IV CZ 80/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, uznając, że nie uprawdopodobniła ona obiektywnego braku możliwości skorzystania z nowych dowodów w poprzednim postępowaniu.
Powódka złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, powołując się na nowe dowody, w tym pisma i zeznania świadka. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że powódka nie uprawdopodobniła braku możliwości skorzystania z tych dowodów w poprzednim postępowaniu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że brak możliwości skorzystania z dowodów musi być oceniany obiektywnie, a nie subiektywnie, i że powódka nie wykazała spełnienia tej przesłanki.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Skarga opierała się na podstawie wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c., wskazując na nowe dowody, takie jak pismo Spółdzielni Mieszkaniowej z 1990 r. oraz dokumenty i zeznania świadka A. D., które miały wykazać, że mąż powódki zwrócił poprzedni przydział mieszkaniowy. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, stwierdzając, że powódka nie uprawdopodobniła, iż nie mogła skorzystać z tych dowodów w poprzednim postępowaniu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że brak możliwości skorzystania z dowodów musi być oceniany obiektywnie, a nie na podstawie subiektywnego przekonania strony. Podkreślono, że powódka nie wykazała obiektywnych okoliczności potwierdzających brak możliwości posłużenia się nowymi dowodami, a jedynie ogólne twierdzenia. Ponadto, wskazano, że okoliczności dotyczące przydziału mieszkaniowego były już rozważane w poprzednim postępowaniu, a pismo z 1990 r. znajdowało się w aktach. Dowody przedstawione przez syna powódki również mogły być ujawnione wcześniej. Nawet dowód z zeznań świadka A. D. został powołany zbyt ogólnie, bez wskazania konkretnych faktów i związku z poprzednim orzeczeniem, co nie spełniało przesłanek wznowienia postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, strona nie wykazała obiektywnego braku możliwości skorzystania z nowych dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że brak możliwości skorzystania z dowodów musi być oceniany obiektywnie, a nie subiektywnie. Strona musi wykazać, że dowody były 'nieujawnialne' lub znajdowały się poza jej dostępem. Samo oświadczenie strony nie jest wystarczające. W tej sprawie powódka nie przedstawiła obiektywnych argumentów potwierdzających brak możliwości posłużenia się nowymi dowodami, a część z nich była już znana lub mogła być ujawniona w poprzednim postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Spółdzielnia Mieszkaniowa K. w S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa K. w S. | spółka | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka wznowienia postępowania polegająca na braku możliwości skorzystania z faktów i dowodów musi być oceniana obiektywnie, a nie subiektywnie. Strona musi wykazać, że dowody były 'nieujawnialne' lub znajdowały się poza jej dostępem w trakcie poprzedniego postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
u.p.s. art. 213 § § 4
Ustawa Prawo spółdzielcze
Przepis w ówczesnym brzmieniu, dotyczący przyczyn nieważności przydziału mieszkaniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak obiektywnej możliwości skorzystania z nowych dowodów w poprzednim postępowaniu musi być oceniany obiektywnie. Strona musi wykazać, że dowody były 'nieujawnialne' lub znajdowały się poza jej dostępem. Pismo z 1990 r. znajdowało się w aktach poprzedniego postępowania. Okoliczności dotyczące przydziału mieszkaniowego były już rozważane przez sądy obu instancji. Dowody przedstawione przez syna powódki mogły być ujawnione w poprzednim postępowaniu. Dowód z zeznań świadka A. D. został powołany zbyt ogólnie, bez wskazania konkretnych faktów i związku z poprzednim orzeczeniem.
Odrzucone argumenty
Skarżąca twierdziła, że nie mogła skorzystać z nowych dowodów w poprzednim postępowaniu. Skarżąca powołała się na wykrycie dokumentów i zeznań świadka, które miały znaczenie dla sprawy. Skarżąca twierdziła, że jej oświadczenie o braku wiedzy o dokumentach i świadku było wystarczające do wykazania przesłanki wznowienia.
Godne uwagi sformułowania
brak możliwości skorzystania w poprzednim postępowaniu z faktów i dowodów [...] powinien być oceniany z perspektywy kryteriów obiektywnych, nie zaś subiektywnego przekonania strony wznowienie postępowania [...] jest wykluczone w razie istnienia obiektywnej możliwości powołania tych faktów i dowodów, która nie została jednak wykorzystana przez stronę z powodu opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania strona żądająca wznowienia [...] powinna więc wykazać, że powołane przez nią fakty i dowody były wprawdzie istniejące, lecz „nieujawnialne”, znajdując się poza jej dostępem w trakcie poprzedniego postępowania Samo oświadczenie strony stwierdzające brak możliwości skorzystania z określonych faktów i dowodów nie stanowi więc miarodajnego kryterium pozwalającego na ocenę spełnienia tej przesłanki.
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
przewodniczący
Marta Romańska
sprawozdawca
Roman Dziczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności wymogu obiektywnego wykazania braku możliwości skorzystania z nowych dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania i wymaga analizy konkretnych dowodów i okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące wznowienia postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo ciekawy.
“Kiedy nowe dowody nie wystarczą do wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 80/11 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Marta Romańska (sprawozdawca) SSA Roman Dziczek ze skargi powódki o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 28 grudnia 2007 r., w sprawie z powództwa M. K. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej K. w S. o ustalenie ewentualnie nakazanie złożenia oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 października 2011 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 kwietnia 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z 18 kwietnia 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z 28 grudnia 2007 r. W uzasadnieniu stwierdził, że sposób sformułowania skargi pozwala sądzić, iż została ona oparta na podstawie wznowienia postępowania przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. Skarżąca wskazała bowiem, że w toku postępowania eksmisyjnego prowadzonego przeciwko niej i jej synowi – 15 grudnia 2010 r., pełnomocnik powódki przedstawił pismo Spółdzielni Mieszkaniowej w S. z 28 marca 1990 r., z którego wywnioskowała ona, że jej mąż zwrócił poprzedni przydział mieszkaniowy, co usuwało przyczynę nieważności kolejnego przydziału przewidzianą w art. 213 § 4 ustawy z 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze w ówczesnym brzmieniu (Dz. U. Nr 30, poz. 210 ze zm.). Powołała się także na wykrycie dokumentów (dołączonych przez pełnomocnika jej syna do pisma procesowego z 5 stycznia 2011 r.), z których wynika, że do zmiany przydziału doszło za zgodą jej męża. W związku z wezwaniem przez Sąd Apelacyjny do uprawdopodobnienia, że z dowodów tych nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, skarżąca powtórzyła swoją wcześniejszą argumentację, wskazując dodatkowo na złożone w innej sprawie zeznania A. D., mające znaczenie dla postępowania, którego dotyczy skarga o wznowienie. Odnośnie do wszystkich tych dowodów skarżąca stwierdziła, że nie były jej one znane w poprzednim postępowaniu, nie motywując szerzej tego stanowiska. Odrzucając skargę Sąd Apelacyjny wskazał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, by przedstawione przez nią nowe środki dowodowe nie mogły być wykorzystane w postępowaniu, którego dotyczy skarga. Pismo Nauczycielskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w S. z 28 marca 1990 r. zostało już przedstawione w tym postępowaniu, co wyklucza powoływanie się na brak możliwości skorzystania z niego przez skarżącą. Zdaniem Sądu, z akt sprawy wynika także, że okoliczności wskazane przez skarżącą znane były Sądom obu instancji w czasie poprzednio toczącego się postępowania. Nie mogą więc być one traktowane jako okoliczności faktyczne i dowody w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. 3 W zażaleniu na postanowienie z 18 kwietnia 2011 r. skarżąca zarzuciła, że zapadło ono z naruszeniem art. 403 § 2 k.p.c. oraz na podstawie błędnych ustaleń faktycznych w związku z przyjęciem, że nie uprawdopodobniła ona braku możliwości skorzystania ze wskazanych przez siebie środków dowodowych w poprzednim postępowaniu. Stwierdziła nadto, że jedynym środkiem umożliwiającym wykazanie tej przesłanki było jej oświadczenie, iż treść dokumentów oraz wiedza świadka nie były jej znane. Jedynie pismo z 28 maja 1990 r. zostało wcześniej dołączone do akt sprawy, zaś pozostałe dokumenty oraz wiedza świadka zostały wykryte przez nią później. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Po pierwsze zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej, brak możliwości skorzystania w poprzednim postępowaniu z faktów i dowodów, które strona powołuje w skardze o wznowienie postępowania, powinien być oceniany z perspektywy kryteriów obiektywnych, nie zaś subiektywnego przekonania strony. W konsekwencji, wznowienie postępowania na podstawie wskazanej w art. 403 § 2 k.p.c. jest wykluczone w razie istnienia obiektywnej możliwości powołania tych faktów i dowodów, która nie została jednak wykorzystana przez stronę z powodu opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 lutego 1999 r., II CKN 807/98, niepubl. oraz z 25 maja 2011 r., II CZ 20/11, niepubl.). Strona żądająca wznowienia na tej podstawie prawomocnie zakończonego postępowania powinna więc wykazać, że powołane przez nią fakty i dowody były wprawdzie istniejące, lecz „nieujawnialne”, znajdując się poza jej dostępem w trakcie poprzedniego postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższy w postanowieniu z 4 marca 2005 r., III CZP 134/04, niepubl). Samo oświadczenie strony stwierdzające brak możliwości skorzystania z określonych faktów i dowodów nie stanowi więc miarodajnego kryterium pozwalającego na ocenę spełnienia tej przesłanki. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy uchybienie przez skarżącą obowiązkowi wskazania obiektywnych okoliczności potwierdzających brak możliwości posłużenia się powołanymi faktami i dowodami jest tym bardziej 4 ewidentne, że po wniesieniu skargi została ona wezwana przez Sąd Apelacyjny do konkretyzacji swojego stanowiska w tym zakresie. Nie przedstawiła jednak żadnych bardziej szczegółowych argumentów, poprzestając jedynie na ogólnym twierdzeniu co do braku wiedzy o treści dokumentów i wiedzy świadka. Po drugie, odnosząc się do poszczególnych dowodów wskazanych przez skarżącą należy stwierdzić, że nie wykazała ona spełnienia w stosunku do nich ustawowych przesłanek wznowienia postępowania. Podzielić należy w tym zakresie stanowisko Sądu Apelacyjnego, że z akt poprzedniego postępowania wynika, iż okoliczności związane z przydziałem mieszkaniowym i jego przynależnością do majątków małżonków były już rozważane przez Sądy obu instancji, zaś skarżąca nie wskazała, w jakim zakresie powołane przez nią fakty i dowody mogłyby wpłynąć na treść ustaleń przyjętych w orzeczeniu prawomocnie kończącym to postępowanie. Trafnie wskazał ponadto Sąd Apelacyjny, że pismo z 28 maja 1990 r. znajdowało się w aktach sprawy, której dotyczy wniosek o wznowienie (k. 108). Dokumenty przestawione przez pełnomocnika syna skarżącej uznać natomiast należy za istniejące i możliwe do ujawnienia w toku poprzedniego postępowania, tym bardziej, że skarżąca nie przedstawiła w skardze, swoim późniejszym piśmie ani w zażaleniu, przekonujących argumentów za odmiennymi wnioskiem. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Apelacyjny pominął wprawdzie powołany przez skarżącą już po wniesieniu skargi dowód z zeznań świadka A. D., nie ulega jednak wątpliwości, że również i w tym zakresie nie doszło do spełnienia przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 403 § 2 k.p.c. Dowód ten został powołany w sposób ogólny, wyłącznie przez stwierdzenie, że świadek ten „przedstawił nowe istotne fakty mające […] znaczenie dla niniejszej sprawy”. Skarżąca nie wskazała konkretnych zeznań tego świadka, ich związku z orzeczeniem kończącym prawomocnie postępowanie w sprawie ani okoliczności, które świadczyłyby o braku możliwości skorzystania z jego wiedzy w tym postępowaniu. Argumentacja w tym zakresie nie została także przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia. Odniesienie się do tego dowodu w tak lakoniczny sposób 5 nie pozwala na przyjęcie, by mógł stanowić on przyczynę wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c., w zw. z art. 39814 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI