IV CZ 79/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu od nakazu zapłaty, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis proceduralny za niezgodny z Konstytucją.
Sąd Rejonowy w T. odrzucił sprzeciw pozwanego od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, uznając brak formalny w postaci niedołączenia odpisu akt szkodowych. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił to postanowienie. Podstawą uchylenia był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2009 r. (SK 28/08), który stwierdził niezgodność art. 4798a § 5 k.p.c. z Konstytucją w zakresie, w jakim pozwalał na odrzucenie sprzeciwu bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków formalnych.
Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego HDI Asekuracja Towarzystwa Ubezpieczeń S.A. na postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 3 kwietnia 2009 r. Sąd Rejonowy odrzucił sprzeciw pozwanego od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym, powołując się na art. 4798a § 5 k.p.c. Powodem odrzucenia było niedołączenie przez pozwanego odpisu "akt szkodowych", które sąd pierwszej instancji uznał za dokumenty, do których dołączenia pozwany był zobowiązany. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, zwrócił uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2009 r. (SK 28/08), który stwierdził niezgodność art. 4798a § 5 zdanie drugie k.p.c. z Konstytucją. Przepis ten w postępowaniu w sprawach gospodarczych przewidywał odrzucenie sprzeciwu od nakazu zapłaty bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków formalnych, jeśli przedsiębiorca był reprezentowany przez adwokata lub radcę prawnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wszedł w życie 5 maja 2009 r., a od tego dnia wskazany przepis w tym zakresie utracił moc. Sąd Najwyższy uznał, że skutkiem tego wyroku jest konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, które nie było prawomocne, w celu przywrócenia stanu konstytucyjności. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie przepisów k.p.c. dotyczących postępowania zażaleniowego i kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, niedołączenie odpisu akt szkodowych nie stanowi braku formalnego uniemożliwiającego nadanie biegu sprzeciwowi, a sąd nie może odrzucić sprzeciwu bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków formalnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał art. 4798a § 5 k.p.c. za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim pozwalał na odrzucenie sprzeciwu od nakazu zapłaty wniesionego przez przedsiębiorcę reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków formalnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. sp.j. Jarosław W. i Krzysztof K. | spółka | powód |
| HDI Asekuracja Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 4798a § § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten, w zakresie w jakim w postępowaniu w sprawach gospodarczych przewiduje, że sąd odrzuca zawierające braki formalne zarzuty od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym oraz sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, wniesione przez przedsiębiorcę reprezentowanego przez adwokata lub radcę prawnego, bez uprzedniego wezwania do ich uzupełnienia, został uznany za sprzeczny z Konstytucją.
Pomocnicze
k.p.c. art. 249
Kodeks postępowania cywilnego
Wspomniany w uzasadnieniu sądu pierwszej instancji, dotyczący ksiąg i dokumentów przedsiębiorstwa.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna stosowania przepisów o zażaleniu do postępowania w przedmiocie uchylenia postanowienia.
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność art. 4798a § 5 k.p.c. z Konstytucją w zakresie odrzucania sprzeciwu bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych.
Odrzucone argumenty
Niedostarczenie odpisu akt szkodowych jako brak formalny uniemożliwiający nadanie biegu sprzeciwowi.
Godne uwagi sformułowania
sąd odrzuca zawierające braki formalne zarzuty od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym oraz sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, wniesione przez przedsiębiorcę reprezentowanego przez adwokata lub radcę prawnego, bez uprzedniego wezwania do ich uzupełnienia. nakaz przywrócenia stanu konstytucyjności, co w tym wypadku – skoro zaskarżone postanowienie nie jest prawomocne – oznacza jego uchylenie w toku instancji.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Dariusz Zawistowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 4798a § 5 k.p.c. w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego postępowań gospodarczych i konieczności wezwania do uzupełnienia braków formalnych."
Ograniczenia: Dotyczy postępowań gospodarczych wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji k.p.c. oraz wyroku TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wpływają na bieżące postępowania sądowe i jak sądy stosują te wyroki, nawet jeśli dotyczą przepisów już uchylonych.
“Wyrok TK uchyla odrzucenie sprzeciwu: Sąd Najwyższy przywraca sprawiedliwość proceduralną.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 79/09 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa K. sp.j. Jarosław W. i Krzysztof K. w T. przeciwko HDI Asekuracja Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. w W. o zapłatę po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2009 r. zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 3 kwietnia 2009 r. uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie 2 Pozwany ubezpieczyciel, reprezentowany przez radcę prawnego, w sprawie gospodarczej, do sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym dołączył „oryginał akt szkodowych”, powołując dokumenty znajdujące się w tych aktach jako dowody w sprawie. Sąd Rejonowy w T. postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2009 r. odrzucił sprzeciw na podstawie art. 4798a § 5 k.p.c., stwierdzając brak uniemożliwiający nadanie mu biegu, polegający na niedołączeniu odpisu załącznika, czyli akt szkodowych. Sąd pierwszej instancji uznał, że akta szkodowe nie stanowią ksiąg i dokumentów przedsiębiorstwa, o których mowa w art. 249 k.p.c., a zatem pozwany był obowiązany dołączyć odpisy dokumentów składających się na te akta. Rozpoznając zażalenie pozwanego, Sąd Okręgowy przedstawił do rozstrzygnięcia zagadnienia prawne przytoczone na wstępie. Sąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania i zważył, co następuje: Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2009 r., SK 28/08 (OTK Zb.Urz. 2009, nr 4A, poz. 48) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 4798a § 5 zdanie drugie k.p.c., który był podstawą wydanego przez Sąd Rejonowy zaskarżonego postanowienia, został uznany za sprzeczny z Konstytucją w zakresie, w jakim w postępowaniu w sprawach gospodarczych przewiduje, że sąd odrzuca zawierające braki formalne zarzuty od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym oraz sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, wniesione przez przedsiębiorcę reprezentowanego przez adwokata lub radcę prawnego, bez uprzedniego wezwania do ich uzupełnienia. Wyrok ten wszedł w życie w dniu 5 maja 2009 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 67, poz. 571) i od tego dnia art. 4798a § 5 w opisanym zakresie utracił moc. Moc art. 4798a w pozostałym zakresie ustała z dniem 1 lipca 2009 r., po wejściu w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 234, poz. 1571). Skutkiem wymienionego wyroku Trybunał Konstytucyjnego, wiążącego sądy w określonym w sentencji zakresie, jest nakaz przywrócenia stanu 3 konstytucyjności, co w tym wypadku – skoro zaskarżone postanowienie nie jest prawomocne – oznacza jego uchylenie w toku instancji. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 386 § 4 w związku z art. 397 § 2 oraz art. 390 § 1 zdanie drugie in principio k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI