Orzeczenie · 2009-09-04

IV CZ 79/09

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2009-09-04
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
postępowanie upominawczenakaz zapłatysprzeciwakta szkodowebraki formalneart. 4798a k.p.c.Trybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąuchylenie postanowienia

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego ubezpieczyciela na postanowienie Sądu Rejonowego w T., który odrzucił sprzeciw od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym. Powodem odrzucenia było niedołączenie przez pozwanego, reprezentowanego przez radcę prawnego, odpisów dokumentów znajdujących się w aktach szkodowych, które dołączono jako dowody. Sąd Rejonowy uznał, że akta szkodowe nie są księgami przedsiębiorstwa i pozwany był zobowiązany do dołączenia odpisów. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2009 r. (SK 28/08), który stwierdził niezgodność art. 4798a § 5 k.p.c. z Konstytucją w zakresie, w jakim przewidywał odrzucenie sprzeciwu od nakazu zapłaty wniesionego przez przedsiębiorcę reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Wyrok Trybunału wszedł w życie 5 maja 2009 r., a od tego dnia przepis ten w spornej części utracił moc. Sąd Najwyższy uznał, że skutkiem tego wyroku jest konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, które nie było prawomocne, w celu przywrócenia stanu zgodności z Konstytucją.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów proceduralnych w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, zasada przywrócenia stanu konstytucyjności w sprawach nieprawomocnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego przepisu k.p.c. i stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania wyroku TK.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w postępowaniu w sprawach gospodarczych sąd odrzuca sprzeciw od nakazu zapłaty wniesiony przez przedsiębiorcę reprezentowanego przez radcę prawnego, jeśli nie dołączono odpisów dokumentów stanowiących akta szkodowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może odrzucić sprzeciwu bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków formalnych, jeśli przepis proceduralny przewidujący takie odrzucenie został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał art. 4798a § 5 k.p.c. za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim dopuszczał odrzucenie sprzeciwu od nakazu zapłaty bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych, gdy przedsiębiorca jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Skoro przepis ten utracił moc obowiązującą, postanowienie sądu pierwszej instancji wydane na jego podstawie musiało zostać uchylone.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
pozwany

Strony

NazwaTypRola
K. sp.j. Jarosław W. i Krzysztof K.spółkapowód
HDI Asekuracja Towarzystwo Ubezpieczeń S.A.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 4798a § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim przewidywał odrzucenie sprzeciwu od nakazu zapłaty wniesionego przez przedsiębiorcę reprezentowanego przez adwokata lub radcę prawnego, bez uprzedniego wezwania do ich uzupełnienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 249

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

zdanie drugie in principio

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność przepisu proceduralnego (art. 4798a § 5 k.p.c.) z Konstytucją, stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Odrzucone argumenty

Argument sądu pierwszej instancji o konieczności dołączenia odpisów akt szkodowych jako dowodów, bez wezwania do uzupełnienia braków.

Godne uwagi sformułowania

art. 4798a § 5 k.p.c. został uznany za sprzeczny z Konstytucją • odrzuca zawierające braki formalne zarzuty od nakazu zapłaty [...] bez uprzedniego wezwania do ich uzupełnienia • nakaz przywrócenia stanu konstytucyjności

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, zasada przywrócenia stanu konstytucyjności w sprawach nieprawomocnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu k.p.c. i stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania wyroku TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na bieżące postępowania sądowe, nawet te dotyczące procedury. Podkreśla znaczenie zgodności prawa z Konstytucją.

Wyrok TK uchyla postanowienie sądu: jak Konstytucja wpływa na codzienne sprawy sądowe?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst