IV CZ 78/20

Sąd Najwyższy2021-04-28
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniazażalenieSąd NajwyższySąd Apelacyjnyzmiana przepisówniedopuszczalnośćkoszty postępowaniapomoc prawna z urzędu

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając je za niedopuszczalne po zmianie przepisów proceduralnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda R. B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Z uwagi na zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego, które weszły w życie 7 listopada 2019 r., zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie innym niż określony w przepisach stało się niedopuszczalne. W związku z tym Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne i odmówił przyznania kosztów pomocy prawnej z urzędu.

Sąd Najwyższy w składzie sędziów Agnieszki Piotrowskiej (przewodniczącej), Mariana Kocona (sprawozdawcy) i Władysława Pawlaka rozpoznał zażalenie powoda R. B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 1 czerwca 2020 r., które odrzuciło skargę powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 8 kwietnia 2016 r. w sprawie o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w W. Sąd Najwyższy stwierdził, że na mocy ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. uchylono art. 394¹ § 2 k.p.c., który przewidywał dopuszczalność zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna. Zmiany te weszły w życie 7 listopada 2019 r. Obecnie katalog postanowień zaskarżalnych do Sądu Najwyższego jest zamknięty i obejmuje jedynie postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej i o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Wniesienie zażalenia na inne rozstrzygnięcie sądu drugiej instancji, w tym na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania, skutkuje jego niedopuszczalnością i odrzuceniem na podstawie art. 398⁶ § 3 w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że zmiany te mają zastosowanie do wniesionego zażalenia. Ponadto, sąd uznał, że wniesienie przez profesjonalnego pełnomocnika zażalenia niedopuszczalnego nie stanowi przejawu prawidłowo udzielonej pomocy prawnej, w związku z czym odmówił przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie innym niż określony w art. 394¹ § 1 i § 1¹ k.p.c. jest niedopuszczalne po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 4 lipca 2019 r.

Uzasadnienie

Zmiana art. 394¹ § 2 k.p.c. od 7 listopada 2019 r. zawęziła katalog postanowień sądu drugiej instancji zaskarżalnych do Sądu Najwyższego. Obecnie dopuszczalne są jedynie zażalenia na postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej i o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania nie mieści się w tym katalogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia i oddalenie wniosku o przyznanie kosztów

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Zakład Karny w W.

Strony

NazwaTypRola
R. B.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Zakład Karny w W.organ_państwowypozwany

Przepisy (6)

Główne

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. art. 1 § pkt 140 lit. a

Nowelizacja k.p.c. wprowadzająca zmiany w zakresie zaskarżalności postanowień.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uchylony od dnia 7 listopada 2019 r. przez ustawę z dnia 4 lipca 2019 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 1469 ze zm.). Przewidywał dopuszczalność zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, w której przysługuje skarga kasacyjna.

k.p.c. art. 398⁶ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. stanowi podstawę do odrzucenia zażalenia wniesionego z naruszeniem przepisów o jego dopuszczalności.

k.p.c. art. 394¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog postanowień sądu drugiej instancji zaskarżalnych do Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 394¹ § § 1¹

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog postanowień sądu drugiej instancji zaskarżalnych do Sądu Najwyższego.

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. art. 9 § ust. 4

Przepis przejściowy wskazujący na zastosowanie zmian do wniesionego zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana przepisów k.p.c. od 7 listopada 2019 r. ograniczyła katalog zaskarżalnych do SN postanowień sądu drugiej instancji. Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania nie mieści się w nowym, zamkniętym katalogu. Wniesienie niedopuszczalnego zażalenia przez profesjonalnego pełnomocnika nie uzasadnia przyznania kosztów pomocy prawnej z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

katalog postanowień zaskarżalnych do Sądu Najwyższego jest zamknięty przesądza o jego niedopuszczalności nie stanowi przejawu prawidłowo udzielonej stronie pomocy prawnej

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

przewodniczący

Marian Kocon

sprawozdawca

Władysław Pawlak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. oraz kwestii przyznawania kosztów pomocy prawnej z urzędu w przypadku wniesienia niedopuszczalnego środka zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego po nowelizacji k.p.c. z 2019 r. i konkretnego rodzaju postanowienia sądu drugiej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zmiany w procedurze cywilnej, która wpływa na możliwość zaskarżania orzeczeń do Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa. Dodatkowo porusza kwestię kosztów pomocy prawnej.

Zmiany w k.p.c. zamknęły drogę do Sądu Najwyższego w sprawach o wznowienie postępowania – co to oznacza dla Twojej sprawy?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt IV CZ 78/20
POSTANOWIENIE
Dnia 28 kwietnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący)
‎
SSN Marian Kocon (sprawozdawca)
‎
SSN Władysław Pawlak
w sprawie ze skargi powoda
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem
Sądu Apelacyjnego w (...)
z dnia 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt V ACa (...),
w sprawie z powództwa R. B.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w W.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 28 kwietnia 2021 r.,
‎
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (...)
‎
z dnia 1 czerwca 2020 r., sygn. akt I ACa (...),
odrzuca zażalenie i oddala wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2020 r. Sąd Apelacyjny w (...) odrzucił skargę powoda R. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 8 kwietnia 2016 r., w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w W., o zapłatę.
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik procesowy R. B. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 pkt 140 lit. a ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 1469 ze zm.) uchylony został art. 394
1
§ 2 k.p.c. przewidujący, że w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, co do zasady przysługuje zażalenie także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie. Zmiany weszły w życie z dniem 7 listopada 2019 r. Od tej daty należy przyjąć, że katalog postanowień zaskarżalnych do Sądu Najwyższego jest zamknięty i aktualnie obejmuje tylko postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej i o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W konsekwencji, wniesienie do Sądu Najwyższego zażalenia na rozstrzygnięcie sądu drugiej instancji w przedmiocie innym niż określony przez art. 394
1
§ 1 i § 1
1
k.p.c. - w tym zażalenia na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania - przesądza o jego niedopuszczalności i odrzuceniu na podstawie art. 398
6
§ 3 w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2020 r., I CZ 37/20, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2020 r., I CZ 54/20, niepubl.).
Zgodnie z art. 9 ust. 4 wskazanej ustawy, wprowadzone zmiany znajdują zastosowanie do zażalenia wniesionego w sprawie. Tym samym podlega ono odrzuceniu jako niedopuszczalne.
Wniesienie do Sądu Najwyższego przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego zażalenia niedopuszczalnego ze względu na obowiązujące przepisy prawa nie stanowi przejawu prawidłowo udzielonej stronie pomocy prawnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2007r., II CZ 65/07, OSNC 2008, Nr 3, poz. 41; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2018 r., V CZ 71/17, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2019 r., V CZ 38/19, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2019 r., II CSK 700/18, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2019r., II CSK 703/18, niepubl.). W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił przyznania pełnomocnikowi żalącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.
Z powyższych względów orzeczono jak w postanowieniu.
ke

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę