożności działania strony.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia zażalenia.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 6 pkt 6, § 12 ust. 5 pkt 1 i § 15
Podstawa do orzeczenia o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie tego przepisu zarzucono przez nierozpoznanie wszystkich podstaw skargi.
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa wznowienia postępowania, którą Sąd Apelacyjny uznał za jedyną rozważaną.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
§ 2 k.p.c. - odnosi się do kosztów postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu zażaleniowym.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierozpoznanie wniosku o pełnomocnika z urzędu w sytuacji odrzucenia skargi o wznowienie nie skutkuje nieważnością postępowania. Podnoszona niemożność działania z powodu choroby psychicznej nie stanowiła podstawy wznowienia z art. 401 pkt 2 k.p.c., gdyż nie miała wpływu na wynik sprawy i strona korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Zarzuty dotyczące niemożności działania były już rozważane w poprzednim postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu nierozpoznania wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. poprzez nierozpoznanie wszystkich podstaw skargi. Skarga o wznowienie była oparta na podstawie z art. 401 pkt 2 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
nierozpoznanie wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu w początkowym stadium postępowania ze skargi o wznowienie, odrzuconej z powodu nie oparcia jej na ustawowej podstawie wznowienia, nie wpływa na możność jego działania i nie może być kwalifikowane jako pozbawienie strony możności obrony skutkujące nieważnością tego postępowania Sformułowanie zarzutów skargi o wznowienie postępowania w sposób, który odpowiada ustawowym podstawom wznowienia nie oznacza, że została ona rzeczywiście oparta na takiej podstawie.
Skład orzekający
Irena Gromska-Szuster
przewodniczący
Mirosław Bączyk
członek
Iwona Koper
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania, w szczególności wpływu nierozpoznania wniosku o pełnomocnika z urzędu na ważność postępowania oraz przesłanek z art. 401 pkt 2 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia skargi o wznowienie z powodu braku ustawowej podstawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do obrony i wznowieniem postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć nie zawiera przełomowych wniosków.
“Czy brak pełnomocnika z urzędu zawsze oznacza nieważność? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
pomoc_prawna_z_urzedu: 2700 PLN
koszty_postepowania: 1200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 80/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Iwona Koper (sprawozdawca) ze skargi powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt V ACa […] w sprawie z powództwa S. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 listopada 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt V ACa […] , 1) oddala zażalenie; 2) przyznaje radcy prawnemu K.J. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […], tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu zażaleniowym kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług; 3) zasądza od S. K. na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w […] odrzucił skargę powoda S.K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w G. o zapłatę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny stwierdził, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, skoro skarżący nie wykazał, że fakt wydania załączonej do skargi decyzji Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczenia z dnia 9 czerwca 1976 r. mógł mieć wpływ na wynik sprawy, ani że nie mógł skorzystać z tej decyzji w poprzednim postępowaniu. W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi skarżący S. K. zarzucił nieważność postępowania, polegającą na pozbawieniu go możności obrony swoich praw przez nierozpoznanie jego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w szczególnej sytuacji, usprawiedliwionej jego chorobą psychiczną. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 410 § 1 k.p.c., które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez uznanie, że skarga podlega odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia bez zbadania wszystkich podstaw skargi, to jest ograniczeniu się jedynie do podstawy opartej na art. 403 § 2 k.p.c., a pominięciu zbadania podstawy wskazanej w art. 401 pkt 2 k.p.c. Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przyznanie od Skarbu Państwa radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia według norm przepisanych. W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie zachodzi zarzucana w zażaleniu nieważność postępowania zainicjowanego przed Sądem Apelacyjnym skargą o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 16 lutego 2012 r. Jak trafnie bowiem przyjmuje się w judykaturze nierozpoznanie wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu w początkowym stadium postępowania ze skargi o wznowienie, odrzuconej z powodu nie oparcia jej na ustawowej podstawie wznowienia, nie wpływa na możność jego działania i nie może być kwalifikowane jako pozbawienie strony możności obrony skutkujące nieważnością tego postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 2012 r., III CZ 14/12 nie publ.). Sformułowanie zarzutów skargi o wznowienie postępowania w sposób, który odpowiada ustawowym podstawom wznowienia nie oznacza, że została ona rzeczywiście oparta na takiej podstawie. Nie odpowiada podstawie wznowienia określonej w art. 401 pkt 2 k.p.c. podnoszona w skardze niemożności działania przez skarżącego w sprawie o zapłatę, której dotyczy skarga o wznowienie. Wynikające z choroby psychicznej ograniczenia skarżącego w tym zakresie nie miały wpływu na wynik sprawy, w sytuacji gdy - jak wskazał Sąd Apelacyjny - korzystał on z pomocy profesjonalnego pełnomocnika procesowego w postępowaniu przed sądami obu instancji. Niezależnie od tego nie jest to nowe twierdzenie, a oparte na nim zarzuty były już uprzednio rozważane przez Sąd Apelacyjny w rozpoznawanej sprawie o zapłatę. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił pozbawione uzasadnionych podstaw zażalenie stosownie do art. 398 14 w zw. z art. 394 1 § 2 k.p.c. i na podstawie § 6 pkt 6, § 12 ust. 5 pkt 1 i § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst Dz.U. z 2013 r., poz. 490) orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu zażaleniowym oraz zgodnie z art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c. zasądził na rzecz strony przeciwnej koszty postępowania stosownie do jego wyniku. aw jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI