IV CZ 79/05

Sąd Najwyższy2005-09-22
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweWysokanajwyższy
księgi wieczysteprawo rzeczowelicytacjapostępowanie egzekucyjnekasacjadopuszczalność środka zaskarżenianieruchomości

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające kasację, uznając ją za dopuszczalną w sprawie o wpis własności nieruchomości.

Sprawa dotyczyła wpisu własności nieruchomości na rzecz M. G. po licytacji. Uczestnicy postępowania kwestionowali wpis, wskazując na niezapłaconą część nieruchomości. Po oddaleniu apelacji przez Sąd Okręgowy, uczestnicy wnieśli kasację, która została odrzucona jako niedopuszczalna. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie o odrzuceniu kasacji, uznając ją za dopuszczalną w świetle przepisów k.p.c. dotyczących spraw rzeczowych.

Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2002 r. Sąd Rejonowy w S. przysądził na własność M. G. nieruchomość o powierzchni 308,18 ha za cenę 1.893.750,00 zł, sprzedaną na licytacji. Po wpisie M. G. jako właściciela do księgi wieczystej, Z. i Z. R. oraz D. P. wnieśli apelację, podnosząc, że część nieruchomości (2,26 ha) nie została oszacowana ani zapłacona i powinna pozostać własnością skarżących. Sąd Okręgowy w G. oddalił apelację postanowieniem z dnia 20 lutego 2004 r. Uczestnicy postępowania Z. R. i Z. R. wnieśli kasację od tego postanowienia, którą Sąd Okręgowy odrzucił jako niedopuszczalną na podstawie art. 5191 § 1 k.p.c. Następnie, zaskarżyli to postanowienie zażaleniem. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu kasacji zostało wydane w dniu 12 października 2004 r., co oznacza, że zastosowanie miały przepisy k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed 6 lutego 2005 r. Sąd Najwyższy przyjął, że sprawy o wpis w księdze wieczystej są sprawami z zakresu prawa rzeczowego, od których przysługuje kasacja od postanowienia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie co do istoty sprawy. W ocenie Sądu Najwyższego, postanowienie Sądu Okręgowego dotyczyło właśnie istoty sprawy, a zatem kasacja była dopuszczalna. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, kasacja jest dopuszczalna, jeśli postanowienie sądu drugiej instancji kończy postępowanie w przedmiocie określonej we wniosku istoty sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające kasację w sprawie o wpis do księgi wieczystej dotyczyło istoty sprawy, a zatem kasacja od tego postanowienia była dopuszczalna na podstawie art. 5191 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania (Z. R. i Z. R.)

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznawnioskodawca
Z. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Z. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
D. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 519¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sprawy o wpis w księdze wieczystej są sprawami z zakresu prawa rzeczowego, od postanowienia sądu drugiej instancji co do istoty sprawy przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego.

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 3

Określa datę wejścia w życie zmian w k.p.c. i ich zastosowanie do spraw toczących się przed tą datą.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia postanowienia sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 393¹⁸

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uchylenia postanowienia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 393¹⁹

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uchylenia postanowienia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania zażaleń przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja od postanowienia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w przedmiocie istoty sprawy w postępowaniu wieczystoksięgowym jest dopuszczalna. Postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające kasację było postanowieniem co do istoty sprawy.

Odrzucone argumenty

Kasacja od postanowienia Sądu Okręgowego odrzucającego kasację jest niedopuszczalna w świetle art. 5191 § 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Okręgowy przyjął jednak wadliwe rozumienie postanowienia orzekającego co do istoty sprawy. Istota sprawy określona we wniosku dotyczy wpisu na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 15 kwietnia 2002 r. przysądzającego M. G. własność nieruchomości o określonej powierzchni. Rozstrzygnięcie Sądów obu instancji dotyczy właśnie tej „istoty”.

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący

Bronisław Czech

sprawozdawca

Barbara Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w sprawach wieczystoksięgowych, interpretacja pojęcia 'istota sprawy' w kontekście art. 5191 § 1 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją k.p.c. z 2005 r., choć zasada dopuszczalności kasacji w sprawach rzeczowych pozostaje aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności kasacji w sprawach wieczystoksięgowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa rzeczowego.

Kiedy kasacja od postanowienia o wpisie do księgi wieczystej jest dopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 189 375 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 79/05 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Bronisław Czech (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka w sprawie z wniosku M. G. przy uczestnictwie Z. R., Z. R. i D. P. o wpis, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 września 2005 r., zażalenia uczestników postępowania Z. R. i Z. R. na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 12 października 2004 r., sygn. akt III Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2002 r. Sąd Rejonowy w S. przysądził na własność M. G. za cenę 1.893.750,00 zł nieruchomość o powierzchni 308.18.00 ha położoną w N. i R. [Kw nr (…) wymienionego Sądu], sprzedaną na licytacji w dniu 7 grudnia 2001 r. Na podstawie tego postanowienia Sąd Rejonowy w S. wpisał w dniu 5 sierpnia 2003 r. M. G. jako właściciela, w wymienionej księdze wieczystej. Od tego wpisu wnieśli apelację Z. i Z. R. oraz D. P. W uzasadnieniu podnieśli, że nieruchomość objęta księga wieczystą Kw (…) ma w rzeczywistości obszar 310.44 ha. W toku postępowania egzekucyjnego opisano i oszacowano oraz 2 wystawiono na licytacje jedynie część nieruchomości o powierzchni 308,18 ha, pozostała część nieruchomości, tj. 2,26 ha nieoszacowana i niezapłacona pozostaje własnością skarżących i winna być oni ujęci w księdze wieczystej. Apelację tę oddalił Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 20 lutego 2004 r., które zaskarżyli kasacją uczestnicy postępowania Z. R. i Z. R.. Kasację tę odrzucił Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 14 października 2004 r., jako niedopuszczalną w świetle art. 5191 § 1 k.p.c. Uczestnicy postępowania Z. R. i Z. R. zaskarżyli zażaleniem to postanowienie, domagając się jego uchylenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie wydane zostało w dniu 12 października 2004 r. i dlatego w sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące kasacji w brzmieniu i w numeracji obowiązującej przed dniem 6 lutego 2005 r. (art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98). Według art. 5191 § 1. od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie - w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego - przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Sąd Okręgowy przyjął trafnie, że sprawy o wpis w księdze wieczystej są sprawami z zakresu prawa rzeczowego w rozumieniu wymienionego przepisu. Przyjął jednak wadliwe rozumienie postanowienia orzekającego co do istoty sprawy. Skarżący trafnie powołali się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 1997 r., III CKN 41/96 (OSNC 1997, nr 5 poz. 67), stwierdzającego, że w postępowaniu wieczystoksięgowym kasacja przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w przedmiocie określonej we wniosku istoty sprawy oraz od postanowienia tego sądu kończącego postępowanie w inny sposób. Podobne stanowisko zajął ten Sąd w postanowieniu z dnia 9 września 1997 r., I CZ 135/97 (OSNC 1998, nr 2, poz. 27). Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Istota sprawy określona we wniosku dotyczy wpisu na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 15 kwietnia 2002 r. przysądzającego M. G. własność nieruchomości o określonej powierzchni. Rozstrzygnięcie Sądów obu 3 instancji dotyczy właśnie tej „istoty”. W związku z tym kasacja od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 lutego 2004 r. jest w sprawie dopuszczalna, stosownie do art. 5191 § 1 k.p.c. Rozważania na temat charakteru wpisu w księdze wieczystej w dziale I-0 są bezprzedmiotowe na tym etapie postępowania. Dlatego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia (art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 39318 , 39319 i 397 § 2 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI