Orzeczenie · 2013-03-27

IV CZ 767/12

Sąd

Sąd Okręgowy w Słupsku

Miejsce

Słupsk

Data

2013-03-27

SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy

koszty procesuzażaleniesąd okręgowysąd rejonowyart. 100 kpcart. 102 kpcwynik postępowaniaopinie biegłychodszkodowanie

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Okręgowy w Słupsku rozpoznał zażalenie pozwanej Spółki Akcyjnej na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w Słupsku. Sąd Rejonowy pierwotnie zasądził od powodów solidarnie na rzecz pozwanego kwotę 615 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, a także nakazał ściągnąć od pozwanego kwotę 1.343 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Sąd Rejonowy uzasadniał swoje rozstrzygnięcie tym, że pozwany przegrał sprawę co do zasady, a opinia biegłego była niezbędna do określenia wysokości wynagrodzenia należnego powodom. Pozwana w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 100 kpc i art. 113 ust. 1 uksc, domagając się zasądzenia od powodów kwoty 1.862,96 zł oraz uchylenia postanowienia o kosztach sądowych. Sąd Okręgowy, analizując przepisy dotyczące kosztów procesu (art. 98 kpc, art. 100 kpc, art. 108 kpc), stwierdził, że powodowie wygrali sprawę w 7,8% (zasądzona kwota 3.359,50 zł z żądanej 43.200 zł), a pozwany w 92,2%. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, powodowie powinni pokryć 92,2% kosztów procesu, a pozwany 7,8%. Uwzględniając jednak treść art. 102 kpc (zasada słuszności i wypadki szczególnie uzasadnione) oraz trudności w ustaleniu wysokości odszkodowania, a także fakt, że część nieruchomości powodów została zajęta, Sąd Okręgowy zasądził od powodów na rzecz pozwanego kwotę 928,56 zł (połowę należnych kosztów). Nakazano również ściągnąć od powodów i pozwanego odpowiednie kwoty na rzecz Skarbu Państwa tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie w pozostałym zakresie i nie obciążył powodów kosztami postępowania zażaleniowego, wskazując na fakt, że pozwana jest dużą spółką, która powinna była uregulować kwestie zajmowania nieruchomości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Rozliczenie kosztów procesu w sprawach o zapłatę, w których strony częściowo wygrały i przegrały, a także zastosowanie art. 102 kpc w sytuacjach uzasadnionych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zastosowania art. 102 kpc, co może ograniczać jego uniwersalność.

Zagadnienia prawne (3)

Jak należy rozliczyć koszty procesu w sytuacji, gdy obie strony częściowo wygrały sprawę, a jedna z nich domagała się kwoty znacznie przewyższającej ostatecznie zasądzoną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd powinien zastosować zasadę odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 kpc), ale w sytuacji częściowego uwzględnienia żądań, koszty mogą być wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone (art. 100 kpc). W wyjątkowych wypadkach, uwzględniając zasady słuszności i okoliczności sprawy (art. 102 kpc), sąd może odstąpić od obciążania strony kosztami lub obciążyć ją w mniejszym stopniu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że powodowie wygrali sprawę w 7,8%, a pozwany w 92,2%. Zastosowanie art. 100 kpc sugerowałoby stosunkowe rozdzielenie kosztów. Jednakże, ze względu na znaczne zawyżenie żądanej kwoty przez powodów oraz trudności w ustaleniu wysokości odszkodowania, a także fakt zajęcia części nieruchomości, sąd zastosował art. 102 kpc, zasądzając od powodów na rzecz pozwanego jedynie połowę należnych kosztów procesu.

Czy trudności w ustaleniu wysokości roszczenia mogą stanowić podstawę do nieobciążania strony kosztami procesu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Same trudności w ustaleniu wysokości roszczenia nie mogą samodzielnie wpływać na zasady ponoszenia kosztów procesu. Jednakże, w połączeniu z innymi okolicznościami, mogą stanowić podstawę do zastosowania art. 102 kpc.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że strona sama decyduje o wysokości żądania i ponosi konsekwencje. Choć trudności w ustaleniu szkody mogą nastręczać problemów, nie zwalniają automatycznie z kosztów. Niemniej jednak, w niniejszej sprawie, te trudności, wraz z innymi czynnikami, przyczyniły się do zastosowania zasady słuszności z art. 102 kpc.

Kto ponosi koszty opinii biegłego w sprawie, w której strony częściowo wygrały i przegrały?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Koszty opinii biegłego, jako koszty sądowe, powinny być rozdzielone między strony proporcjonalnie do wyniku postępowania, chyba że zastosowanie znajdzie art. 102 kpc.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy obciążył pozwanego całością kosztów opinii biegłego, uznając, że pozwany przegrał sprawę. Sąd Okręgowy skorygował to rozstrzygnięcie, nakazując ściągnięcie od powodów i pozwanego odpowiednich części kosztów opinii na rzecz Skarbu Państwa, zgodnie z proporcją wygranej i przegranej, z uwzględnieniem zastosowania art. 102 kpc.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana postanowienia o kosztach

Strona wygrywająca

częściowo powodowie, częściowo pozwany

Strony

Nazwa	Typ	Rola
K. K.	osoba_fizyczna	powód
Z. S.	osoba_fizyczna	powód
(...) Spółka Akcyjna	spółka	pozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę ponosi koszty procesu, w tym obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty procesu będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd rozstrzyga o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę w danej instancji.

Pomocnicze

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Sąd nakazuje ściągnąć z urzędu od strony wygrywającej zwrot kosztów, które tymczasowo wyłożył Skarb Państwa.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

W przypadku gdy strony ponoszą koszty sądowe w stosunku do wygranej i przegranej, nakazuje się ściągnięcie od nich odpowiednich części kosztów tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 § pkt 5

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych w zależności od rodzaju sprawy i wartości przedmiotu sporu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany wygrał sprawę w przeważającej części (92,2%). • Zastosowanie art. 102 kpc ze względu na trudności w ustaleniu wysokości odszkodowania i zajęcie części nieruchomości. • Pozwana spółka powinna dążyć do uregulowania stanu prawnego dotyczącego posadowienia elementów sieci na cudzym gruncie.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy błędnie uznał, że pozwany przegrał sprawę co do zasady i obciążył go całością kosztów opinii biegłego. • Powodowie domagali się kwoty znacznie przekraczającej ostatecznie ustaloną. • Trudności w ustaleniu wysokości roszczenia nie mogą samodzielnie wpływać na zasady ponoszenia kosztów procesu.

Godne uwagi sformułowania

Zgodnie z art. 98 kpc, strona przegrywająca sprawę ponosi koszty procesu. • W razie jednak częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty te będą, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 100 kpc, wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. • Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, ale tylko w następujących sytuacjach; jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. • Artykuł ten wyraża zasadę kompensacji kosztów procesu która znajduje zastosowanie w wypadku jedynie częściowego uwzględnienia żądań. • Do kręgu ,, wypadków szczególnie uzasadnionych” o których mowa w art. 102 kpc, zaliczane są zarówno okoliczności związane z samym przebiegiem procesu, jak i leżące na zewnątrz. • Stroną pozwaną jest duża spółka prawa handlowego, która w pierwszej kolejności sama winna była uregulować kwestie związane zajmowaniem bez tytułu prawnego nieruchomości.

Skład orzekający

Jolanta Deniziuk

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Jaroszewicz

sędzia

Mariola Watemborska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozliczenie kosztów procesu w sprawach o zapłatę, w których strony częściowo wygrały i przegrały, a także zastosowanie art. 102 kpc w sytuacjach uzasadnionych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zastosowania art. 102 kpc, co może ograniczać jego uniwersalność.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach procesu, w tym elastyczność art. 100 i 102 kpc, co jest istotne dla prawników praktyków. Pokazuje też, jak sąd może uwzględnić trudności dowodowe i sytuację stron.

“Kto płaci za proces, gdy obie strony wygrały i przegrały? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady rozliczenia kosztów.”

Dane finansowe

WPS: 43 200 PLN

zwrot kosztów procesu: 928,56 PLN

nieuiszczone koszty sądowe: 1160 PLN

nieuiszczone koszty sądowe: 183 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników